Πώς το παιδί να μη φοβάται τον οδοντίατρο

Οι ενήλικες έχουν σημαδέψει τα παιδιά με τις φοβίες που έχουν για τον οδοντίατρο. Οι φοβίες των παιδιών έχουν τη ρίζα τους στην παιδική ηλικία των γονιών τους. Είτε ο γονιός ο ίδιος πόνεσε μικρός είτε χτύπησε και τραυμάτισε τα δόντια του είτε κάποιο αδελφάκι είχε τραυματική εμπειρία είτε έμμεσα άκουσε κάποιους μεγάλους να ψιθυρίζουν για να... μην τους ακούσει ότι όποιος πάει στον οδοντίατρο πονάει, η ζημιά έχει γίνει. 

Το στόμα είναι μια πολύ προσωπική περιοχή. Το παιδί ενοχλείται όταν βγαίνουν τα δεύτερα δόντια του, οπότε εάν συμβεί και κάποιος μικροτραυματισμός και έχει αίμα στο στόμα, οι μητέρες τρομάζουν, φωνάζουν και έτσι τρομοκρατούν ακόμη περισσότερο το παιδί. 


Οπότε το παιδί ακούγοντας τη λέξη «αίμα», πανικοβάλλεται, με αποτέλεσμα μεγαλώνοντας να μην μπορεί να ανεχτεί τη θέα του αίματος και κατ' επέκταση να μη θέλει να επισκεφτεί οδοντίατρο.Υπάρχει και άλλος τρόπος για να τρομοκρατηθούν τα παιδιά: με την ένεση! Πολλές φορές οι γονείς ή άλλοι κοντινοί συγγενείς χρησιμοποιούν την ένεση σαν απειλή για να είναι ήσυχο και υπάκουο το παιδί, με καταστροφικές συνέπειες βέβαια για την επίσκεψή του, όχι μόνο στον οδοντίατρο, αλλά και σε οποιονδήποτε γιατρό. Οπότε όταν το παιδί πηγαίνει στον οδοντίατρο ξέροντας ότι θα ακολουθήσει ένεση πιθανόν, είναι ήδη τρομοκρατημένο.


Συμβαίνει συχνά η μαμά να τραβάει το παιδί από το χέρι για να μπει στο ιατρείο.


Τίποτε το τρομακτικό
Το σωστό είναι το παιδί πρώτα να πηγαίνει στον χώρο υποδοχής και από εκεί στο γραφείο του οδοντίατρου, όπου χαλαρώνει, διότι βλέπει ότι δεν υπάρχει τίποτε το τρομακτικό. Εκεί, μέσα από τη συζήτηση το παιδί πείθεται ότι ο γιατρός ενδιαφέρεται πρωτίστως για την υγεία του και για την οικογένειά του και έτσι εφησυχάζει. Ο γιατρός ενημερώνει το παιδί ότι στην πρώτη επίσκεψή του δεν θα γίνει καμία εργασία στο στόμα του, απλώς ενημέρωση και συζήτηση.Περνά λοιπόν μέσα στο ιατρείο. Τα περισσότερα παιδιά μόλις μπουν στο ιατρείο αρχίζουν να κλαίνε και να φωνάζουν. Ο γιατρός τότε λέει ότι «τα μικρά παιδιά είναι λογικό να κλαίνε και να φωνάζουν, αλλά υπάρχει ένας κανόνας στο ιατρείο. Οποιο παιδί κλαίει και φωνάζει, οι γονείς του βγαίνουν έξω». Ο γιατρός λέει ότι δεν θέλει να βγουν οι γονείς έξω, ίσα ίσα θα πρέπει να μείνουν και να καμαρώσουν το παιδί τους, που δεν είναι τόσο μικρό ώστε να κλαίει και να φωνάζει. Κανένα παιδί δεν θέλει να ακούει ότι είναι μικρό! Οπότε βγαίνουν οι γονείς έξω μέχρι να ηρεμήσει το παιδί και να καταλάβει ότι στον χώρο του ιατρείου τον πρώτο λόγο έχει ο γιατρός, ο οποίος δεν θέλει να τον πονέσει, ίσα ίσα θέλει να έχει ένα στόμα υγιές, χωρίς προβλήματα.



Μετά ξαναμπαίνουν οι γονείς μέσα, εάν όμως ξαναρχίσει τα κλάματα, οι γονείς βγαίνουν ξανά έξω. Λογικά τότε σταματούν τα κλάματα, έχει μάθει να συμπεριφέρεται και ακολουθεί κατά γράμμα τις οδηγίες του γιατρού και οι γονείς καμαρώνουν το παιδί τους που έχει μεγαλώσει!


Τόνωση αυτοπεποίθησης
Για το παιδί η όλη διαδικασία είναι ένα ισχυρό τονωτικό για την αυτοπεποίθησή του, διότι νιώθει ότι μπόρεσε να ξεπεράσει μια φοβία που είχε και άρα μπορεί να το διηγηθεί με καμάρι την επόμενη μέρα στους φίλους του. Επίσης, αυτό το γεγονός το κάνει να νιώθει αυξημένη σιγουριά ότι θα τα καταφέρει και με άλλες δυσκολίες και φόβους που μπορεί να νιώθει.Υπάρχουν λοιπόν κάποιες τεχνικές ψυχολογίας που βοηθούν ώστε η πρώτη επίσκεψη να είναι πετυχημένη και ακολουθεί το σχέδιο θεραπείας, που θα εφαρμοστεί σε άλλη επίσκεψη.Τελειώνοντας την πρώτη επίσκεψη, ο γιατρός δίνει ένα δωράκι ανάλογα με το φύλο του παιδιού, επιβραβεύοντας την καλή του συμπεριφορά. Ο γιατρός πρέπει να είναι σοβαρός ώστε να περάσει το μήνυμα ότι εδώ «δεν παίζουμε», να μη λέει ψέματα και να κερδίσει τον σεβασμό του παιδιού.


Ανώδυνη αναισθησία
Στη δεύτερη επίσκεψη το πιο δύσκολο είναι να μπορέσει ο γιατρός να προχωρήσει στην αναισθησία ανώδυνα. Το παιδί δεν πρέπει να δει ποτέ τη βελόνα. Υπάρχουν κάποιες τεχνικές λεκτικού αποπροσανατολισμού, π.χ. ο γιατρός ρωτά «χθες (όχι σήμερα!) το πρωί ήπιες γάλα;».Το παιδί γυρίζει τα μάτια του προς τα πάνω για να σκεφτεί και τότε ο γιατρός τού κάνει την ένεση αιφνιδιαστικά. Από έρευνες που έχουν γίνει στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας έχει αποδειχτεί ότι η ενόχληση είναι ελάχιστη με την τακτική του αιφνιδιασμού.


Το μυστικό είναι η έγχυση του υλικού στον βλεννογόνο του παιδιού να γίνει πολύ αργά, ώστε να αρχίσει να μουδιάζει η περιοχή σταδιακά. Επίσης, σημαντικός είναι και ο τόνος της φωνής του γιατρού. Πρέπει να είναι επιτακτικός όταν το παιδί αντιδρά και καταπραϋντικός όταν το παιδί είναι ήρεμο και δεν φοβάται.Υπάρχουν όμως και παιδιά που δεν έρχονται για πρώτη φορά στον οδοντίατρο, αλλά έχουν ήδη ταλαιπωρηθεί. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια. Επίσης υπάρχουν αυτιστικά παιδιά, παιδιά με νοητική υστέρηση, παιδιά με διάφορα σύνδρομα ή ψυχωσικά προβλήματα. 


Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες μέθοδοι, όπως μέθη ή γενική αναισθησία.Το δύσκολο είναι, εκτός από την οδοντική αποκατάσταση, να ξεπεραστεί και ο ενδεχόμενος φόβος και να μη φτάνει κάποιος σε ηλικία 30 ετών (ναι, υπάρχουν και τέτοιες περιπτώσεις!) να μην έχει επισκεφτεί ποτέ του οδοντίατρο, αν και τα δόντια του είναι κατεστραμμένα. 

Πηγή: mednutrition.gr

Read More [...]

Posted in γονείς, οδοντίατρος, παιδιά, φοβία

Τοκοφοβία!

Ο φόβος μπροστά σε μία μελλοντική γέννα είναι αναπόφευκτο συναίσθημα αρκετών γυναικών κατά τη διάρκεια ή ακόμα και πριν από μία εγκυμοσύνη.

Ο φόβος αυτός δεν είναι αδικαιολόγητος και σε γενικές γραμμές θεωρείται και αναμενόμενος. Η πράξη του τοκετού είναι ένα συνταρακτικό γεγονός, συνοδεύεται όμως από πιθανούς φυσικούς κινδύνους αλλά και μεγάλες αλλαγές στη μετέπειτα ζωή της γυναίκας και του συντρόφου της. Όλα τα παραπάνω δικαιολογούν το αίσθημα φόβου που μπορεί αυτή να νοιώσει. Επίσης, η ένταση του φόβου μπορεί να επηρεάζεται από την προσωπικότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γυναίκας και από τη δομή του οικείου της περιβάλλοντος, με συνέπεια κάποιες γυναίκες να λειτουργούν καλύτερα ενάντια σε αυτόν σε σύγκριση με άλλες. Με τον όρο τοκοφοβία δεν εννοούμε τις παραπάνω «φυσιολογικές» αντιδράσεις, αλλά τον υπερβολικό φόβο απέναντι στην πρακτική διαδικασία του τοκετού που οδηγεί σε ακραία συμπεριφορά και τέλεια άρνηση της γυναίκας να υποστεί τη διαδικασία αυτή ή άλλες διαδικασίες που οδηγούν σε αυτή. Ο παραπάνω ορισμός υποδηλώνει μία παθολογική παρά μία φυσιολογική κατάσταση.

Αν και ο φόβος του τοκετού έχει καταγραφεί από τα αρχαία χρόνια, η τοκοφοβία «ανακαλύφτηκε» ως ψυχοπαθολογική οντότητα τα τελευταία επτά χρόνια! Η πρώτη επιστημονική δημοσίευση που μελέτησε την κατάσταση αυτή έγινε το 2000, ενώ το Webster's New Millenium αγγλικό λεξικό περιέχει τον όρο από το 2001. Η ίδια δημοσίευση ξεχώρισε την τοκοφοβία σε πρωτογενή - εάν υφίσταται πριν από την πρώτη γέννα - και δευτερογενή - μετά την πρώτη γέννα. Αν και τα κλασικά ψυχιατρικά συγγράμματα δεν αναφέρουν την ίδια τη λέξη 'τοκοφοβία', επιτρέπουν το χαρακτηρισμό της ως μία ειδική φοβία - παρόμοια με τη φοβία των εντόμων, του μεγάλου ύψους κλπ.

Η τοκοφοβία εκδηλώνεται με μία πληθώρα συμπτωμάτων συνήθως κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ένα ποσοστό 6-10% των εγκύων έχουν υπέρμετρο φόβο για τον τοκετό που εκδηλώνεται με ποικίλα σωματικά ενοχλήματα, όπως πόνους σε διάφορα σημεία ακόμα και στην περιοχή της κοιλιάς. Άλλες μπορεί να ταλαιπωρούνται από εφιάλτες ή να έχουν δυσκολία να συγκεντρωθούν στη δουλειά ή το σπίτι. Επίσης, αυτές οι γυναίκες μπορεί να πάσχουν από σοβαρού βαθμού εμέτους στην αρχή της εγκυμοσύνης, μία κατάσταση που επίσης θεωρείται ότι εν μέρει έχει κάποιο ψυχολογικό υπόβαθρο. 



Η τοκοφοβία είναι επίσης συχνότερη σε γυναίκες που πάσχουν από κατάθλιψη πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά την εγκυμοσύνη, χωρίς να είναι εξακριβωμένο εάν η κατάθλιψη προκαλεί φόβο για τον τοκετό ή και το αντίστροφο. Πολλές γυναίκες που υποφέρουν από τοκοφοβία θα ζητήσουν από το μαιευτήρα τους να προγραμματίσει καισαρική τομή, παρότι γνωρίζουν τους πιθανούς κινδύνους μιας τέτοιας επέμβασης. 

Στη Μεγάλη Βρετανία και τη Σουηδία, 7-22% των προγραμματισμένων καισαρικών τομών γίνονται μετά από αίτημα της γυναίκας, που συχνά οφείλεται σε φόβο για τον τοκετό. Στις πιο ακραίες περιπτώσεις, γυναίκες έχουν οδηγηθεί σε διακοπή της εγκυμοσύνης. Έχουν αναφερθεί και μεμονωμένα περιστατικά όπου η γυναίκα αισθάνεται ανακούφιση όταν, λόγω αποβολής ή εξωμήτριου εγκυμοσύνης, αποφεύγει την επερχόμενη γέννα! Η εκδήλωση συμπτωμάτων νευρωτικού τύπου και η ενεργός αποφυγή καταστάσεων που οδηγούν στον τοκετό είναι στοιχεία που ικανοποιούν το χαρακτηρισμό της τοκοφοβίας ως μία από τις φοβίες.

Πολλοί είναι οι λόγοι για τους οποίους μία γυναίκα μπορεί να βιώνει υπερβολικό φόβο για τον τοκετό. Από τους πιο σημαντικούς είναι ο φόβος του ισχυρού και αβάσταχτου πόνου. Σε χώρες που δεν παρέχεται ικανή αναλγησία στον τοκετό - όπως η επισκληρίδιος αναισθησία - ένας μεγάλος αριθμός γυναικών θα ζητήσουν καισαρική τομή. Είναι πιθανό ότι οι γυναίκες που είναι πιο ευαίσθητες στον πόνο να είναι συχνότερα τοκοφοβικές. Παρόλα αυτά, ο πόνος, αν και ικανός λόγος, δεν είναι ο μοναδικός. 

Για τις γυναίκες που έχουν ήδη τεκνοποιήσει, μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας προηγούμενης αρνητικής εμπειρίας τοκετού. Για παράδειγμα, γυναίκες που έχουν γεννήσει με επείγουσα καισαρική τομή ή με τη βοήθεια βεντούζας φοβούνται πιο πολύ μία μελλοντική γέννα από εκείνες που γέννησαν φυσιολογικά και χωρίς κανένα πρόβλημα. Άλλες γυναίκες δε θεωρούν τον εαυτόν τους ικανό να γεννήσουν. Μπορεί να πιστεύουν ότι θα κάνουν κάτι λάθος που ενδεχομένως θα βλάψει το μωρό τους. 

Μπορεί να έχουν γενικότερα την πεποίθηση μεγαλυτέρων από τους πραγματικούς κινδύνους της όλης διαδικασίας. Ίσως σε κάποιες περιπτώσεις να μην επιθυμούσαν την εγκυμοσύνη αυτή και αυτό το δίλημμα να λειτουργεί ακόμα σε ψυχολογικό επίπεδο. Είναι ακόμα πιθανό για κάποιες γυναίκες το αναμενόμενο τραύμα του τοκετού να επαναφέρει υποσυνείδητα κάποιο τραύμα ή κακοποίηση σε μικρότερη ηλικία.

Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι ο παθολογικός φόβος για τον τοκετό - είτε αποδεχόμαστε ιατρικά τον όρο τοκοφοβία είτε όχι - είναι υπαρκτός και έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία της γυναίκας, ιδίως κατά την εγκυμοσύνη. Η γυναίκα πάσχει όχι μόνο ψυχικά αλλά και σωματικά, αφού μπορεί να εκδηλώνει διάφορα φυσικά συμπτώματα - όπως οι ακατάπαυστοι έμετοι - ή να εκτίθεται σε μία χειρουργική επέμβαση - καισαρική τομή - στα πλαίσια της φοβίας της. Είναι, επομένως, σημαντικό να αναγνωρίζονται οι γυναίκες αυτές και να τους προσφέρεται κατάλληλη υποστήριξη και θεραπεία. 

Ο γυναικολόγος μπορεί να συμβάλει στη θεραπεία, ενημερώνοντας αναλυτικά για τα προβλήματα της προηγούμενης εγκυμοσύνης και θέτοντας ρεαλιστικές απαιτήσεις για την επερχόμενη εγκυμοσύνη και τοκετό. Τα μαθήματα προετοιμασίας στην εγκυμοσύνη μειώνουν τον πόνο και το άγχος κατά τον τοκετό και την ανασφάλεια για την υγεία του μωρού. Με κατάλληλη ψυχοθεραπεία, η τοκοφοβία μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, ενώ φάρμακα χρησιμοποιούνται μόνο σε ανθεκτικές περιπτώσεις ή σε φοβίες με υπόβαθρο σοβαρής ψυχιατρικής κατάστασης. Η παροχή οργανωμένης ψυχοθεραπείας μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή του πλάνου τοκετού - από προγραμματισμένη καισαρική τομή σε φυσιολογικό τοκετό - σε πάνω από τις μισές γυναίκες.

Στην ελληνική πραγματικότητα, λίγες γυναίκες θα δηλώσουν ξεκάθαρα τη φοβία τους στην οικογένεια ή τον ιατρό τους, αφού μπορεί να αντιμετωπιστούν με προκατάληψη. Συνήθως, θα ζητήσουν από το μαιευτήρα να γεννήσουν με προγραμματισμένη καισαρική τομή με την πρώτη ασθενή ιατρική ένδειξη. Ο μαιευτήρας μπορεί να μην συνειδητοποιήσει ότι πίσω από την απαίτηση καισαρικής γέννας κρύβεται μία επίσημη φοβία. Και ενώ η συγκατάβαση του ιατρού για καισαρική τομή μειώνει το φόβο, δε θεραπεύει το πραγματικό πρόβλημα που πιθανώς θα υποτροπιάσει στην επόμενη εγκυμοσύνη. 

Επιπλέον, εκθέτει τη γυναίκα σε μία χειρουργική επέμβαση για τις μή σωστές ενδείξεις. Αντιθέτως, εάν ο ιατρός, έχοντας υποπτευθεί την τοκοφοβία, δοκιμάσει κάποια θεραπεία χωρίς το επιθυμητό αποτέλεσμα, τότε έχει μεθοδικά εξαντλήσει τις επιλογές του πριν να προχωρήσει σε καισαρική τομή. Η ανοιχτή επικοινωνία της γυναίκας με τον ιατρό της και ο υψηλός δείκτης υποψίας του ιατρού θα συμβάλλουν στην αναγνώριση και αντιμετώπιση της τοκοφοβίας και επακόλουθα σε μια υγιέστερη εγκυμοσύνη.

Πηγή: www.babyspace.gr

Read More [...]

Posted in γυναίκα, εγκυμοσύνη, τοκετός, φοβία