Η Εξέλιξη της Ζωγραφικής ικανότητας του παιδιού

Η εξέλιξη της ζωγραφικής ικανότητας του παιδιού έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης από πολλές ειδικότητες που ενασχόλησή τους είναι το παιδί και η ανάπτυξή του. 

Στο πλαίσιο της εργοθεραπείας έμφαση δίνεται στην εξέλιξη της ζωγραφικής ικανότητας σε σχέση με την οπτική αντίληψη και την επιδεξιότητα του χεριού.

Σύμφωνα με τον Piaget, η παιδική ζωγραφική ακολουθεί την ίδια εξελικτική πορεία που ακολουθεί η οπτική αντίληψη και η επιδεξιότητα των χεριών.

Η οπτική αντίληψη αποτελεί μέρος της ευρύτερης αντιληπτικής ικανότητας του παιδιού, της ικανότητάς του δηλ. ν’ αναγνωρίζει, να κατανοεί και να κατατάσσει στις υπάρχουσες εμπειρίες του ότι βλέπει, ακούει, και αισθάνεται.

Το παιδί από τις πρώτες μέρες της ζωής του αρχίζει να βλέπει, ν’ ακούει να μυρίζει, να γεύεται, να αγγίζει. Αρχίζει δηλ. να αντιλαμβάνεται. Μέσω αυτών των αντιληπτικών ικανοτήτων ερεθίζονται οι αφομοιωτικοί μηχανισμοί του εγκεφάλου, οι οποίοι ταξινομούν και αποθηκεύούν την κατακτημένη γνώση. Από τη στιγμή που το παιδί καταφέρνει να συγκρίνει τα νέα ερεθίσματα που αφομοιώνει με τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις του, αρχίζει ν’ αντιλαμβάνεται και να γνωρίζει το περιβάλλον του.


Η γραφή του ίχνους και η χρήση χρωμάτων είναι ένας από τους δρόμους που οδηγεί το παιδί στον κόσμο της γνώσης.


Σε όλες τις ζωγραφικές δραστηριότητες, η οπτική αντίληψη και η επιδεξιότητα του χεριού λειτουργούν συγχρόνως σε συνεργασία μεταξύ τους. Ανάλογο με τη φάση ανάπτυξης που διέρχεται το παιδί είναι βέβαια και το εξελικτικό στάδιο των ζωγραφικών δραστηριοτήτων του.

Πιο συγκεκριμένα, η εξέλιξη της ζωγραφικής ικανότητας σε σχέση με την οπτική αντίληψη και την εξελικτική πορεία της επιδεξιότητας του χεριού έχει ως εξής:

Βρεφική ηλικία 18μ. -3 χρ.	Το παιδί αναγνωρίζει και διακρίνει τα χρώματα. Βελτιώνει την κινητικότητα του καρπού των χεριών (στάδιο μουτζουρώματος, κατά Luquet). Η αναγνώριση των χρωμάτων, η οπτική δηλ. διαφοροποίησή τους προαπαιτείται, προκειμένού το παιδί ν’ αρχίσει να μαθαίνει, γύρω στα 3 του χρόνια, τα ονόματά τους. Η γνωριμία με τα χρώματα συμβαίνει περίπου την ίδια χρονική περίοδο που αναπτύσσεται και η κινητικότητα του καρπού του χεριού. Η κινητικότητα αυτή αποτελεί σπουδαία προϋπόθεση για την εκτέλεση ζωγραφικών δραστηριοτήτων. Το παιδί λοιπόν, στο στάδιο του μουτζουρώματος, βελτιώνει την ικανότητα να αναγνωρίζει τα χρώματα και να κινεί επιδέξια καρπό και δάχτυλα.
Προνηπιακή ηλικία 3-4 χρ.	Το παιδί αντιλαμβάνεται οπτικά τις χαρακτηριστικές (για το ίδιο) μορφές. Από τα ορνιθοσκαλίσματα στη ζωγραφική (στάδιο του αποτυχημένου ρεαλισμού, κατά Luquet). Στο στάδιο αυτό αρχίζει να αναπτύσσεται μια σπουδαία οπτική ικανότητα, αυτή της διαφοροποίησης των χαρακτηριστικών για το παιδί μορφών. Παράλληλα το παιδί μαθαίνει να κρατά το μολύβι. Το κράτημα του μολυβιού παίρνει διάφορες θέσεις. Τα μάτια δεν συντονίζονται ακόμη με τα χέρια και δεν καθοδηγούν το ένα το άλλο. Το μολύβι καθοδηγείται στην ιχνογραφία ακόμη από όλο το βραχίονα ή από όλο τον κορμό, γι’ αυτό το παιδί φαίνεται σαν να περιστρέφεται γύρω από τη σελίδα που ιχνογραφεί. Αργότερα αρχίζουν να οδηγούν τις ιχνογραφικές κινήσεις, ο καρπός και τα δάχτυλα.
Νηπιακή ηλικία 4-7 χρ.	Το παιδί αναπτύσσει την οπτική αντίληψη του χώρου. Προσαρμογή του χεριού σε κινούμενους στόχους (στάδιο διανοητικού ρεαλισμού, κατά Luquet). Αρχικά το παιδί μαθαίνει να συσχετίζει τη θέση ενός αντικειμένου με τον εαυτό του. Σιγά – σιγά μέσα από διαδικασίες μάθησης, καταφέρνει να αναγνωρίζει τις σχέσεις διαφόρων αντικειμένων στο χώρο. Αυτή η ικανότητα οπτικής αντίληψης του χώρου απαιτεί και την προσαρμογή του χεριού σε προηγμένες ικανότητες, όπως το δέσιμο των κορδονιών. Σ’ αυτό το στάδιο το παιδί ιχνογραφεί πλέον λεπτομέρειες προσέχοντας τις μεταξύ τους σχέσεις.
Σχολική ηλικία 7-12 χρ.	Στο παιδί εξελίσσεται η οπτική αντίληψη της διαδοχής των παραστάσεων. Ο δρόμος προς τη γραφή (στάδιο οπτικού ρεαλισμού, κατά Luquet). Από τις εικόνες με μεγάλο μέγεθος το παιδί φτάνει πλέον στην άσκηση της γραφής. Ωστόσο, μόνο όταν και το χέρι πληροί τις προϋποθέσεις, το παιδί θα μπορέσει να κατακτήσει τη γραφή. Η ζωγραφική ενδείκνυται στην ηλικία αυτή, προκειμένου το παιδί να καταφέρει να βελτιώσει τη γραφική ικανότητα του χεριού.

αρθρογράφος:Βιργινία Πολυμεροπούλου,Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια

Πηγή: www.babytips.gr

Read More [...]

Posted in εξέλιξη, ζωγραφική, παιδιά

Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης | Νέα έκθεση!

"Το δικαίωμα του παιδιού στην έκφραση. Θέλω να....."

"Θέλω να ακούω χαρούμενες ειδήσεις"

γράφουν οι Μυρτώ και η Ρέα-Χριστίνα

Η έκθεση παρουσιάζει 116 έργα παιδιών από νηπιαγωγεία, δημοτικά σχολεία της Α΄, Β΄ Διεύθυνσης Π.Ε. Αθηνών και Διεύθυνσης Δυτικής Αττικής και από τους Κύκλους Εικαστικών Εμπειριών που πραγματοποιούνται στο χώρο του Μουσείου.

Στα άρθρα 13 και 31 της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού η οποία υιοθετήθηκε ομόφωνα απο τη γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 20 Νοεμβρίου 1989 αναφέρεται:

"Το παιδί πρέπει να έχει ελευθερία έκφρασης μέσα από όποιο μέσο επιλέξει."

"Το παιδί έχει δικαίωμα να παίζει, να αναπαύεται, να έχει ελεύθερο χρόνο και να ασχολείται με τις δραστηριότητες που αγαπά περισσότερο."

Τα χαρτιά, τα χρώματα, τα μολύβια και τα πινέλα ήταν απλά το μέσο ώστε τα παιδιά να "γράψουν" και εμείς οι μεγάλοι να "διαβάσουμε". Μας καλούν να δούμε την αλήθεια έτσι όπως αυτή αποκαλύπτεται μέσα από την τέχνη. Η εικόνα προχωράει πέρα από τα λόγια και τις λέξεις.

Τα παιδιά θέλουν έναν όμορφο κόσμο, θέλουν αρμονία και σεβασμό ανάμεσα σε κάθε ζωντανό πλάσμα, θέλουν το δικαίωμα να ονειρεύονται, μα πάνω απ' όλα θέλουν την αναγνώριση και την αποδοχή της μοναδικότητας τους.

"Παρακαλώ θέλω να μην τσαλακώνεται την προσωπικότητα μου"

Παράλληλα με την έκθεση θα πραγματοποιούνται Εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά νηπιαγωγείου και μαθητές δημοτικού καθ' όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Διάρκεια έκθεσης: Ιούνιος 2011

Πηγή: Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης

Read More [...]

Posted in δραστηριότητες, έκφραση, ζωγραφική, μουσείο ελληνικής παιδικής τέχνης, παιδιά