Ο θηλασμός είναι τέχνη

Ο θηλασμός σας ενώνει με το παιδί που μόλις φέρατε στον κόσμο και σας χαρίζει αυτήν τη μοναδική επαφή. Αλλά και για το παιδί το μητρικό γάλα είναι η πλήρης και βασική θρεπτική τροφή τους πρώτους μήνες της ζωής του. Μάθετε, λοιπόν, τα μυστικά του επιτυχημένου θηλασμού ξεπερνώντας τα προβλήματα και τις δυσκολίες που παρουσιάζονται, και χαρείτε ένα υγιές και χορτάτο μωρό στην αγκαλιά σας.

Σημαντικός για μητέρα και παιδί

Η εικόνα μιας μαμάς που θηλάζει το μωρό της, με την ευδαιμονία αποτυπωμένη στα πρόσωπα και των δύο, είναι η ίδια από αρχαιοτάτων χρόνων. Πάντα η μητέρα υπήρξε η τροφός του παιδιού, αυτή που του πρόσφερε την πρώτη τροφή: το μητρικό γάλα. Φαίνεται απλό, ωστόσο επειδή τίποτα δεν γίνεται ξαφνικά και χωρίς προσπάθεια, έχει και ο θηλασμός τα μυστικά του. Η φύση έχει βέβαια προικίσει κάθε γυναίκα με την ικανότητα να θηλάζει, αλλά και η τεχνική είναι απαραίτητη. Η νέα μαμά πρέπει να μάθει πως να θηλάζει, και σιγά σιγά να κατακτήσει όλα τα μυστικά αυτής της υπέροχης διαδικασίας. Για να είναι επιτυχημένος ο θηλασμός και να μην αντιμετωπίζει προβλήματα ούτε η μαμά αλλά ούτε και το μωρό, απαιτείται εξάσκηση και επιμονή. Και σίγουρα αξίζει τον κόπο! Άλλωστε, ο θηλασμός είναι ό,τι καλύτερο για σας και το μωρό σας, γιατί προφυλάσσει την υγεία και των δύο, θωρακίζει τον οργανισμό του βρέφους και σας προσφέρει ανεκτίμητη πληρότητα και συναισθηματικό δέσιμο με το παιδί.

Θα θηλάσετε πρώτη φορά μετά τον τοκετό, όταν θα νιώθετε έτοιμοι και οι δύο, εσείς και το μωρό σας. Αν σας δώσουν το μωρό αμέσως μετά τη γέννηση του και το κρατήσετε κοντά σας, θα μπορέσετε να διαπιστώσετε μόνη σας πότε θα θελήσει να το βάλετε στο στήθος σας. Συνήθως η κατάλληλη στιγμή είναι αμέσως μετά τον τοκετό, όταν τα περισσότερα μωρά είναι ακόμη ζωηρά και δεκτικά.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) και η UNICEF συνιστούν πλέον, τις πρώτες μέρες μετά τον τοκετό, όχι τη συγκατοίκηση (rooming in) με το μωρό σας αλλά το beding in, που σημαίνει να μοιράζεστε το ίδιο κρεβάτι, ώστε να σας ακουμπάει συνέχεια, να σας αισθάνεται, να σας μυρίζει, να νιώθει εμπιστοσύνη και χαλάρωση και να τρώει όσο συχνά θέλει.

Ανάλογα πάντα με το πως γεννήσατε (φυσιολογικά ή με καισαρική) συνήθως βολεύει να το βάλετε στο στήθος ενώ κάθεστε αναπαυτικά, φροντίζοντας να είστε άνετα και μην ακουμπάει το μωρό π.χ. στην τομή της κοιλιάς σας, αν κάνατε καισαρική. Χρησιμοποιήστε μαξιλάρια στην πλάτη, κάτω από τους αγκώνες και στα πόδια σας για να στηρίξετε καλύτερα το μωράκι σας και για να μη σηκώνετε όλο το βάρος του ώστε να πονέσει η πλάτη σας. Αρχίστε να θηλάζετε από τον αριστερό μαστό: το μωρό θα ακούσει την καρδιά σας και θα ηρεμήσει. Αγκαλιάστε το με το αριστερό σας χέρι, με το κεφαλάκι του να στηρίζεται καλά στο εσωτερικό του αγκώνα σας και την κοιλιά του να ακουμπάει στο στομάχι σας.

Μια άλλη στάση που βολεύει, αν έχετε γεννήσει με καισαρική κι αν έχετε πολύ μεγάλο στήθος, είναι να βάλετε το μωρό κάτω από τη μασχάλη σας. Προσέξτε μόνο να μη στρίβει ο λαιμός του την ώρα που τρώει. Το μωράκι θα το ακουμπήσετε πάνω σε ένα μαξιλάρι και θα κρατάτε το κεφαλάκι του με την παλάμη του χεριού από την πλευρά που θηλάζετε.

Ίσως τις πρώτες μέρες σας φανεί πιο βολικό να μένετε ξαπλωμένες, ιδίως αν γεννήσατε με καισαρική. Παρότι κάποιες μαμάδες μπορούν να βάζουν εύκολα το παιδί στο στήθος τους ξαπλωμένες στο πλάι, οι περισσότερες χρειάζονται λίγη βοήθεια στην αρχή.

Θα χρειαστείτε βέβαια λίγο καιρό για να συνηθίσετε, ο θηλασμός ωστόσο δεν πρέπει να σας πονάει. Αν πονάτε απομακρύνετε το μωρό από το στήθος και αρχίστε πάλι από την αρχή. Αυτό πρέπει να γίνει με απαλές κινήσεις και όχι απότομα: Βάλτε το μικρό σας δάχτυλο (και φροντίστε ώστε τα νύχια σας να είναι κόμμενα) βαθιά στο στόμα του μωρού ώστε να πιάσει το δάχτυλο και να αφήσει το στήθος. Η θηλή σας πρέπει στο τέλος του θηλασμού να έχει το ίδιο στρογγυλό σχήμα που είχε στην αρχή. Αν η γλώσσα του μικρού την έχει κάνει επίπεδη ή αυλακωτή, σημαίνει ότι δεν ήταν αρκετά βαθιά μέσα στο στόμα του.

Μετά τις πρώτες σύντομες ρουφηξιές, το μωρό πρέπει να αρχίσει να ρουφά αργά και βαθιά. Το κορμάκι του πρέπει να είναι χαλαρό, και να μη δυσκολεύεται στην αναπνοή. Σωστή στάση θηλασμού σημαίνει να μη χρειάζεται να κρατάτε το στήθος σας μακριά από τη μύτη του.

Αν το μικρό σας δεν μπορεί να αναπνεύσει χωρίς αυτή τη βοήθεια, τότε θα ανασηκώσει από μόνο του το κεφαλάκι του. Αν βλέπετε ότι δεν μπορεί να πάρει αέρα, σπρώξτε λίγο το κεφαλάκι του προς τα πίσω. Αν δεν έχει πιάσει καλά τη θηλαία άλω (την καφετιά περιοχή γύρω από τη θηλή) αλλά μόνο τη θηλή, απομακρύνετε το από τη θηλή και ξαναβάλτε το σε λίγο. Το μωρό σας δεν θα θηλάζει αδιάκοπα, αλλά θα ξεκουράζεται, θα κοιμάται ίσως.

Τους πρώτους μήνες μην το βγάζετε από το στήθος αν δεν το αφήσει από μόνο του. Αν προσπαθήσετε να το βγάλετε, μάλλον θα αρχίσει να ξανατρώει, αλλά ενδέχεται να σας πονέσει ή να μην πιάνει το στήθος καλά. Κοιτάξτε το ήρεμο στην αγκαλιά σας και χαλαρώστε. Θα αρχίσει να ξανατρώει από μόνο του.

Όσο προχωρά το τάισμα, οι διακοπές θα γίνονται μακρύτερες και οι γουλιές πιο σύντομες, μέχρι που τελικά θα απομακρυνθεί από το στήθος σας. Συχνά, πριν αφήσει αυθόρμητα το στήθος, το μέχρι τότε ήσυχο μωρό σας αρχίζει να στριφογυρίζει και κυρίως να κουνάει τα πόδια του. Αυτό μπορεί να είναι και σημάδι ότι το μωρό θέλει να το βάλετε να ρευτεί.

Μερικές φορές το μωρό σας είναι τόσο ευχαριστημένο που χαλαρώνει, ώστε δεν ξεκολλά από το στήθος σας. Αν δεν είστε σίγουρη ότι έχει πραγματικά τελειώσει το θηλασμό, σηκώστε λίγο το στήθος σας και πλησιάστε το πιγούνι του. Αν δεν αντιδράσει στο ερέθισμα αυτό αρχίζοντας πάλι να θηλάζει, αφήστε το μαλακά να απομακρυνθεί από το στήθος σας.

Read More [...]

Posted in θηλασμός, μητέρα, νεογέννητο

Προστατεύει το μικρό

Η διάρκεια του κάθε ταϊσματος διαφέρει από παιδί σε παιδί και από μαμά σε μαμά. Εξαρτάται από την ταχύτητα που μεταφέρεται το γάλα από το στήθος σας στο στόμα του μωρού-πράγμα που μόνο το μωρό σας ξέρει! Ο θηλασμός μπορεί να κρατά από λίγα λεπτά έως μια ώρα.

Μόνο το μωρό σας ξέρει πόσο πρωτόγαλα (το πρώτο κιτρινωπό γάλα, πλούσιο σε πρωτεϊνες, που παράγεται και εκκρίνεται από το στήθος σας τις πρώτες μέρες) ή γάλα έχει πιει. Τις πρώτες μέρες που βρίσκεστε στο νοσοκομείο, αν έχετε το μωράκι σας στο δωμάτιο και θηλάζετε όποτε σας αναζητά με το στόμα του, δηλαδή ίσως και κάθε μισή ώρα, βάζετε το σε διαφορετικό στήθος σε κάθε τάϊσμα. Αν το μωρό είναι σε θάλαμο νεογνών και το παίρνετε κάθε 3 ώρες, βάλτε το να θηλάσει και από τα δύο στήθη για να ερεθίσετε την έκκριση γάλακτος, περίπου 10 λεπτά από κάθε πλευρά.

Όταν πάτε στο σπίτι πρέπει να θηλάζετε το μωρό σας από ένα στήθος σε κάθε τάϊσμα και όχι 10 λεπτά από κάθε μαστό, για να παίρνει το παχύ γάλα που βγαίνει μετά τα δέκα λεπτά από τον ίδιο μαστό. Αν αλλάζετε στήθος, το μωρό και εσείς ξεβολεύεστε και το μωρό παίρνει και από τις δύο πλευρές το αραιό γάλα, με αποτέλεσμα να κάνει εμετούς και σίγουρα να μην παίρνει το βάρος που του δίνει το παχύ γάλα.

Ιδανική στιγμή για να ρευτεί το μωρό και για να του αλλάξετε πάνα είναι όταν απομακρύνεται από το στήθος.

Το πόσο συχνά θα ταϊζετε το μωρό εξαρτάται από την ηλικία του. Τα νεογέννητα (μέχρι 24 ωρών) συνήθως θηλάζουν πάρα πολλές φορές. Το φυσιολογικό είναι περίπου κάθε μισή ώρα. Η συχνότητα αυτή μπορεί να μειωθεί λίγο μέσα στις επόμενες ημέρες, καθώς το γάλα σας θα αρχίσει να τρέχει και το μικρό θα μεγαλώνει και δεν θα κουράζεται τόσο.

Στο τέλος της πρώτης ως και την τρίτη εβδομάδα θα πρέπει να θηλάζετε οκτώ με δώδεκα φορές το εικοσιτετράωρο. Τα διαστήματα ανάμεσα στα ταϊσματα μπορεί για λίγο καιρό να είναι ακανόνιστα, παρότι, αν είστε τυχερή, το μεγαλύτερο θα είναι στη διάρκεια της νύχτας. Βάζετε το μωρό σας στο στήθος κάθε φορά που σας αναζητά με τα χειλάκια του κάνοντας κινήσεις θηλασμού. Μην περιμένετε να αρχίσει να τρώει τις γροθιές του ή να κλαίει για να το θηλάσετε.

Read More [...]

Posted in θηλασμός, μαμά, μωρό

Παιδί και Ιντερνετ

Στις "πύλες της γνώσης"

Στο διαδίκτυο υπάρχουν οι λεγόμενες "πύλες" (portals) που οργανωμένες σε μεγάλες θεματικές ενότητες αποτελούν "προθάλαμο" σε μια σειρά άλλων sites. Θα ξεκινήσουμε την περιήγηση μας στο παιδικό ίντερνετ με τις βασικές πύλες που αφορούν τα παιδιά.

Η πύλη του Υπουργείου Παιδείας

Στην εκπαιδευτική πύλη του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.e-yliko.sch.grλειτουργεί ένα εξαιρετικά οργανωμένο δίκτυο πληροφοριών. Από εκεί μας δίνονται links σε μερικές πολύ ενδιαφέρουσες τοποθεσίες στο διαδίκτυο με σελίδες γραμμένες τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά.

Σελίδες στα ελληνικά

Στο site της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, μη παραλείψετε να ανοίξετε τις ειδικές σελίδες για παιδιά με εκπαιδευτικές δραστηριότητες και άλλα πολλά, πχ.

1) Το site με τα όργανα της ορχήστρας βοηθάει τα παιδιά να εξοικειωθούν με ό,τι έχει σχέση με τα ίδια τα όργανα αλλά και με τον τρόπο που "στήνεται" μια ορχήστρα.

2) Το site της Βουλής για τα παιδιά, εκτός από πληροφορίες για τη Βουλή και το Πολίτευμα, διαθέτει προγράμματα για επισκέψεις σχολείων στη Βουλή των Ελλήνων καθώς και links σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

3) Το site με τα Δικαιώματα του Παιδιού, όπου έχουν καταγραφεί όλα τα δικαιώματα που κατοχυρώνουν τα παιδιά.

4) Το site της Ελληνικής Βικιπαίδειας, της πρώτης ελεύθερα διαθέσιμης και πλήρους εγκυκλοπαίδειας που έχει μεταφραστεί σε όλες τις γλώσσες.

Σελίδες στα αγγλικά.

Από το τμήμα του δικτυακού τόπου του Υπουργείου Παιδείας με links σε σελίδες γραμμένες στα αγγλικά ξεχωρίζουν: 

1) Το site του BBC/ Science and Nature, με εντυπωσιακές πληροφορίες και εκπαιδευτικές δραστηριότητες σχετικά με τις επιστήμες και τη φύση.

2) Μια εικονική περιήγηση στον πλανήτη Άρη εξασφαλίζεται στο "Explorer the Planet Mars".

3) Ένα on line εργαλείο ζωγραφικής είναι το Imagination Cubed, όπου οι μαθητές μπορούν να αποθηκεύουν την εργασία τους και να τη συνεχίζουν όποτε θέλουν. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα "συνδιάσκεψης", όπου δύο άτομα μπορούν να ζωγραφίζουν μαζί.

Το να καταχωρήσετε το www.e-paideia.net.gr στα "αγαπημένα" επιβάλλεται. Το γιατί θα το καταλάβετε και μόνοι σας, αμέσως μόλις συνδεθείτε στο ίντερνετ.

Για γονείς

Στην ενότητα ΕΥ ΖΗΝ, άρθρα όπως "Σχολείο και Ασφάλεια", "Παιδί και Παιχνίδι", "Σχολική Βία" κλπ, στοχεύουν στην ψυχική, προσωπική, κοινωνική και πνευματική ανάπτυξη του παιδιού. Επιπλέον, τα άρθρα αυτής της ενότητας εστιάζουν στην προαγωγή της υγείας και της ποιότητας ζωής του παιδιού στην περίοδο της σχολικής ηλικίας.

Στην ενότητα "Να θυμηθώ", οι "ψαγμένοι" γονείς θα αποκτήσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τα εκπαιδευτικά προγράμματα οργανισμών που ασχολούνται με τα παιδιά. Εκδηλώσεις ή εκθέσεις που διοργανώνονται από το Παιδικό Μουσείο ή το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης είναι όλα εκεί.

Για παιδιά

Στην ενότητα "e-βιβλιοθήκη/Εκπαίδευση-Μάθηση/Μαθητές", δικτυακοί τόποι από τους οποίους οι μικροί μαθητές μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες και εκπαιδευτικό υλικό στο πλαίσιο των μαθημάτων που διδάσκονται στο σχολείο είναι οι AskJeeves-Kids και Thranio.gr.

Στην ίδια ακριβώς ενότητα υπάρχουν ποικίλες δραστηριότητες για παιδιά, κυρίως σχολικής ηλικίας. Εδώ, είναι παραπάνω από απαραίτητη η συμβολή του γονιού ή του δασκάλου για κατευθύνσεις σε ό,τι αφορά τη δραστηριότητα αυτή καθεαυτή, αλλά και την κατανόηση-αφού οι περισσότερες είναι στα αγγλικά. Το "Cyberchase", το "Sesame Street" και το "Weekly Reader (kids)" είναι γεμάτα δραστηριότητες για παιδιά: από παιχνίδια, σπαζοκεφαλιές και σελίδες για ζωγραφική μέχρι παιχνίδια με μαθηματικές πράξεις.

Και πάλι στην ίδια ενότητα τα παιδιά που θέλουν όχι μόνο να ψυχαγωγηθούν, αλλά και να διευρύνουν τις εγκυκλοπαιδικές τους γνώσεις μπορούν να "βυθιστούν" στον πλούτο που προσφέρει το "National Geographic Kids" ή το "Online Interactive Exhibits for Kids at thw Natural History Museum", με διασκεδαστικές δραστηριότητες για τα παιδιά από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου.

Η πρώτη "πύλη" για το παιδί βρίσκεται στο www.netkids.gr . Οι κατηγορίες εδώ είναι: παιχνίδια, ψυχαγωγία, γνώσεις, αφιερώματα, συνεντεύξεις, netschool (για το σχολείο) και e-cards που στα παιδιά μπορούν να στείλουν διαδικτυακά. Μέσα στο συγκεκριμένο site, εντοπίσαμε το whatkidscando.org , το χώρο που μεγαλύτερα παιδιά από όλο τον κόσμο ανταλλάσσουν σκέψεις και απόψεις.

Για τα παιδιά που έχουν καλό επίπεδο στα αγγλικά ή οι γονείς τους μπορούν να τα υποστηρίξουν στην ξένη γλώσσα, υπάρχει το kidsjokes.co.uk , με αστεία και ανέκδοτα.

Στην περιπλάνηση σας στο ίδιο site μπορείτε να βγείτε "εκτός ατμόσφαιρας" : στα starchild.gsfc.nasa και liftoff.msfc.nasa.gov πήγα ξεκούραστα στη NASA, έμαθα για τους διαστημικούς σταθμούς, τους δορυφόρους, τους αστροναύτες κι ό,τι έχει σχέση με το διάστημα.

Επειδή όμως η γνώση καλό είναι να ξεκινάει από τον ίδιο μας τον εαυτό και το σώμα μας, στο aboutsmiles.org τα παιδιά θα βρουν χρήσιμες πληροφορίες για το πως θα εξασφαλίσουν ένα αστραφτερό χαμόγελο, φροντίζοντας τα δόντια τους σωστά.

Στο site της "Ερευνούπολης", τα πιτσιρίκια μπορούν να ενημερωθούν για το θέατρο, τη μουσική, το σινεμά. Στον "Παιχνιδότοπο" θα βρουν ευχάριστες δραστηριότητες, όπως τα παιχνίδια σκάκι, ναυμαχία και Οθέλλος, ενώ με ένα απλό κλικ μαθαίνουν τι συμβαίνει στην τηλεόραση καθώς και τις νέες κυκλοφορίες σε βίντεο και πολυμέσα. Υπάρχει, ακόμη, πλήρης ενημέρωση για τα Μουσεία. 

Στο ίδιο site θα είναι παράλειψη να μην κάνετε κλικ στα "Βιβλιοπωλεία". Ενημέρωση για τις κυκλοφορίες των ελληνόφωνων βιβλίων υπάρχουν στο www.mathisis.com και λειτουργεί on line κατάστημα στο www.greekbooks.gr

Οι εκδόσεις "Ερευνητές" σύμμαχοι της γνώσης και της πληροφόρησης, δίνουν στα παιδιά τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα στις κατηγορίες: Κόσμος, Επιστήμη, Διάστημα, Φύση, Ιστορία., Τέχνες, Αθλητισμός. Τα προϊόντα είναι μοιρασμένα σε ηλικιακές ομάδες, 3-6, 6-11 και 11+, γεγονός που διευκολύνει τους γονείς στο να κάνουν σωστές επιλογές.

Ένα ολοκληρωμένο διαδραστικό σύστημα βρήκα στο www.jele.gr Πρόκειται για μια σειρά από εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες που θα βοηθήσουν στην εμπέδωση της ύλης που διδάσκονται τα παιδιά στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, σύμφωνα με το πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας. Μέχρι στιγμής, λειτουργούν 221 δραστηριότητες για την Α΄ και 250 για τη Β΄ Δημοτικού. Το jele προϋποθέτει εγγραφή του μαθητή κι είναι απαραίτητη η βοήθεια από έναν ενήλικο. Η κίνηση, οι ήχοι, τα χαρούμενα χρώματα και οι έξυπνοι διάλογοι, όλα παρέα με τους ήρωες του jele, εξασφαλίζουν ένα χρήσιμο εκπαιδευτικό βοήθημα.

Read More [...]

Posted in ιντερνετ, ιστολογια, περιήγηση

Η αυτοπεποίθηση δίνει φτερά

Το ότι ένα παιδί κάποιες φορές αδυνατεί να υποερασπιστεί τον εαυτό του δεν σημαίνει πως γεννήθηκε έτσι. Μπορεί απλώς να πρόκειται για ένα παιδί πιο ευαίσθητο, που χρειάζεται περισσότερη στήριξη, χάδια και αγκαλιές. Ενδεχομένως πάλι να πρόκειται για ένα χαρακτήρα που φοβάται, μπλοκάρεται ή υποχωρεί εύκολα. Ίσως πάλι να μη συμβαίνει τίποτα απ' όλα αυτά, αλλά κάποιο οικογενειακό γεγονός (όπως διαζύγιο, αποχωρισμός ή θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου) να το έχει φοβίσει και αποσυντονίσει. Ή ακόμη και να το έχουν μαλώσει πολύ. Η αυτοπεποίθηση στα παιδιά-όπως άλλωστε και στους ενηλίκους-είναι η συναίσθηση της ικανότητας να ανταποκρίνεται κανείς στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, αλλά και η επίγνωση της σημαντικότητας του ως ιδιαίτερο πρόσωπο. Αν εμείς δεν βοηθήσουμε το παιδί μας να καταλάβει ότι είναι πραγματικά πολύ σημαντικό για εμάς και ικανό να καταφέρει πράγματα που το ενδιαφέρουν, τότε ίσως κλονιστεί ανεπανόρθωτα η αυτοπεποίθηση του.

Πως αναγνωρίζουμε ένα παιδί με χαμηλή αυτοπεποίθηση;

Συνήθως αποφεύγει την ανάληψη ευθυνών από φόβο μήπως αποτύχει.

Έχει δυσκολία στην κοινωνική ένταξη και συχνά αποζητά τη μοναξιά.

Ανησυχεί πολύ μήπως ενοχλεί τους άλλους.

Κοκκινίζει ή αντιδρά αρνητικά στις φιλοφρονήσεις που του γίνονται.

Αποφεύγει τις προκλήσεις, ακόμη κι εκείνες που θεωρούνται ανώδυνες.

Εκδηλώνει αναπάντεχη και πολλές φορές εκρηκτική συμπεριφορά.

Είναι υποχωρητικό, συνήθως δεν αντιμιλά στους γονείς του και δεν διαπληκτίζεται με τους συνομηλίκους του.

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς για το παιδί;

Επικοινωνήστε μαζί του με ειλικρίνεια και ενδιαφέρον. Δείξτε του πως η κουβέντα μαζί του είναι για εσάς χαρά και όχι αγγαρεία. Εκδηλώστε την αγάπη σας όχι μόνο με λόγια, αλλά και με φιλιά και χάδια.

Δώστε του το καλό παράδειγμα. Ας μην ξεχνάμε πως τα παιδιά είναι μιμητικά όντα και αν διαπιστώσει πως εσείς σέβεστε τον εαυτό σας το ίδιο θα κάνει κι εκείνο. Είναι διαφορετικό να σας ακούει να λέτε "πάλι με καπέλωσαν οι άλλοι" και διαφορετικό να πείτε "αυτό δεν θα το επιτρέψω".

Μην προσπαθείτε να του επιβάλλετε τις απόψεις σας, όσο ευγενικά κι αν το κάνετε. Προσπαθήστε να είστε αληθινά δημοκρατική και να ακούτε την άποψη του. Αν εσείς η ίδια του μιλάτε σεβόμενη τις επιθυμίες του, αν δεν του λέτε συστηματικά "όχι" πριν καν το ακούσετε, θα νιώσει ότι το σέβεστε. Και, όπως είναι φυσικό, αν νιώθει έτσι στο σπίτι, τότε τα πράγματα θα είναι πιο εύκολα έξω από αυτό.

Αποφύγετε τις συγκρίσεις. "Όχι έτσι, βρε παιδί μου, κοίτα τι ωραία που ζωγραφίζει το κοριτσάκι". Μέσω της σύγκρισης όχι μόνο δεν βελτιώνονται οι επιδόσεις του παιδιού, αλλά τσαλακώνεται και η αυτοεκτίμηση του. Στηρίξτε λοιπόν τις προσπάθειες του χωρίς να περιμένετε να ικανοποιήσει τις προσδοκίες σας.

Συγχωρέστε του τα ψέματα. Ως γνωστόν, τα παιδιά δεν λένε ψέματα με τον ίδιο τρόπο που τα λένε οι μεγάλοι. Περισσότερο το κάνουν για να καλλιεργήσουν τη φαντασία τους παρά για να εξαπατήσουν. Αδιαφορήστε για τα ψέματα του και απλώς επιβραβεύστε το όταν λέει την αλήθεια.

Η υπερπροστασία βλάπτει όσο και η κατάχρηση εξουσίας. Πολλές φορές, για να προστατέψετε το "καημένο σας μωράκι", το εγκλωβίζετε στο ρόλο του θύματος. Αποφύγετε τις συνηθισμένες αναφορές του τύπου: "Προσοχή, θα πέσεις, θα βραχείς, θα χτυπήσεις...". Παροτρύνετε το να ξεπεράσει τον εαυτό του, ακόμα κι αν αυτό είναι δύσκολο, πάντα με την προϋπόθεση ότι θα κάνει πράγματα που επιτρέπονται στην ηλικία του. Αν του στερείτε τις πρωτοβουλίες και κάνετε τα πάντα εσείς για αυτό, ενθαρρύνετε την παθητικότητα του και το κάνετε ευάλωτο απέναντι στους άλλους σε περίπτωση σύγκρουσης. Μια ελάχιστη αυτονομία και ανεξαρτησία είναι απαραίτητες για να ολοκληρωθεί μέσα σε μια ομάδα και για να μάθει να παίζει με τα άλλα παιδιά.

Ομολογήστε με κάθε ειλικρίνεια πως κάποια από τα πράγματα που το τρομάζουν τα έχετε ζήσει και εσείς στο παρελθόν. Τα παιδιά καθησυχάζονται πολύ όταν συνειδητοποιούν πως τα πρόσωπα που θεωρούν σημαντικά (όπως οι γονείς, οι θείοι, ή τα αδέρφια) έχουν περάσει ανάλογες δυσκολίες με τις δικές τους.

Ενθαρρύνετε το παιδί να αντιμετωπίζει με χιούμορ ακόμη και τα δυσάρεστα γεγονότα.

Εξηγήστε του πως αν κάποιος μεγάλος θυμώνει μαζί του ή κάποιος συνομήλικος το κοροϊδεύει ή του επιτίθεται αυτό δεν σημαίνει ότι φταίει ή πως είναι κακό παιδί.

Προτρέψτε το να βάζει στόχους, να παίρνει αποφάσεις και να λύνει προβλήματα.

Μάθετε του να επιμένει, να υπομένει και να αγωνίζεται μέχρι να πετύχει τους στόχους του.

Επιβράβευστε κάθε μικρή του πρόοδο.

Ενθαρρύνετε το να εκφράζει ειλικρινά τις προσωπικές του απόψεις και να εξωτερικεύει ξεκάθαρα τα συναισθήματα του.

Βοηθήστε το να αναπτύξει αυτοέλεγχο, να επιλέγει τη συναισθηματική του αντίδραση και να μην αντιδρά παρορμητικά στις προκλήσεις των άλλων.

Μάθετε του πως αξίζει πολλά, ανεξάρτητα με το πόσο αποδίδει.

Προτρέψτε το να αποδέχεται χωρίς ταραχή τόσο τον έπαινο όσο και την τιμωρία. Με λίγα λόγια, διδάξτε του την ψυχραιμία.

Μάθετε το να εμπιστεύεται τα πολύ κοντινά του πρόσωπα.

Τι μπορείτε να κάνετε παρέα με το παιδί.

Αφήστε το να χειριστεί μόνο του τις μικρές διαφωνίες με τους άλλους, αλλά σε περίπτωση που η κατάσταση του προκαλεί μεγάλο πρόβλημα, υποστηρίξτε το. Πρέπει να ξέρει ότι θα είστε πάντα εκεί σε περίπτωση που τα πράγματα ξεφύγουν από τον έλεγχο. Δεν τολμά να σηκώσει το χέρι του μπροστά στη δασκάλα; Προσποιηθείτε ότι εσείς είστε η δασκάλα και μιμηθείτε τη σκηνή μπροστά του. Κι αν δεν τα καταφέρνει πάντα, κλείστε ένα ραντεβού με τη δασκάλα για να της αναφέρετε την κατάσταση. Δείξτε στο παιδί σας ξεκάθαρα πως να υπερασπίζεται τον εαυτό του απέναντι στους συμμαθητές του. Μπορεί να φαίνεται πολύ φοβισμένο όταν πχ κοιτάει τον αντίπαλο του στα μάτια ή οταν έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με κάποιος που έχει τα πόδια ανοιχτά και τα χέρια του στη μέση. Δώστε του συγχαρητήρια αν τα καταφέρει.

Τι κι άντρας που είμαι. Φοβάμαι, φοβάμαι.

Ακούμε συχνά τους γύρω μας να λένε πως ένα αγόρι πρέπει να μάθει από μικρό να υπερασπίζεται τον εαυτό του για να γίνει... άντρας. Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, αυτό το κλισέ είναι πέρα για πέρα λανθασμένο πολύ απλά γιατί το αγόρι σας ενδεχομένως να μη βρίσκεται ακόμη στο στάδιο αυτό της ανάπτυξης της προσωπικότητας του. Για να αρχίσει να υπερασπίζεται τον εαυτό του και να οριοθετεί την περιοχή του, πρέπει να έχει σαφή αντίληψη του εαυτού του και της σωματικής του διάπλασης. Και αυτό το αντιλαμβάνεται λίγο πριν ή μετά τα τέσσερα.

Ο φόβος έχει και τα καλά του.

Κάποιες φορές οι "προκλήσεις" αποτελούν μια θαυμαστή ευκαιρία για το παιδί να αποκτήσει την εμπειρία της αναμέτρησης τόσο με τον εαυτό του όσο και με τους άλλους. Ο ανταγωνισμός, η επιθετικότητα των συμμαθητών, ακόμη και οι καβγάδες είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για να εφοδιαστεί το παιδί σωστά για τη μετέπειτα πορεία του στη ζωή. Ωστόσο, σε αυτή του την πορεία εννοείται πως οι γονείς θα πρέπει να είναι πάντα δίπλα του. Για το παιδί ο γονιός είναι σημείο αναφοράς, σύμβολο σταθερότητας και αξιοπιστίας. Ένας αδιάφορος γονιός που αφήνει το παιδί του να ανακαλύψει μόνο του τα πάντα μπορεί να κλονίσει τη στάση του απέναντι στο περιβάλλον και να του αφήσει μεγάλα κενά και απορίες για τον κόσμο του.

Μήπως πέσει θύμα της παθητικότητας του;

Οι γονείς ανησυχούν πάντα. Τις περισσότερες φορές όχι αδικαιολόγητα. Τι μπορούμε όμως να κάνουμε για τα παιδιά μας ώστε να μην τα στοιχειώσουμε με το φάντασμα του φόβου; Πως μπορούμε να τα εκπαιδεύσουμε έτσι ώστε να αποφεύγουν τις κακοτοπιές χωρίς να τρέμουν σε κάθε τους βήμα; Να τα προστατεύσουμε από επιτήδειους, από το διαδίκτυο ή από τον διαταραγμένο γείτονα; Μέχρι κάποια ηλικία το παιδί πρέπει να βρίσκεται υπό την επίβλεψη μας. Όμως αυτό καλό είναι να γίνεται με διακριτικό κι όχι με απόλυτο και παρεμβατικό τρόπο. Είναι σκόπιμο να του εξηγήσουμε πως πρέπει να προστατεύει τον εαυτό του από διάφορες καταστάσεις για τις οποίες θα του μιλήσουμε ψύχραιμα. Αν μιλήσουμε με τρόπο υπερβολικό για τους κινδύνους που παραμονεύουν, μπορεί να το τρομοκρατήσουμε κι έτσι θα φοβάται οποιαδήποτε ανοίκεια κατάσταση όσο αθώα κι αν είναι. Καλό είναι να το μάθουμε να μην απαντάει σε αγνώστους όταν το πλησιάζουν (πχ κανείς δεν θα ρωτήσει ένα ανήλικο παιδάκι που βρίσκεται η αστυνομία) και να λέει όχι σε χάδια, φιλιά, αγγίγματα-ακόμα και από οικεία πρόσωπα-όταν δεν θέλει. Ο έλεγχος των ιστοσελίδων στις οποίες πλοηγείται στο διαδίκτυο επιβάλλεται, όπως επίσης και ο χρόνος που το παιδί θα αφιερώνει σε αυτό. Από μικρό το μαθαίνουμε την ιδιαίτερη αξία που έχει πρωτίστως η ανθρώπινη σχέση-επικοινωνία-επαφή. Όσο για τον οποιοδήποτε διαταραγμένο γείτονα, σύμφωνα με την ηλικία του παιδιού μπορούμε να του εξηγούμε κάθε φορά με απλά λόγια πως μερικοί άνθρωποι πολύ συχνά δεν είναι καλά και μπορούν να μας κάνουν κακό χωρίς να το καταλάβουν. Για αυτό και τους αποφεύγουμε.

Read More [...]

Posted in αυτοπεποίθηση, παιδί, φτερά

Κοκίτης και Οστρακιά

Θέματα υγείας

Όπως σε κάθε μολυσματική ασθένεια έτσι και στην περίπτωση του κοκίτη και της οστρακιάς, το παιδί σας μπορεί να τις "κολλήσει" εύκολα, ακόμη περισσότερο όταν πηγαίνει στον παιδικό σταθμό ή το σχολείο, οπότε έρχεται σε συνεχή επαφή με πολλά παιδάκια. Για αυτό πέρα από τις τακτικές επισκέψεις στον παιδίατρο και τους προγραμματισμένους εμβολιασμούς του παιδιού σας χρειάζεται να τηρείτε και στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής. Ας δούμε, όμως, την κάθε περίπτωση ξεχωριστά, ώστε να είστε καλά προετοιμασμένοι στην περίπτωση που και το δικό σας παιδί προσβληθεί από κάποια ασθένεια.

1. ΚΟΚΙΤΗΣ

Ο κοκίτης είναι μια μολυσματική ασθένεια που προκαλείται από το βακτήριο "Bordetella pertussis" και είνια ιδιαίτερα μεταδοτική. Δεν υπάρχει όμως λόγος να πανικοβάλλεστε, γιατί εάν έχετε φροντίσει να επισκεφτείτε τον παιδίατρο και έχει κάνει στο παιδί σας το αντίστοιχο εμβόλιο για τον κοκίτη, τότε διαθέτει τα αντισώματα και επομένως είναι δύσκολο να προβληθεί από τον ιό.

Πως μεταδίδεται;

Η συγκεκριμένη ασθένεια μεταδίδεται πολύ εύκολα. Συγκεκριμένα μπορεί να κολλήσει κάποιος με΄σω του βήχα, αλλά δεν μεταδίδεται μέσω αντικειμένων που ίσως έχει αγγίξει ο ασθενής. Για να εκδηλωθεί η ασθένεια χρειάζονται από 1 έως 3 εβδομάδες, καθώς τόσο διαρκεί η επώαση του ιού. Συνήθως εκδηλώνεται μέσα σε δέκα ημέρες.

Συμπτώματα.

Η αρρώστια βρίσκεται για 1 με 2 εβδομάδες σε λανθάνουσα κατάσταση (περίοδος επώασης), κατά την οποία εκδηλώνεται με βρογχίτιδα, δυνατό συνάχι και φαρυγγίτιδα. Πολλές φορές εμφανίζεται και πολύ ψηλός πυρετός. Ο κοκίτης σε αυτή τη φάση διαρκεί 10-15 μέρες. Στη συνέχεια εμφανίζονται παροξυσμοί βήχα και καθυστέρηση της αναπνοής, που "σφυρίζει". Οι παροξυσμοί καταλήγουν σε απόχρεμψη (αποβολή από το στόμα) λεπτόρευστων φλεγμάτων. Ο βήχας του κοκίτη είναι εξαντλητικός και οι κρίσεις κυμαίνονται μεταξύ 10 και 40 την ημέρα. Μετά από 20 ή 30 μέρες ο βήχας δεν είναι συνήθης και γίνεται πιο ήπιος. Η ανάρρωση διαρκεί πολύ και για να θεραπευτεί τελείως ο άρρωστος χρειάζεται να περάσουν αρκετές εβδομάδες ή και μήνες.

Στην αρχική του φάση ο κοκίτης (καταρροϊκό στάδιο) παρουσιάζει συμπτώματα όπως το κοινό κρυολόγημα. Μετά από 1 έως 2 εβδομάδες, εμφανίζεται ένας έντονος παροξυσμικός βήχας με επεισόδια δυσκολίας της αναπνοής (παροξυσμικό στάδιο). Στην αρχή τα συμπτώματα μοιάζουν με μια απλή βρογχίτιδα. Ύστερα από δύο εβδομάδες, ομως, ο βήχας του κοκίτη είναι χαρακτηριστικός. Η διάρκεια της δεύτερης φάσης, του βίαιου βήχα, μπορεί να διαρκέσει μέχει και 6 εβδομάδες. Συνήθως δεν παρουσιάζεται πυρετός ή εάν παρουσιαστεί είναι χαμηλός. Στη συνέχεια, κατά τη φάση της ανάρρωσης τα συμπτώματα υποχωρούν. Η φάση αυτή είναι δυνατόν να διαρκέσει για μήνες. Συγκεκριμένα ο ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα όπως:

Εκρήξεις βήχα με μορφή κρίσεων που εμφανίζονται κυρίως αργά τη νύχτα και διακόπτονται από έναν δυνατό συριγμό κατά την εισπνοή. Το κύριο στάδιο του κοκίτη διαρκεί 2 έως 3 εβδομάδες. Στη συνέχεια, τα συμπτώματα υποχωρούν σταδιακά και οι κρίσεις βήχα γίνονται σπαντιότερες και ηπιότερες.

Βλέννα, εμετικές τάσεις, εξαιτίας του έντονου βήχα.

Έντονη εξάντληση και ανορεξία.

Εμβολιασμός για τον κοκίτη

Τα βρέφη, που δεν έχουν ακόμα εμβολιαστεί, ενδέχεται να μολυνθούν από το μικρόβιο λόγω του ότι έφηβοι ή ενήλικες που έχουν προσβληθεί, όταν βήχουν, μεταδίδουν μέσω των σταγονιδίων του βήχα το μικρόβιο του κοκίτη. Για αυτό, άτομα που βήχουν δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή με βρέφη. Παράλληλα τα βρέφη είναι απαραίτητο να εμβολιάζονται το συντομότερο δυνατό. Το εμβόλιο για τον κοκίτη γίνεται σε τρεις βασικές δόσεις, στην ηλικία των 2, των 4 και των 6 μηνών, ενώ η πρώτη "αναμνηστική" δόση γίνεται στους 18 μήνες του παιδιού και η δεύτερη μεταξύ των 4 και 6 ετών. Υπάρχει, βέβαια, η πιθανότητα το παιδί σας να προσβληθεί, ακόμη κι αν στο παρελθόν έχει κάνει το εμβόλιο του κοκίτη. Δυστυχώς το εμβόλιο κατά του κοκίτη αρχίζει να εξασθενεί περίπου 10 χρόνια μετά την τελευταία χορήγηση. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά κατά την εφηβική τους ηλικία χάνουν την προστασία που είχαν λόγω του εμβολίου και γίνονται πιο ευάλωτα. Τα εμβόλια κατά του κοκίτη είναι:

Εμβόλιο DTP: Χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για την προφύλαξη από τη διφθερίτιδα, τον τέτανο και τον κοκίτη.

Εμβόλιο DtaP: Προσφέρει την ίδια προστασία με το DTP, αλλά διαφέρει από αυτό στο ότι το αντικοκιτικό εμβόλιο δεν είναι ολοκυτταρικό, αλλά ακυτταρικό, που αποτελείται δηλαδή από ειδικά αντιγόνα κοκίτη υψηλής καθαρότητας. Η σύνθεση του αυτή το καθιστά λιγότερο αντιδρασιογόνο από το ολοκυτταρικό DTP.

Τι να κάνετε

Πρωταρχικό σας μέλημα είναι να ηρεμείτε το παιδί σας κατά τη διάρκεια των κρίσεων. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ιδιαίτερα με τα μωρά, γιατί υπάρχει το ενδεχόμενο να διακοπεί για λίγο η αναπνοή τους. Το παιδί που πάσχει από κοκίτη πρέπει να απομονώνεται και να αναπαύεται στο κρεβάτι του μέσα σε δωμάτιο με θερμοκρασία φυσιολογική. Αν το παιδί κάνει εμετό, καλό είναι να φροντίσετε ώστε τα γεύματα του να είναι πιο μικρά και συχνά. Ο κοκίτης δεν συνοδεύεται από πυρετό, για αυτό αν το παιδί παρουσιάσει πυρετό, πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφθείτε το γιατρό σας, καθώς υπάρχει κίνδυνος πνευμονίας. Η μόνη προφύλαξη είναι ο εμβολιασμός κατά τη βρεφική ηλικία, ενώ για τη θεραπεία της ο παιδίατρος θα σας συστήσει την κατάλληλη για την κατάσταση της υγείας του παιδιού σας αγωγή.

2. ΟΣΤΡΑΚΙΑ

Η οστρακιά προκαλείται από την είσοδο στο σώμα, μέσω του λάρυγγα, ενός τύπου του βακτηρίου "Streptococcus" που επιφέρει αμυγδαλίτιδα. Εάν δεν χορηγηθεί αντιβιοτική θεραπεία, τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται και παράγουν μια τοξίνη (δηλητήριο), που εισχωρεί στην κυκλοφορία του αίματος και προκαλεί λοίμωξη. Η μεταδοτικότητα της οστρακιάς είναι χαμηλότερη από εκείνη της ανεμοβλογιάς και της ιλαράς. Ξεκινά από την πρώτη μέρα της νόσου και διαρκεί έως τη συμπλήρωση 24 ωρών μετά την έναρξη της αντιβίωσης. Η οστρακιά μεταδίδεται με την απευθείας επαφή ή και μέσω τρίτων, αλλά σπανιότερα από αντικείμενα που έχει χρησιμοποιήσει ο ασθενής. Η επώαση του ιού διαρκεί μόνο 3 με 5 μέρες μετά τη μετάδοση της ασθένειας. Προσβάλλει κυρίως παιδιά 3-10 ετών και ο μόνος τρόπος να την αποφύγετε είναι να μην έρχεστε σε επαφή με τις εκκρίσεις των ασθενών.

Συμπτώματα.

Χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ασθένειας είναι ότι το μέτωπο και τα μάγουλα του παιδιού είναι κατακόκκινα, ενώ η μύτη και η περιοχή γύρω από το στόμα δείχνουν άσπρες. Ωστόσο, όταν ένα παιδάκι περάσει την ασθένεια ελαφρά, ενδέχεται να μην παρατηρηθούν συμπτώματα, οπότε να μη γίνει αντιληπτή ούτε καν από τους γονείς. Συγκεκριμένα η ασθένεια εκδηλώνεται με:

Πυρετό

Πονόλαιμο

Εμετό

Έντονο αισθημα αδυναμίας, διογκωμένες και ερυθρές αμυγδαλές, μερικές φορές και με λευκές κηλίδες. Η γλώσσα μπορεί να γίνει άσπρη και σιγά σιγά να κοκκινήσει στην άκρη της και στα πλάγια.

Διόγκωση των λεμφαδένων της κάτω γνάθου

Εξανθήματα οστρακιάς που προκαλούν έντονη φαγούρα, δηλαδή κόκκινα σπυράκια σκληρά και λίγο φουσκωμένα, σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, που συνήθως κάνουν της εμφάνιση τους στην περιοχή του λαιμού, φθάνουν στις μασχάλες και τη βουβωνική χώρα και τέλος εξαπλώνονται σε ολόκληρο το σώμα.

Αντιμετώπιση.

Η οστρακιά είναι σημαντικό να διαγνωσθεί έγκαιρα, καθώς είναι η μόνη εξανθηματική ασθένεια της παιδικής ηλικίας που χρειάζεται αντιβίωση, ώστε να αντιμετωπιστεί το μικρόβιο που την προκαλεί. Αυτή η αντιβίωση πρέπει να χορηγηθεί για 10 τουλάχιστον μέρες. Χρειάζεται να επαναλαμβάνεται γενική εξέταση ούρων στο παιδί ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να αποφευχθεί η επιπλοκή της νεφρίτιδας, που ίσως προκύψει ως συνέπεια της οστρακιάς. Σημαντικό είναι να γνωρίζετε πως, ακόμη και μετά το πέρας της ασθένειας, το παιδί σας πρέπει να παρακολουθείται από γιατρό και πως τουλάχιστον για ένα δεκαπενθήμερο χρειάζεται να αποφεύγει την έντονη σωματική δραστηριότητα. Σε κάθε περίπτωση, βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας ακολουθεί πιστά τις οδηγίες του γιατρού.

Τι να κάνετε.

Πιθανόν ο γιατρός να σας συστήσει να δώσετε στο μικρό σας αντιπυρετικό. Φροντίστε το παιδί σας, που ασθενεί, να μην έρχεται σε επαφή με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Να πλένετε τακτικά τα χέρια σας όταν έρχεστε σε επαφή με τον μικρό ασθενή. Να προσφέρετε στο παιδί σας μπόλικα υγρά, ώστε να αποφύγετε το ενδεχόμενο αφυδάτωσης. Σιγουρευτείτε ότι το παιδί σας παίρνει την αντιβίωση και ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του γιατρού.

Read More [...]

Posted in αρρώστια, κοκίτης, οστρακιά

Θάνατος-Τι πρέπει να γνωρίζει ένα παιδί;

Πάντα είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς για το θάνατο με τα παιδιά. Πολύ περισσότερο σήμερα, που ο θάνατος μένει κρυμμένος από όλους μας. Σπάνια συμβαίνει στο σπίτι, για παράδειγμα. Συνήθως τα παιδιά μας έρχονται αντιμέτωπα με τα θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με το τέλος της ζωής, όταν χάνουν ένα ζωάκι. Αν πιστέψετε, ότι πρέπει να αποσβήσετε τη θλίψη, θα είναι σαν να αφήνετε το παιδί μόνο με τα ερωτήματα του.Όμως, όλα τα παιδιά ενδιαφέρονται για το θάνατο. Αλλά καθώς αντιλαμβάνονται την ενόχληση μας, προτιμούν να μη μας στενοχωρήσουν μιλώντας για αυτόν. Απαντούν, λοιπόν, μόνα τους στις ερωτήσεις, συνήθως με τρόπο που προκαλεί πολύ μεγαλύτερο άγχος απ' ότι θα προκαλούσε μια ιστορία, την οποία θα μοιράζονταν μαζί σας.

Από την ηλικία των τριών χρόνων, τα παιδιά είναι περίεργα για θέματα σχετικά με τη ζωή και το θάνατο. Ανάμεσα στα τρία και τα έξι, το παιδί αναπαριστάνει νεκρούς στις ζωγραφιές του. Τους βάζει μέσα στον τάφο, ξαπλωμένους, σχεδιάζει ένα σταυρό ή ζωγραφίζει φαντάσματα. Προσπαθεί να καταλάβει: "Τι γίνεται κανείς, όταν πεθαίνει;"

Όταν το παιδί σας κυνηγάει λέγοντας: "Σε σκότωσα, πέθανες!", όταν "προκαλεί" το θάνατο του αδερφού ή της αδερφής του, που ξαπλώνει και μένει ακίνητος... το βρίσκει μετά απολύτως φυσιολογικό να ξανασηκωθεί. Με τον ίδιο τρόπο, στην τηλεόραση, βρίσκει φυσιολογικό να ξαναβλέπει τη μια μέρα το ήρωα, που είχε σκοτωθεί την προηγούμενη. Επίσης, όταν παίζει, δε βλέπει την έννοια του αμετάκλητου και τη θλίψη, που μπορούμε να βιώσουμε με την ιδέα του θανάτου. Μπορείτε, λοιπόν, να αφήνετε το παιδί σας να παίζει το θάνατο, αρκεί εσείς, ως γονιός, να επιμένετε στην αλήθεια: "Δεν μου αρέσει να κάνω τον πεθαμένο! Ευτυχώς, που είναι στα ψέματα, στο παιχνίδι!"

Πολύ πριν χάσει ένα ζώο ή έναν συγγενή, το παιδί διακατέχεται από την ιδέα της εξαφάνισης. Όταν σε ηλικία οκτώ ή εννέα μηνών βλέπει να εξαφανίζεστε από το οπτικό του πεδίο, ζώντας το άγχος του αποχωρισμού, είναι για αυτό σαν να έχετε εξαφανιστεί οριστικά, σαν να πρόκειται να μην επιστρέψετε ποτέ. Επομένως, σκέφτεται από πολύ νωρίς την ιδέα της απώλειας.

Αλλά περισσότερο κι από το να του μιλήσετε, είναι καλύτερο να ακούσετε τις ερωτήσεις του. Για παράδειγμα, μπροστά στο θάνατο ενός ζώου, θα εκπλαγείτε βλέποντας να έρχονται ερωτήσεις για το ζώο που έχασε ο φίλος του και για το οποίο δεν σας είχε μιλήσει ποτέ. Δεν κινδυνεύετε να το τρομάξετε, αν το αφήσετε να μιλήσει αβίαστα κι αν παραδεχτείτε πως ο χαμός ενός κοντινού μας πλάσματος ενέχει ένα μεγάλο ποσοστό μυστηρίου.

Πρέπει να καταλάβετε πως το παιδί σας δε φοβάται μήπως πεθάνει το ίδιο, αλλά μην πεθάνετε εσείς, οι γονείς του. Γιατί φοβάται μη βρεθεί μόνο του στη ζωή, όπως ο Κοντορεβυθούλης που χάθηκε στο δάσος. Τι θα απογίνει αν πεθάνουν οι γονείς του; Έτσι, λοιπόν, εκείνο που του δημιουργεί άγχος είναι η δική σας εξαφάνιση. Το βλέπουμε αυτό στα παιδιά που πάσχουν από κάποια σοβαρή ασθένεια: Η μεγαλύτερη δυστυχία τους είναι η αναχώρηση των γονιών. Όταν η μητέρα ή ο πατέρας είναι εκεί και τους κρατούν το χέρι, τότε ο θάνατος δεν τα τρομάζει. Για αυτό στα νοσοκομεία, στις μονάδες για τις σοβαρές παθήσεις, υπάρχουν ειδικά διαμορφωμένοι χώροι, όπου φιλοξενούνται οι γονείς.

Όταν κάνει διαρκώς ερωτήσεις για το θάνατο, να ξέρετε ότι εκφράζει την ανησυχία του για την ενδεχόμενη εξαφάνιση σας. Για αυτό η εκκλησία είχε προβλέψει τους νονούς και τις νονές, οι οποίοι θα αντικαθιστούσαν τους γονείς, αν πέθαιναν. Αυτές οι διευθετήσεις είναι απαραίτητες. Το παιδί έχει ανάγκη να ξέρει ποιος θα ασχοληθεί μαζί του, αν χάσει τους γονείς του. Όπως εσείς θέλετε να γνωρίζετε τι διευθετήσεις έχει κάνει ο/η σύζυγος σας, αν ταξιδεύει συχνά, χωρίς αυτό να σημαίνει, ότι σας απελπίζουν οι κίνδυνοι ατυχήματος, με τον ίδιο τρόπο αν εξηγήσετε στο παιδί σας ποιος θα σας αντικαταστήσει στην περίπτωση που πάθετε κάτι, δε σημαίνει πως θα το κάνετε να πιστεύει, ότι είναι πολύ πιθανό να πεθάνετε. Αντίθετα συνήθως μετά από τις συζητήσεις αυτές, το παιδί παύει τις ερωτήσεις και σκέφτεται: "Φυσικά, προτιμώ να είμαι με τους γονείς μου, που δεν υπάρχει κανένας λόγος να πεθάνουν". Αντίθετα, αποφύγετε τις διαβεβαιώσεις του είδους:"Δεν είμαστε γέροι, δεν είμαστε άρρωστοι", γιατί τα παιδιά ξέρουν καλά πως μπορεί να πεθάνει κάποιος σε ατύχημα.

Ακόμα και να μπορέσετε να πείτε στο παιδί σας, ότι κάποιος κοντινός σας άνθρωπος πέθανε, συχνά του λέτε ψέμματα για την αιτία του θανάτου. Όταν πρόκειται για κάποιον ηλικιωμένο συνήθως σας είναι απλώς να πείτε ότι πέθανε από γηρατειά, ότι είχε φτάσει στο τέλος της ζωής του. Αλλά όταν πρόκειται για ένα νέο άνθρωπο, συνήθως ελάχιστα εξηγούμε στα παιδιά τι συνέβη. Όταν οι ιατρικές αιτίες ενός θανάτου δεν εξηγούνται με σαφήνεια στο παιδί, μπορεί να νιώσει υπεύθυνο για το χαμό ενός κοντινού του προσώπου. Ενώ, αν εξηγήσουμε με επιστημονικό τρόπο από τι έπασχε ο άρρωστος, ποιες ήταν οι προσπάθειες των γιατρών και γιατί η αρρώστια αυτή φέρνει τον θάνατο, η κατάσταση ξεκαθαρίζει για το παιδί που νιώθει, επίσης, πως το σέβεστε γιατί του δίνετε εξηγήσεις. Αλλά ο πιο οδυνηρός θάνατος είναι από αυτοκτονία ή υπερβολική δόση ναρκωτικών. Και η αλήθεια είναι πολύ σκληρή για τους ίδιους τους γονείς, που προσπαθούν να την κρύψουν. Ωστόσο, τα παιδιά, μαντεύουν πως γύρω από αυτό το θάνατο πλανιέται ένα δράμα μη αποδεκτό, ένα δράμα για το οποίο κανείς δε μιλάει, κι αυτή η σιωπή δημιουργεί στο παιδί ένα τρομερό αίσθημα ενοχής. Πρέπει λοιπόν, σιγά - σιγά, να του αποκαλύψετε την αλήθεια, αλλά με τα δικά σας λόγια, όταν θα είστε και οι ίδιοι έτοιμοι, και ζητώντας αν χρειάζεται τη βοήθεια ενός ψυχολόγου, γιατί αυτά τα δράματα χρειάζονται, κυρίως, την υποστήριξη των γονιών.

Η οικογένεια έχει συχνά την τάση να λέει ψέματα: "Έφυγε διακοπές, πήγε σε μια ξένη χώρα..." ή για ένα ζώο: "Το πουλί το έσκασε, η γάτα μας έφυγε..." Αλλά το παιδί δεν γελιέται και μαντεύει, ότι του λένε ψέματα: Τίποτε δεν είναι χειρότερο από την προδοσία, σε σοβαρά ζητήματα, από πρόσωπα, που, συνήθως είναι τόσο αξιόπιστα, όσο οι γονείς. Όλες οι παρατηρήσεις σχετικά με πένθη, που συνοδεύτηκαν από ψέματα δείχνουν, ότι στη συνέχεια το παιδί κινδυνεύει να χάσει τα σημεία αναφοράς του και να αναπτύξει μια τάση μυθοποίησης, η οποία μπορεί να διαρκέσει σε όλη του τη ζωή. Οι οικείοι καταφεύγουν στο ψέμα πιστεύοντας, ότι έτσι προστατεύουν το παιδί από τον πόνο. Αλλά με τον τρόπο αυτόν του απαγορεύουν να μοιραστεί και να ομολογήσει τη θλίψη του, γιατί θεωρητικά δεν γνωρίζει, ότι κάποιος έχει πεθάνει. Έτσι, λοιπόν, προπάντων λέγοντας την αλήθεια, θα βοηθήσετε το παιδί να βιώσει το πένθος του.

Πρέπει να εξηγήσετε ότι κάποιος ή κάτι έχει πεθάνει και να μην παρατείνετε μάταια την ελπίδα των παιδιών. Επίσης πρέπει να δώσετε στο παιδί το χρόνο να συνειδητοποιήσει ήπια, αλλά πάντα μέσα στα πλαίσια της αλήθειας τι συνέβη. Και το γεγονός, ότι η μητέρα είναι παρούσα σε μια τόσο οδυνηρή κατάσταση, είναι θεμελιώδες. Μερικές φορές, έχουμε την τάση να χρησιμοποιούμε λέξεις, όπως "κοιμήθηκε", "έφυγε", που προκαλούν πολύ περισσότερο άγχος στα παιδιά. Αυτό σημαίνει, πως, όταν κοιμάται, ή όταν εσείς λείπετε, μπορεί και να πεθάνει (ή να πεθάνετε);

Είναι απαραίτητο να μοιραστείτε τη θλίψη σας με το παιδί σας. Θα το βοηθήσετε έτσι να εκφράσει και το ίδιο τα συναισθήματα του και να νιώσει, ότι το κατανοείτε και το συντροφεύετε στη θλίψη του. Αν θέλετε να φανείτε ατάραχοι και δυνατοί, θα του δώσετε μια ψεύτικη ιδέα για τα συναισθήματα, που μπορούν να νιώσουν οι ενήλικοι. Αντίθετα,αν η απώλεια ενός πολύ στενού συγγενή, σας φέρει σε μια κατάσταση παρατεταμένης, χρόνιας θλίψης, δηλαδή κατάθλιψης, δεν πρέπει, φυσικά, να συμπαρασύρετε το παιδί σας σε αυτό, αλλά να συμβουλευτείτε έναν ψυχοθεραπευτή, που θα σας βοηθήσει να ξεπεράσετε τη δοκιμασία.

Άλλοτε, όταν οι άνθρωποι πέθαιναν στα σπίτια του, τα παιδιά συμμετείχαν κι αυτά στην ξαγρύπνια. Σήμερα, 75% των ανθρώπων πεθαίνουν στο νοσοκομείο. Έτσι, η εξαφάνιση ενός συγγενή καλύπτεται με μυστήριο. Συχνά πιστεύεται, ότι αν δεν βάλουμε το παιδί να συμμετέχει στη κηδεία, το προστατεύουμε από το θλιβερό γεγονός. Αλλά, αντίθετα, όλες αυτές οι τελετουργίες έχουν οργανωθεί από τους ανθρώπους, για να αισθανθούν ότι δεν είναι μόνοι τους και να συνειδητοποιήσουν το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου μέσω της συμπαράστασης των άλλων, της μεταφοράς στο νεκροταφείο και της κηδείας.

Συμπερασματικά: 

Μέχρι ποιο βαθμό πρέπει να συμμετέχει το παιδί στην τελετή; Οι γονείς είναι οι πιο κατάλληλοι να κρίνουν, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και την ευαισθησία του, ποιες στιγμές της τελετουργίας θα μοιραστούν μαζί του. Αν δεν αφήσετε το παιδί να συμμετέχει στις τελετουργίες, θα βρεθεί σε μια κατάσταση άρνησης του θανάτου, που θα παραμείνει για αυτό αινιγματικός και δεν θα μπορεί να τον συνειδητοποιήσει. Για αυτό σήμερα, ξέρουμε πως η συμμετοχή του παιδιού θα το βοηθήσει να βιώσει καλύτερα το πένθος του και να καταλάβει τι είναι ο κύκλος της ζωής.

Πηγή: Σειρά: Ζω και μαθαίνω! 

Το μικρό σπουργίτι του Πέτρου πέθανε 

Εκδόσεις Λ. Παπαγιάννης & Φ. Καϊάφα

Read More [...]

Posted in θάνατος, μαθαίνω, παιδί