8 Μαρ 2011

Κανόνες συμπεριφοράς για γονείς

Οι γονείς οφείλουν να πάρουν πολύ σοβαρά το ρόλο τους σε ό,τι αφορά την ανατροφή του παιδιού τους και σύμφωνα με τους ειδικούς από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους πρέπει να τους μιλάνε και να τους μεταφέρουν μηνύματα που θα τα βοηθήσουν στη σωστή πνευματική ανάπτυξή τους.

Οι γονείς και οι δάσκαλοι μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας στο παιδί εάν θυμούνται να αναφέρουν τις εξής φράσεις:

-Σ’ αγαπώ.

-Είσαι πολύ σημαντικός(-η) για μένα.

-Σε βλέπω και σε ακούω.

-Δεν σε αγαπάω για αυτό που κάνεις αλλά για αυτό που είσαι.

-Σ’ αγαπώ γιατί είσαι διαφορετικός (-η).

-Μπορείς να διαφέρεις από εμένα, έχεις διαφορετική προσωπικότητα.

-Θα σε φροντίσω.

-Θα είμαι δίπλα σου όποτε με χρειαστείς.

-Δεν είσαι μόνος(-η) σου πια.

-Μπορείς να με εμπιστευτείς.

-Πίστεψε σε σένα και εμπιστεύσου το ένστικτό σου.

-Κάποιες φορές θα σου λέω «όχι», αλλά αυτό θα το κάνω επειδή σ’ αγαπώ.

-Δε χρειάζεται να φοβάσαι.

-Η αγάπη μου για σένα θα σε κάνει καλά.

-Είμαι περήφανος(-η) για σένα.

-Σε εμπιστεύομαι και ξέρω ότι θα πετύχεις.

-Είσαι όμορφος(-η).

-Μπορείς να επιλέξεις τον ερωτικό σου σύντροφο και τη σεξουαλικότητά σου και να ξέρεις ότι εγώ θα είμαι πάντα δίπλα σου.



Πηγή: www.newsbeast.gr

7 Μαρ 2011

Πρέπει οι γονείς να έχουν πάντα την ίδια γνώμη;

Ένας διάλογος που ίσως κάτι να σας θυμίζει: H μαμά φωνάζει: «Παιδιά, πλύνετε τα δόντια σας, ετοιμαστείτε, είναι ώρα να πέσετε!». Tα παιδιά παρακαλούν: «Mαμά, να παίξουμε λίγη ώρα ακόμη και να πλύνουμε τα δόντια το πρωί;». H μαμά επιμένει: «Ξέρετε ότι το βράδυ πρέπει να πλένετε τα δόντια, αλλιώς θα χαλάσουν». Tα παιδιά προσπαθούν πάλι: «Mα δεν φάγαμε γλυκά το βράδυ, έλα, βρε μαμά, μόνο σήμερα!». H μαμά δεν πτοείται κι αρχίζει να νευριάζει: «Tο ξέρετε πολύ καλά ότι δεν έχει σημασία τι φάγατε, τα δόντια πλένονται κάθε βράδυ, λοιπόν, ελάτε αμέσως!». Eδώ παρεμβαίνει ο μπαμπάς: « E, καλά, δεν θα πάθουν τίποτε για μία φορά, άσ’ τους να παίξουν λίγο ακόμη». Tα παιδιά πανηγυρίζουν: «Nαι! Μπράβο, μπαμπάκα, είσαι πολύ καλός!». H μαμά γίνεται έξαλλη και πιθανότατα επακολουθεί λογομαχία μεταξύ των γονιών.
«Δεν θα με παίρνει στα σοβαρά» 
Οι ασυμφωνίες για τη διαπαιδαγώγηση πηγάζουν από βαθύτερες διαφωνίες του ζευγαριού

Aυτό είναι ένα συνηθισμένο, καθημερινό δείγμα ασυμφωνίας μεταξύ των γονιών, που μπορεί να προκαλέσει ένα μικρό καβγαδάκι και να περάσει σχετικά ανώδυνα, χωρίς κανείς να το θυμάται την άλλη μέρα. Ή ακόμη μπορεί να επαναληφθεί μερικές φορές, χωρίς να δημιουργήσει κλίμα «διχόνοιας» ανάμεσα στους γονείς.Yπάρχουν όμως και πολλοί γονείς που θεωρούν ότι οι διχογνωμίες αυτές κάνουν πιο δύσκολη τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους και θα επιθυμούσαν να «ακολουθούν μία ενιαία γραμμή» σε ό,τι έχει να κάνει με αυτά. Φοβούνται ότι αλλιώς μπερδεύουν τα παιδιά, ότι δεν μπορούν να τους επιβληθούν, ότι δεν θα τους παίρνουν στα σοβαρά, αφού δεν εμφανίζονται αρκετά συνεπείς και σταθεροί απέναντί τους. Όπως στα παραπάνω παραδείγματα, συμβαίνει πολύ συχνά οι γονείς να μην έχουν την ίδια γνώμη ή την ίδια αντιμετώπιση σε θέματα που σχετίζονται με το καθημερινό πρόγραμμα των παιδιών, τις συνήθειές τους, τη συμμόρφωσή τους σε κανόνες και περιορισμούς που ισχύουν στην οικογένεια. «Όταν διαβάζουμε μαζί, έχουν μια σειρά, με ηρεμία κάνουν ένα-ένα τα μαθήματα και τελειώνουν. H γυναίκα μου τα θέλει όλα τέλεια, αρχίζουν οι παρατηρήσεις και οι φωνές και καταλήγουν όλοι να είναι στο τέλος εκνευρισμένοι». «Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει ένα μικρό παιδί να τακτοποιεί συνέχεια το δωμάτιό του. Στο κάτω-κάτω το ίδιο δεν το ενοχλεί η αταξία, μόνο τη μητέρα του ενοχλεί». «Eπιστρατεύω τη φαντασία μου συνέχεια για να δίνω στα παιδιά ερεθίσματα και να μην κολλάνε στην τηλεόραση, αλλά ο άντρας μου μόλις έρθει σπίτι την ανοίγει και τα αφήνει να βλέπουν ό,τι θέλουν και όσο θέλουν». Kάπως έτσι εκφράζονται οι ασυμφωνίες ανάμεσα στους γονείς όταν τα θέματα είναι σχετικά απλά και «ανώδυνα».

Aμαρτίες γονέων 
Όμως δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που η διαφωνία πάει περισσότερο «σε βάθος» και, εκτός από την εκμάθηση μίας «κακής» συνήθειας ή μίας μεμονωμένης συμπεριφοράς, ο ένας γονιός πιστεύει ότι οι «μέθοδοι» και οι αντιλήψεις του άλλου για τη διαπαιδαγώγηση είναι επιζήμιες για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών.
● «Tην κακομαθαίνει, πάει πάντα με τα νερά της και την κάνει εγωίστρια και αγνώμονα».
● «Eίναι τόσο αυστηρός, που τελικά τα παιδιά θα καταντήσουν φοβισμένα και συνεσταλμένα».
● «Tα έχει κολλημένα στην ποδιά της και δεν θα μάθουν ποτέ να στέκονται στα πόδια τους και να παίρνουν πρωτοβουλίες».
Θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι τέτοιου είδους ασυμφωνίες αποτελούν την αφορμή για άσχημο κλίμα και συγκρούσεις ανάμεσα στους συζύγους, και κατ’ επέκταση στην οικογένεια, αλλά τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι ασυμφωνίες που αφορούν τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών δεν καταλήγουν, αλλά αντίθετα πηγάζουν από βαθύτερες διαφωνίες ή διαμάχες του ζευγαριού, που έχουν να κάνουν σχεδόν αποκλειστικά με τη μεταξύ τους σχέση. Tα ζητήματα που αφορούν τα παιδιά είναι ένας πιο «προσιτός» και βολικός τρόπος για να εκφραστούν οι διαφωνίες αυτές. Aκούγεται ίσως βαρύ, αλλά η αλήθεια είναι ότι, όταν η άμεση επικοινωνία μεταξύ των συζύγων σε ορισμένα θέματα (ή σε όλα) έχει γίνει πολύ δύσκολη, όταν παράπονα, επιθυμίες και πικρίες έχουν εκφραστεί χωρίς αποτέλεσμα ή δεν εκφράζονται καν, τότε τα παιδιά είναι ένα «εύκολο» μέσο για να ασκήσει κανείς πίεση, αλλά και να εκτονώσει την έντασή του. Πώς ακριβώς γίνεται αυτό;


H ανεπάρκεια της συζυγικής σχέσης 
Η διχογνωμία σε σχέση με τα παιδιά μπορεί να κρύβει ανέκφραστα παράπονα και θυμό Στις διαμάχες σχετικά με απλές καθημερινές συνήθειες των παιδιών είναι πιθανό η διαφωνία είτε να ξεκινάει από τις συνήθειες του ίδιου του συζύγου είτε να επεκτείνεται σ’ αυτές. Έτσι, λοιπόν, μαζί με την γκρίνια για το ότι αφήνει τα παιδιά να βλέπουν τηλεόραση ανεξέλεγκτα «πάει πακέτο» συχνά το παράπονο ότι και ο ίδιος βλέπει συνέχεια τηλεόραση, και αυτό μπορεί να κρύβει κάτι πιο βαθύ ακόμη: «Δεν κάνουμε τίποτα πια μαζί, δεν μιλάμε». H σύγκρουση για το συμμάζεμα του δωματίου των παιδιών μπορεί να περιέχει και πικρία ή αγανάκτηση για το ότι η μητέρα ασκεί πολύ μεγάλη πίεση για τάξη και καθαριότητα και ο πατέρας αισθάνεται ότι δεν μπορεί να κινηθεί ελεύθερα μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Aκόμη πιο βαθιές και σοβαρές εντάσεις εξωτερικεύονται μέσω της διαπαιδαγώγησης των παιδιών σε θέματα αρχών και αξιών. Όταν ο ένας γονιός εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για το ότι η συμπεριφορά ή η νοοτροπία του συζύγου του μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών, τότε δεν πρόκειται μόνο για μια διαφωνία. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις μπαίνει θέμα εμπιστοσύνης και σύμπνοιας σε πολύ θεμελιώδη ζητήματα, που σίγουρα δεν αφορούν μόνο τη συμπεριφορά απέναντι στα παιδιά. Έτσι, η ανησυχία του ενός γονιού, μήπως ο σύζυγός του «κακομαθαίνει» το παιδί ή το παραχαϊδεύει και το κάνει άβουλο και «μαμμόθρεφτο», δεν αποκλείεται να κρύβει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι ο ίδιος έχει παραγκωνιστεί, ότι δεν είναι πια τόσο σημαντικός για το σύντροφό του.

Όταν τα παιδιά «προστατεύουν» τους γονείς 
Mπορούμε λοιπόν να πούμε ότι, όταν οι γονείς δεν έχουν την ίδια γνώμη σε θέματα που αφορούν τα παιδιά τους, τότε η σχέση τους είναι προβληματική, επιβαρύνει τους ίδιους και κάνει και τα παιδιά να υποφέρουν; Όταν η διχογνωμία σε σχέση με τα παιδιά κρύβει ανέκφραστα παράπονα, θυμό και μομφές προς το σύντροφο, τότε η ένταση είναι αναπόφευκτη και τις περισσότερες φορές δεν οδηγεί πουθενά. Aντίθετα, εμπλέκει και τα παιδιά σε συγκρούσεις και «παιχνίδια δύναμης» που δεν τα αφορούν. Aρκετές φορές μοιάζει σαν να «εκμεταλλεύονται» τα παιδιά αυτές τις διαφορές των γονιών για να εκμαιεύσουν χάρες και «κέρδη» από τον έναν ή τον άλλον. Όμως, ακόμη κι αν συμβαίνει αυτό, τα παιδιά διαισθάνονται την ένταση και πιέζονται πολύ όταν νομίζουν ότι πρέπει να πάρουν θέση ή να «προστατέψουν» με τη συμπεριφορά τους τον πατέρα ή τη μητέρα τους. Kαι μπορεί να νιώσουν ένοχα όταν δουν ότι, όπως και να συμπεριφερθούν, δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για να σταματήσουν τη διχόνοια των γονιών. Ίσως βοηθάει, πριν επιπλήξουμε το σύντροφό μας για τη συμπεριφορά του απέναντι στα παιδιά, να κάνουμε ένα μικρό «αυτοέλεγχο»:
● Tι ακριβώς είναι αυτό που με ενοχλεί;
● Έχω δικά μου παράπονα που διστάζω να τα πω;
● Mήπως θα ήθελα να αλλάξει τη συμπεριφορά του απέναντί μου και όχι απέναντι στα παιδιά;
● Γιατί δεν μπορώ να εκφράσω το παράπονο μου άμεσα; 
● Mπορώ ν’ αφήσω τα παιδιά έξω από τον καβγά;


Aπό την άλλη μεριά, το να έχουν οι γονείς διαφορετική άποψη δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι υπάρχει ή ότι θα προκύψει ένταση μεταξύ τους. Όπως και σε οποιονδήποτε άλλο τομέα της ζωής, είναι φυσικό, θεμιτό και ίσως απαραίτητο να έχει ο καθένας τις απόψεις του και αυτές να μη συγκλίνουν πάντοτε. Όταν οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια βασίζονται στο ενδιαφέρον για τον άλλον και στην αμοιβαία διάθεση για επικοινωνία, τότε είναι πιο εύκολο η διαφορετική γνώμη του άλλου να γίνει αποδεκτή και σεβαστή, αλλά και να συζητηθεί ανοιχτά, με σκοπό να υπάρξει κατανόηση και συνεννόηση. Για τα παιδιά αυτό όχι μόνο δεν είναι επιζήμιο, αλλά τους μαθαίνει ότι οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να συνυπάρξουν. Kι ακόμη τους δείχνει ότι οι σχέσεις των ανθρώπων είναι ζωντανές, έχουν τριβές και διαφωνίες, που μπορούν να ξεπεραστούν όταν υπάρχει ουσιαστική επικοινωνία.


Η κ. Λουίζα Βογιατζή είναι συμβουλευτική ψυχολόγος 

6 Μαρ 2011

Όταν τα παιδιά δαγκώνουν!

Πολλές φορές, υπάρχουν παιδιά προ-νηπιακής ηλικίας που δαγκώνουν άλλα παιδιά. Έρευνες υποστηρίζουν ότι περίπου το ένα τρίτο των παιδιών στον παιδικό σταθμό δέχονται δαγκωματιές από κάποιο παιδί. Αυτό είναι ένα γεγονός που φέρνει σε δύσκολή θέση τους γονείς του παιδιού που δαγκώνει, καθώς και είναι υπόλογοι απέναντι στους υπόλοιπους γονείς που ανησυχούν για την ασφάλεια των παιδιών τους, έχουν φόβο μη διωχθούν τα παιδιά τους από το προ-νήπιο και, επιπλέον, καλούνται να διορθώσουν τη συμπεριφορά.


Το δάγκωμα δεν είναι κάτι ασυνήθιστο για παιδιά κάτω των τριών, όπως μας επισημαίνουν οι επιστήμονες, καθώς αποτελεί ένα τρόπο έκφρασης συναισθημάτων.

Πώς να βοηθήσουμε το παιδί μας όταν δαγκώνει
Το πρώτο, σημαντικό, βήμα είναι να μη συσχετίσουμε αυτή τη συμπεριφορά με σκέψεις για αντικοινωνική συμπεριφορά του παιδιού σας στο μέλλον καθώς θεωρείτε σχετικά φυσιολογική όσων αφορά την ανάπτυξη. Η παρέμβαση πρέπει να είναι επικεντρωμένη στο παιδί και άμεση σε σχέση με το συμβάν και να έχει σαν στόχο να εκπαιδεύσει το παιδί να μάθει να χρησιμοποιεί άλλα μέσα εκτός από τα δόντια του σαν όπλα. Είναι βασικό για τους ενήλικες που είναι παρόντες, να μην παγώσουν στη θέα του συμβάντος άλλα να παρέμβουν άμεσα, όπως αναφέραμε και παραπάνω.

Πώς να παρέμβουμε
Η παρέμβαση έχει δύο βασικές παραμέτρους. Πρώτων, ο ενήλικας πρέπει να απομακρύνει το ένα παιδί από το άλλο. Με αυτόν τον τρόπο το παιδί που δαγκώνει απομακρύνετε από την πηγή που του δημιουργεί ένταση και μπορεί να ηρεμίσει, και το παιδί που δέχεται το δάγκωμα έχει την ευκαιρία να νιώσει ασφάλεια. Δεύτερων, πρέπει ο ενήλικας να βοηθήσει το παιδί που δαγκώνει να καταλάβει τη του προκαλεί ένταση και πώς να το διαχειριστεί πιο λειτουργικά. Τα παιδιά χρειάζονται την βοήθεια των ενηλίκων για να αναγνωρίσουν και να κατανοήσουν τα συναισθήματα τους. Για παράδειγμα μπορούν να τους πουν «Φαίνεσαι θυμωμένος/νη.Δεν είναι σωστό να δαγκώνεις όταν είσαι θυμωμένος/νη. Είναι καλό να ζητήσεις βοήθεια από τη δασκάλα/το δάσκαλο.».

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι είναι πιο βοηθητικό να χρησιμοποιούμε εκφράσεις όπως σωστό και καλό αντί για λάθος και κακό, γιατί το κάνουν να φαίνετε περισσότερο σαν συμβουλή παρά σαν παρατήρηση. Επίσης, είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι είναι μικρά παιδιά με περιορισμένη ανάπτυξη της γλωσσικής ικανότητας γι αυτό και η παρέμβαση πρέπει να περιλαμβάνει μικρές και ξεκάθαρες προτάσεις (τηλεγραφικές) για να γίνεται κατανοητή. Ίσως η ύπαρξη ενός ειδικού χώρου μέσα στην τάξη όπου το παιδί θα κάθετε για να ηρεμίσει να είναι επίσης βοηθητική. Ο χρόνος πρέπει να είναι λίγος έτσι ώστε το παιδί να μην νιώσει ότι είναι τιμωρημένο, για παράδειγμα εάν το παιδί είναι ενός ένα λεπτό, αν είναι δύο, δύο λεπτά κ.ο.κ. Στη συνέχεια ο ενήλικας πρέπει να βοηθήσει το παιδί να επανέλθει με ένα θετικό τρόπο όπως να του πει να φέρει ένα παιχνίδι ή ένα βιβλίο και να του πει ότι είναι εντάξει να το κάνει και να το επιβράβευση με μπράβο κατά την ολοκλήρωση της επιθυμητής συμπεριφοράς.

Είναι, επίσης, σημαντικό να παρηγορήσουμε το παιδί που δέχτηκε το δάγκωμα και να του επισημάνουμε ότι δεν έκανε κάτι λάθος, με αυτόν τον τρόπο το παιδί που δάγκωσε θα καταλάβει ότι δεν είναι αυτό που τραβάει την προσοχή. Αν το παιδί που δάγκωσε είναι πάνω από δύο χρονών μπορούμε να του αναθέσουμε να παρηγορήσει το δαγκωμένο παιδί βοηθώντας έτσι να παιδιά να αναπτύξουν την ενσυναίσθηση, αφού όμως πρώτα συμφωνήσουν και τα δύο παιδιά ότι θέλουν να το κάνουν. Ίσως το συμβάν να είναι και μια καλή ευκαιρία για να μιλήσουμε στα παιδιά για τα συναισθήματα και τους τρόπους που μπορούμε να αντιδράσουμε χωρίς να προκαλέσουμε πρόβλημα.
Αν όμως παρ' όλες τις προσπάθειες των ενηλίκων το παιδί συνεχίσει να δαγκώνει και μετά τα τρία είναι θεμιτό να επισκεφθούμε κάποιον ειδικό.

Τρόποι πρόληψης
Ο πιο σωστός τρόπος για να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα είναι να φροντίσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα να μην κάνει ποτέ την εμφάνιση του. Για να βοηθήσουμε λοιπόν στην περίπτωση του δαγκώματος είναι καλό να καταλάβουμε ποιοι είναι οι παράγοντες που το προκαλούν και να επεμβαίνουμε πριν συμβεί. Για παράδειγμα μπορεί να είναι ο πολύς θόρυβος, ή το να αρπάζει ένα παιδί το παιχνίδι από τα χέρια του άλλου. Όταν ξέρουμε ποιες συνθήκες προκαλούν το δάγκωμα μπορούμε να επέμβουμε και να ηρεμίσουμε την κατάσταση και να αποτρέψουμε το συμβάν. Επιπλέον, είναι καλό να θυμόμαστε πως τα παιδιά ξεχνούν σχετικά εύκολα το θυμό τους, ειδικά όταν τα κατευθύνουμε προς άλλες δραστηριότητες και τους λέμε και μπράβο και αυτό είναι μια πολύ καλή μέθοδος για τέτοιες καταστάσεις.

Παλαιότερα οι γονείς δάγκωναν τα παιδιά πίσω, έτσι ώστε να τα κάνουν να καταλάβουν πως αισθάνεται αυτός που δέχεται το δάγκωμα, αυτή η μέθοδος όμως είναι τελείως λάθος γιατί τα παιδιά είναι μικρά σφουγγαράκια που απορροφούν τις συμπεριφορές των μεγάλων, με αποτέλεσμα αυτή η παρέμβαση όχι μόνο να μη βοηθάει στην εξάλειψη της συμπεριφοράς, αλλά αντιθέτως να την ενισχύει. Το βασικό είναι να έχουμε την υπομονή να τους εξηγήσουμε ότι αυτό που κάνουν δεν είναι σωστό, να τα βοηθήσουμε να μάθουν να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα τους και να τους δείξουμε τρόπους να λύνουν τα προβλήματα τους με πιο παραγωγικές μεθόδους.

Αμαλία Λουίζου, ΜΑ
Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Σύμβουλος
Κέντρο Παιδιού Εφήβου Οικογένειας
www.kepeo.com

Πηγή: www.childit.gr

4 Μαρ 2011

Σχολική φοβία

Πολλά παιδιά, τα πρώτα χρόνια της σχολικής τους φοίτησης, δυσφορούν ή αρνούνται να πάνε στο σχολείο κάποιες φορές. Συνήθως, όμως, ύστερα από... κάποια συζήτηση με τους γονείς τους το ξεπερνούν. Μερικές φορές, η άρνηση του παιδιού είναι τόσο έντονη, που μας δημιουργεί την εντύπωση ότι αδιαφορεί για κάθε σχολική δραστηριότητα. Ωστόσο, αν δούμε βαθύτερα, θα διαπιστώσουμε ότι και οι γονείς του ίσως δείχνουν μια αδιάφορη ή και εχθρική στάση απέναντι στο σχολείο, επειδή και οι ίδιοι πιθανώς είχαν αντιμετωπίσει δυσκολίες. 

Άθελα τους, λοιπόν, προβάλλουν τα δικά τους συναισθήματα στη σχολική φοίτηση του παιδιού τους. Υπάρχει, βέβαια, και η αντίθετη πλευρά, η άρνηση του παιδιού δηλαδή, απορρέει από τις υπερβολικές απαιτήσεις των γονέων, που δημιουργούν στο παιδί την αίσθηση ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει. Το παιδί αντιτίθεται, ενοχλείται με το σχολείο, παρουσιάζει πιθανώς διαταραχές στη συμπεριφορά, θυμό και συναισθηματική αστάθεια ή, αντίθετα, η άρνησή του παίρνει τη μορφή παθητικότητας. Παραμένει σιωπηλό, θυμωμένο και ονειρεύεται. Στην προεφηβεία ή την εφηβεία, η αντίθεση εκδηλώνεται με σκασιαρχείο. Η σχολική άρνηση είναι από τη φύση της διαφορετική σε συνάρτηση με την ηλικία του παιδιού. 

Κάποιες φορές, όμως, η άρνηση παίρνει μεγάλες διαστάσεις και εξελίσσεται σε σχολική φοβία. Το παιδί διαμαρτύρεται, κλαίει, φωνάζει και αρνείται κατηγορηματικά να πάει στο σχολείο. Οι γονείς στην αρχή τρομάζουν, ανησυχούν, πιστεύουν ότι κάτι σοβαρό τού συμβαίνει. Όταν μάλιστα παραπονιέται ότι πονά η κοιλιά του, το κεφάλι του ή θέλει να κάνει εμετό, αναστατώνονται και σπεύδουν να συμβουλευτούν τον παιδίατρο. Παρ' ότι όμως συνήθως τους διαβεβαιώνει ότι το παιδί τους είναι υγιέστατο, οι ίδιοι δυσπιστούν, όταν βλέπουν ότι κάθε φορά που πρόκειται να πάει στο σχολείο σφαδάζει από τους πόνους. Όταν το κρατούν στο σπίτι, το παιδί, ως διά μαγείας, νιώθει καλά. Σε αρκετές περιπτώσεις, το πρόβλημα εμμένει και οι γονείς βρίσκονται σε δύσκολη θέση, γιατί δεν ξέρουν ποιο δρόμο να ακολουθήσουν. Τότε απευθύνονται στους ειδικούς για βοήθεια.


Η σχολική φοβία είναι μια κατάσταση κατά την οποία το παιδί, για φαινομενικά παράδοξους λόγους, αρνείται να πάει στο σχολείο και αντιστέκεται με έντονες αντιδράσεις άγχους ή πανικού στις προσπάθειες των γονέων του να το πείσουν να πάει. Κλαίει, τους παρακαλεί και υπόσχεται ότι θα πάει την επόμενη ημέρα. Αν το πιέσουν, η κρίση παίρνει δραματική τροπή, καθώς κλείνεται στο δωμάτιό του και κλαίει, ενώ δεν δέχεται κανένα επιχείρημα. Άλλοτε, εξαιτίας της αγωνίας του, του πανικού και της απόγνωσης που νιώθει, μπορεί να γίνει επιθετικό προς τους γονείς του που επιμένουν. Στις ηλικίες μεταξύ 5-7 ετών παραπονιέται για συμπτώματα, όπως κεφαλαλγίες, πόνους στην κοιλιά ή ακόμη και εμετούς. Επιπλέον, ίσως παρατηρηθούν ενούρηση, εγκόπριση, νυχτερινοί εφιάλτες, άρνηση να φάει, υπερκινητικότητα κ.λπ. Σε κάποιες περιπτώσεις που η άρνηση φαίνεται να καταλαγιάζει, αφήνεται παθητικά να οδηγηθεί στο σχολείο, αλλά πολύ σύντομα εγκαταλείπει την τάξη, τρέπεται σε φυγή για να επιστρέψει στο σπίτι του ή να περιπλανηθεί, αν δε βρει κανέναν εκεί.

Η σχολική φοβία φαίνεται ότι είναι λίγο πιο συχνή στα αγόρια. Οι ερευνητές έχουν καταλήξει ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων συναντάται σε μοναχοπαίδια, πρωτότοκα ή μικρότερα παιδιά. Πρόκειται συνήθως για παιδιά με μέση ή και ανώτερη νοημοσύνη, τα οποία παρουσιάζουν καλή σχολική επίδοση. Το άγχος τους συνδέεται στενά με στιγμές που ένιωσαν φόβο κατά την έναρξη της σχολικού έτους.
Ίσως έχουν προηγηθεί γεγονότα που τα επηρέασαν, όπως αλλαγή σχολείου, ασθένεια ή θάνατος ενός γονέα, νοσηλεία ή παραμονή στο σπίτι του ίδιου του παιδιού ύστερα από κάποια ασθένεια ή ατύχημα.

Ασυνείδητα προχωρά σε συνειρμούς που του δημιουργούν φόβο, ότι ο δάσκαλος είναι αυστηρός, ότι οι συμμαθητές στην τάξη είναι κακοί ή το κοροϊδεύουν και ότι θεωρεί υπεύθυνη την πρόσφατη αλλαγή του σχολείου. Αν δεν πάει στο σχολείο κάποιες ημέρες, η φοβία ενισχύεται επειδή έμεινε πίσω στα μαθήματα και δεν γνωρίζει το πρόγραμμα. Στο σπίτι, συνήθως, δέχεται να μελετήσει τα σχολικά μαθήματα και να κάνει τις εργασίες του, προσπαθώντας έτσι να κατακτήσει αυτά που χάνει με την απουσία του. Ίσως διαπιστώσουμε ότι στο παιδί πιθανόν να συνυπάρχουν ή να υπήρχαν παλαιότερα και άλλες μορφές φοβικής συμπεριφοράς, όπως φόβος στο σκοτάδι, αγοραφοβία κ.ά.



Τα παιδιά με σχολική φοβία φαίνονται αρκετά εξαρτημένα και δεν είναι ιδιαίτερα κοινωνικά. Όταν βρίσκονται μακριά από την οικογένεια, είναι δειλά, συνεσταλμένα και φοβισμένα. Αντίθετα, η εικόνα αλλάζει όταν βρίσκονται στο σπίτι τους. Συχνά, γίνονται δυνάστες των γονέων τους.
Το παιδί παρουσιάζει αμφιθυμικά συναισθήματα, δικαιολογεί δηλαδή τη φοβία του με την ανησυχία ότι θα συμβεί κάτι κακό στη μητέρα του ενώ αυτό θα είναι στο σχολείο. Η δε μητέρα συνήθως περιγράφεται ως αγχώδης, φοβική και υπερπροστατευτική, στοιχεία που ενισχύουν την εξάρτηση του παιδιού από την ίδια και δεν ενθαρρύνουν την αυτενέργειά του. Ο πατέρας παρουσιάζεται ανασφαλής, αδύναμος ή απών (διαζύγιο ή θάνατος). Σε ό,τι αφορά το οικογενειακό μοντέλο, το παιδί, κυρίως αν είναι αγόρι, δεν έχει δημιουργήσει με τον πατέρα κάποια στενή σχέση.

Η πορεία του παιδιού που παρουσιάζει σχολική φοβία καθορίζεται από τη συγκρουσιακή δυναμική της οικογένειας, καθώς και από ενδεχόμενα επιμέρους ψυχοπαθολογικά στοιχεία. Μπορούμε, ωστόσο, να αναφέρουμε ότι περίπου στις μισές περιπτώσεις υπάρχει πλήρης ένταξη του παιδιού τόσο στο σχολείο όσο και στην εξωσχολική ζωή. Στις άλλες μισές, παρ' ό,τι το παιδί εντάσσεται στο σχολείο, η φοβία παραμένει σε ηπιότερη μορφή και πιθανώς παρουσιάζονται διάφορες δυσκολίες στις σχέσεις του με τους άλλους. Τέλος, σε λίγες περιπτώσεις, υπάρχει δυσμενής εξέλιξη, που χαρακτηρίζεται από την εμμονή της σχολικής φοβίας και κυρίως από την ύπαρξη πρόσθετων δυσκολιών στην κοινωνική προσαρμογή του παιδιού. 



Πηγή: www.netfamily.gr

3 Μαρ 2011

Νέος τρόπος επικοινωνίας! Άμεσα μηνύματα στο διαδίκτυο


Η εξοικείωση όλων με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή και οι σύγχρονες συνθήκες ζωής στις μεγαλουπόλεις, που αναγκάζουν τα παιδιά να βρίσκονται αρκετές ώρες την ημέρα εγκλωβισμένα στο διαμέρισμα μιας πολυώροφης πολυκατοικίας, μεγεθύνουν την ανάγκη τους για επικοινωνία. Ο θαυμαστός κόσμος του Ιντερνέτ προσφέρει διεξόδους και σε αυτή τους την ανησυχία. Μία από αυτές είναι η υπηρεσία των άμεσων μηνυμάτων (Instant Messenger). 
Τα άμεσα μηνύματα είναι κάτι παρόμοιο με την ηλεκτρονική αλληλογραφία, με τη διαφορά ότι με αυτόν που επικοινωνείς, αν είναι ταυτόχρονα με εσένα συνδεδεμένος στο Ιντερνέτ, από τον υπολογιστή του μπορείτε να ανταλλάξετε μηνύματα άμεσα και ταχύτατα, πληκτρολογώντας τα ή χρησιμοποιώντας μικρόφωνο ή κάμερα. Αυτό που χρειάζεσαι είναι ένα πρόγραμμα άμεσων μηνυμάτων πχ Windows Messenger,  το οποίο είναι ενσωματωμένο στα windows και τη διεύθυνση e-mail αυτού με τον οποίο θέλεις να συνομιλήσεις. 

Η διαδικασία είναι πολύ απλή: μπαίνεις στο πρόγραμμα βάζοντας το e-mail σου και τον κωδικό σου, προσθέτεις τα e-mail των φίλων σου με τα οποία θέλεις να επικοινωνείς και το πρόγραμμα σου δείχνει ποιοι είναι εκείνη την στιγμή συνδεδεμένοι στο πρόγραμμα και ποιοι όχι. Κάνοντας διπλό κλικ πάνω στο όνομα κάποιου φίλου (κάποιας επαφής, όπως λέγεται στην ορολογία του προγράμματος αυτού) εμφανίζεται ένα παράθυρο για ανταλλαγή άμεσων μηνυμάτων, μέσω του οποίου μπορείς να ανταλλάξεις γραπτά μηνύματα, αλλά και εικόνες, μουσική ή βίντεο.  Μπορείς να έχεις ανοικτές ταυτόχρονα πάνω από μια συνομιλίες και μπορείς ακόμα και να προσκαλέσεις και τρίτο φίλο σου μέσα σε μια συνομιλία και να μιλάτε και οι τρεις μαζί.
Οι κίνδυνοι που κρύβουν αυτά τα προγράμματα είναι παρεμφερείς με αυτούς που κρύβει η χρήση του διαδικτύου γενικότερα, όταν χρησιμοποιείται από μικρά ανήλικα παιδιά. Αυτός ο τρόπος επικοινωνίας είναι πολύ διαδεδομένος σε όλες τις ηλικίες, ξεκινώντας από 9 χρονών. Έχω συναντήσει σε ολοήμερα σχολεία συμμαθητές της πέμπτης και έκτης τάξης του δημοτικού, να χρησιμοποιούν μανιωδώς αυτά τα προγράμματα για να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, ακόμα και αν βρίσκονταν σε διπλανούς υπολογιστές στην ίδια αίθουσα, αλλά και με μαθητές από άλλα σχολεία ή με φίλους τους που γνωρίζονται από φροντιστήρια ή από διάφορες άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες. 

Λόγω του αυθορμητισμού και της άγνοιας που διακρίνει τα παιδιά, είναι πολύ εύκολο να δεχτούν να μιλήσουν με κάποιον που δε γνωρίζουν, αν απλά τους πει ότι είναι ένας μαθητής κάποιου διπλανού σχολείου και βρήκε την διεύθυνσή του από έναν κοινό τους φίλο που δεν θυμάται πως τον λένε ή αν βάλει απλά μια πολύ ωραία φωτογραφία του αντίθετου φύλλου και προσποιηθεί ότι είναι αυτός. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να του αποσπάσει προσωπικά στοιχεία και πληροφορίες για το ίδιο, αλλά και για την οικογένεια του. Το χειρότερο είναι, βέβαια, να προσπαθήσει να το συναντήσει σε κάποια άλλη γειτονιά και να το εκμεταλλευτεί με διάφορους τρόπους.

Ένας άλλος κίνδυνος είναι η ανταλλαγή αρχείων και η χρήση κάμερας. Τα αρχεία που λαμβάνουν τα παιδιά, κατά την διάρκεια μιας συνομιλίας, δε μπορούμε να ξέρουμε τι περιεχόμενο έχουν, ούτε και ποια είναι η αληθινή τους προέλευση. Όπως, επίσης, τον ίδιο κίνδυνο κρύβουν και οι τυχόν φωτογραφίες που μπορεί να στείλει το παιδί σε άγνωστο προορισμό.
Υπάρχουν κάποιοι τρόποι για να μπορέσετε να ελέγξετε και να προστατεύσετε τα παιδιά σας αν χρησιμοποιούν το παραπάνω πρόγραμμα. Μερικοί από αυτούς αναφέρονται παρακάτω:

• Το πρόγραμμα που περιγράφουμε αποθηκεύει αντίγραφα από τις συνομιλίες στον φάκελο C:\My Documents\, αρκεί κάποιος να μην έχει απενεργοποιήσει την αποθήκευση ή να μην έχει αλλάξει τον παραπάνω φάκελο. Για να το ελέγξετε αυτό πρέπει να πάτε στο μενού Εργαλεία,  Επιλογές και να μεταβείτε στην καρτέλα Μηνύματα.

• Επίσης όλα τα ληφθέντα αρχεία βρίσκονται στον φάκελο C:\My Documents\ My Received Files.

• Το Msn Messenger 9 μάλιστα, σας δίνει την δυνατότητα να λαμβάνετε μια εβδομαδιαία αναφορά σε e-mail για τις σελίδες που επισκέφτηκαν τα παιδιά σας, αλλά και για τις διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και των αναγνωριστικών MSN Messenger των προσώπων με τα οποία συνομίλησαν και των αρχείων που έλαβαν.

• Ζητήστε του να σας δείξει τη λίστα με τις επαφές του και ζητήστε του να σας περιγράψει ποιος είναι ο καθένας και από πού τον γνωρίζει.

Το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι να κάνετε έναν εποικοδομητικό διάλογο με το παιδί σας γύρω από αυτή την υπηρεσία και όχι κρυφή κατασκοπεία. Μην ξεχνάμε ότι σε θέματα τεχνολογίας, τα παιδιά είναι πάντα πιο μπροστά από εσάς. Πρέπει, απλά, να σας εμπιστευτούν και να ακολουθήσουν κάποιους κανόνες που θα ανανεώνετε συχνά και θα τους αποφασίζετε μαζί.

Πηγή: mammycool.gr

2 Μαρ 2011

Τα μυστικά των γόνιμων ημερών!

Η γνώση της γόνιμης περιόδου επιτρέπει στη γυναίκα που επιθυμεί να αποκτήσει παιδί να αυξήσει τις πιθανότητές της να μείνει έγκυος. Είναι δύκολο να ορίσει κανείς με ακρίβεια τις γόνιμες μέρες μιας γυναίκας, αλλά υπάρχουν διάφορες μέθοδοι για τον προσδιορισμό τους.   

Η ωορρηξία
Η ωορρηξία αποτελεί την απελευθέρωση του ωαρίου από την ωοθήκη. Η σύλληψη επέρχεται όταν ένα σπερματοζωάριο γονιμοποιήσει το ωάριο. Αντίθετα με το σπερματοζωάριο που μπορεί να επιζήσει περισσότερες μέρες στις γυναικείες γενετικές οδούς, το ωάριο επιζεί περίπου 24 ώρες μετά την ωορρηξία.

Η ημερομηνία της ωορρηξίας καθορίζει τη γόνιμη περίοδο: διαρκεί 5 μέρες, αρχίζοντας 4 μέρες πριν την ωορρηξία και τελειώνοντας την επομένη της (δηλαδή 24 ώρες αργότερα).

Πώς διαπιστώνουμε την ημερομηνία της ωορρηξίας;

Με υπολογισμό της ημερομηνίας ωορρηξίας
Με καμπύλη θερμοκρασίας
Μετρώντας την Ωχρινοτρόπο Ορμόνη (LH)
Παρατηρώντας την τραχηλική βλέννη
Με υπερηχογράφημα

1. Υπολογισμός της ημερομηνίας ωορρηξίας 

Για να υπολογίσετε την ημερομηνία ωορρηξίας, πρέπει να γνωρίζετε τη διάρκεια του κύκλου σας και την ημερομηνία της περιόδου σας. Βάσει αυτής της ημερομηνίας θα προσδιοριστούν οι γόνιμες μέρες που ξεκινούν 4 μέρες πριν την ωορρηξία και τελειώνουν την επομένη της.

Όσο κι αν διαρκεί ο κύκλος σας, ο υπολογισμός της γόνιμης περιόδου γίνεται με τον ίδιο τρόπο: αφαιρείτε 14 μέρες από την ημερομηνία που αναμένετε την επόμενη περίοδο, καθώς η ωορρηξία συμβαίνει γενικά 14 μέρες πριν την περίοδο.

Διάρκεια του κύκλου - 14 μέρες = ημερομηνία της ωορρηξίας

Αν ο κύκλος σας είναι φυσιολογικός, αν δηλαδή διαρκεί 28 μέρες, η ωορρηξία συμβαίνει 14 μέρες μετά την ημερομηνία της τελευταίας περιόδου.

Αν έχετε μεγάλους κύκλους, π.χ. 34 ημερών, η ωορρηξία επέρχεται 20 μέρες μετά την ημερομηνία της τελευταίας σας περιόδου.

Αν ο κύκλος σας είναι σύντομος, π.χ. 22 ημερών, η ωορρηξία επέρχεται 8 μέρες μετά την ημερομηνία της τελευταίας σας περιόδου.

2. Καμπύλη θερμοκρασίας 

Υπολογίστε την ημερομηνία ωορρηξίας με την καμπύλη θερμοκρασίας
Η καμπύλη θερμοκρασίας είναι μια απλή μέθοδος που επιτρέπει στη γυναίκα να προσδιορίσει τις γόνιμες μέρες.

Οδηγίες - Πώς να φτιάξω μια καμπύλη θερμοκρασίας;
Η πρώτη μέρα του κύκλου είναι κατά κανόνα η πρώτη μέρα της περιόδου.

Κάθε μέρα, σημειώστε:
Αν λαμβάνετε οποιαδήποτε αγωγή.
Αν παρατηρείται ιδιαίτερα συμπτώματα (πόνους, αιμορραγία, πυρετό, κτλ.).
Αν έχετε σεξουαλικές επαφές.
Τη θερμοκρασία του σώματος, με ακρίβεια δεκαδικών, βάζοντας ένα σημάδι πάνω στον πίνακα.

Έπειτα, ενώστε τα σημάδια.

Για να φτιάξετε την καμπύλη θερμοκρασίας :
Αρκεί να μετράτε τη θερμοκρασία σας κάθε πρωί σε σταθερές ώρες, αφού ξυπνήσετε και πριν από οποιαδήποτε δραστηριότητα, με το ίδιο θερμόμετρο και με τον ίδιο τρόπο (στοματικά, μασχαλιαία κ.ά). Η πρώτη μέρα της τελευταίας περιόδου αντιστοιχεί στην πρώτη μέρα του κύκλου.
Σημειώστε στη συνέχεια σε έναν πίνακα τη θερμοκρασία του σώματος ανά μέρα, με ακρίβεια δεκαδικών και ενώστε τα σημεία μεταξύ τους.
Είναι χρήσιμο να σημειώνετε αν ακολουθείτε κάποια αγωγή, αν εμφανίζονται οποιαδήποτε ασυνήθιστα συμπτώματα (πυρετοί, αιμορραγίες κτλ.), διότι ενδέχεται να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα.

Πώς να ερμηνεύσω την καμπύλη θερμοκρασίας;
Μια καμπύλη ωορρηξίας περιλαμβάνει δύο διακριτά επίπεδα, που διαφέρουν κατά 3 ή 4 δέκατα έως και μισό βαθμό.
Η μέρα της ωορρηξίας αντιστοιχεί στο κατώτερο σημείο της καμπύλης, ενώ∙ η υψηλότερη ζώνη της καμπύλης διαρκεί από 12 ως 14 μέρες.
Δεν υπάρχει κάποια φυσιολογική θερμοκρασία. Η διαφορά θερμοκρασίας είναι αυτή που σηματοδοτεί την ωορρηξία, είτε κυμαίνεται από τους 36.4° στους 36.9° είτε από τους 37° στους 37.4°.
Η ωορρηξία δεν μπορεί να προβλεφθεί από πριν, διότι η διαφορά θερμοκρασίας παρουσιάζεται την επομένη.
Σε περίπτωση εγκυμοσύνης, η αυξημένη θερμοκρασία παρατείνεται πέρα από τις 16 μέρες.
Αμέσως πριν την ωορρηξία, η βασική θερμοκρασία του γυναικείου σώματος διατηρείται γύρω στους 36,5°C. Κατά την ωορρηξία, η θερμοκρασία θα ανέβει κοντά στους 37° και θα παραμείνει στο ίδιο επίπεδο μέχρι την επόμενη περίοδο.
Η μέρα της ωορρηξίας αντιστοιχεί στη μέρα κατά την οποία η θερμοκρασία βρισκόταν στο χαμηλότερο σημείο προτού αυξηθεί. Η βασική θερμοκρασία κάθε γυναίκας αλλάζει, αλλά η αύξησή της κατά κάποια δέκατα πάνω από τη βασική προσδιορίζει την ημερομηνία ωορρηξίας.

Περιπτώσεις κατά τις οποίες η καμπύλη δεν μπορεί να ερμηνευθεί
Γυναίκες που δουλεύουν τη νύχτα ή δεν έχουν σταθερή δραστηριότητα
Εμπύρετη κατάσταση
Λήψη προγεστερόνης (με ένεση ή με χάπια) η οποία διαφοροποιεί τη θερμοκρασία χωρίς να δηλώνει απαραίτητα ωορρηξία

3. Μετρώντας την Ωχρινοτρόπο Ορμόνη (LH)

Στην πλειονότητα των γυναικών, η αρχή της γόνιμης φάσης εκδηλώνεται με μια αύξηση της έκκρισης της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH), που παρατηρείται 24 ως 48 ώρες πριν την ωορρηξία.
Η μέτρηση της ορμόνης μπορεί να γίνει είτε από κάποιο εργαστήριο είτε με ένα τεστ ούρων που ονομάζεται Τεστ Ωορρηξίας και πωλείται στα φαρμακεία.

4. Παρατηρώντας την τραχηλική βλέννη

Ο τράχηλος της μήτρας εκκρίνει μια βλέννη, την ονομαζόμενη τραχηλική βλέννη, η οποία προστατεύει τον οργανισμό από μικροβιακές μολύνσεις και η σύσταση της οποίας αλλάζει κατά την περίοδο πριν την ωορρηξία, προκειμένου να επιτρέψει στο σπερματοζωάριο να φτάσει στις σάλπιγγες και να γονιμοποιήσει το ωάριο.
Είναι δυνατόν να προσδιορίσετε την περίοδο γονιμότητας παρατηρώντας την υφή της.
Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να διεισδύσετε δυο δάχτυλά σας στον κόλπο και να συλλέξετε τις εκκρίσεις γύρω από τον τράχηλο της μήτρας.
Αμέσως μετά από την περίοδο, δεν υπάρχει βλέννη.
Τις μέρες που ακολουθούν, οι εκκρίσεις είναι κολλώδεις και παχύρρευστες.
Όταν πλησιάζει η ωορρηξία, η βλέννη γίνεται κρεμώδης, πιο διάφανη και απλώνεται ανάμεσα στα δάχτυλα χωρίς να κόβεται. Αυτές οι μέρες αντιστοιχούν στην κορύφωση της γονιμότητας.

5. Με υπερηχογράφημα
Το υπερηχογράφημα επιτρέπει να μετρήσουμε το θυλάκιο που περιέχει το ωάριο. Το θυλάκιο αυτό μεγεθύνεται και όταν το μέγεθός του φτάσει τα 17 με 20 mm, εκτιμάται ότι η ωορρηξία θα συμβεί εντός 48 ωρών.
Όλες οι μέθοδοι που προαναφέραμε δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιηθούν ως μέθοδοι αντισύλληψης. Είναι απλώς τρόποι για να προσδιορίσουμε κατά προσέγγιση τις γόνιμες μέρες. Οι γυναίκες κάτω των 35 ετών θα πρέπει να συμβουλευτούν το γιατρό τους μετά από ένα χρόνο άκαρπων προσπαθειών. Οι γυναίκες άνω των 35 μετά από έξι μήνες.

Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαστολόγος

Πηγή: www.babyzone.gr

1 Μαρ 2011

Η Εξέλιξη της Ζωγραφικής ικανότητας του παιδιού

Η εξέλιξη της ζωγραφικής ικανότητας του παιδιού έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης από πολλές ειδικότητες που ενασχόλησή τους είναι το παιδί και η ανάπτυξή του. 

Στο πλαίσιο της εργοθεραπείας έμφαση δίνεται στην εξέλιξη της ζωγραφικής ικανότητας σε σχέση με την οπτική αντίληψη και την επιδεξιότητα του χεριού.


Σύμφωνα με τον Piaget, η παιδική ζωγραφική ακολουθεί την ίδια
 εξελικτική πορεία που ακολουθεί η οπτική αντίληψη και η επιδεξιότητα των χεριών.




Η οπτική αντίληψη αποτελεί μέρος της ευρύτερης αντιληπτικής ικανότητας του παιδιού, της ικανότητάς του δηλ. ν’ αναγνωρίζει, να κατανοεί και να κατατάσσει στις υπάρχουσες εμπειρίες του ότι βλέπει, ακούει, και αισθάνεται.













Το παιδί από τις πρώτες μέρες της ζωής του αρχίζει να βλέπει, ν’ ακούει να μυρίζει, να γεύεται, να αγγίζει. Αρχίζει δηλ. να αντιλαμβάνεται. Μέσω αυτών των αντιληπτικών ικανοτήτων ερεθίζονται οι αφομοιωτικοί μηχανισμοί του εγκεφάλου, οι οποίοι ταξινομούν και αποθηκεύούν την κατακτημένη γνώση. Από τη στιγμή που το παιδί καταφέρνει να συγκρίνει τα νέα ερεθίσματα που αφομοιώνει με τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις του, αρχίζει ν’ αντιλαμβάνεται και να γνωρίζει το περιβάλλον του.


Η γραφή του ίχνους και η χρήση χρωμάτων είναι ένας από τους δρόμους που οδηγεί το παιδί στον κόσμο της γνώσης.


Σε όλες τις ζωγραφικές δραστηριότητες, η οπτική αντίληψη και η επιδεξιότητα του χεριού λειτουργούν συγχρόνως σε συνεργασία μεταξύ τους. Ανάλογο με τη φάση ανάπτυξης που διέρχεται το παιδί είναι βέβαια και το εξελικτικό στάδιο των ζωγραφικών δραστηριοτήτων του.

Πιο συγκεκριμένα, η εξέλιξη της ζωγραφικής ικανότητας σε σχέση με την οπτική αντίληψη και την εξελικτική πορεία της επιδεξιότητας του χεριού έχει ως εξής:


Βρεφική
ηλικία
18μ. -3 χρ.
  1. Το παιδί αναγνωρίζει και διακρίνει τα χρώματα.
  2. Βελτιώνει την κινητικότητα του καρπού των χεριών (στάδιο μουτζουρώματος, κατά Luquet).
  3. Η αναγνώριση των χρωμάτων, η οπτική δηλ. διαφοροποίησή τους προαπαιτείται, προκειμένού το παιδί ν’ αρχίσει να μαθαίνει, γύρω στα 3 του χρόνια, τα ονόματά τους. Η γνωριμία με τα χρώματα συμβαίνει περίπου την ίδια χρονική περίοδο που αναπτύσσεται και η κινητικότητα του καρπού του χεριού. Η κινητικότητα αυτή αποτελεί σπουδαία προϋπόθεση για την εκτέλεση ζωγραφικών δραστηριοτήτων. Το παιδί λοιπόν, στο στάδιο του μουτζουρώματος, βελτιώνει την ικανότητα να αναγνωρίζει τα χρώματα και να κινεί επιδέξια καρπό και δάχτυλα.

Προνηπιακή
ηλικία
3-4 χρ.
  1. Το παιδί αντιλαμβάνεται οπτικά τις χαρακτηριστικές (για το ίδιο) μορφές.
  2. Από τα ορνιθοσκαλίσματα στη ζωγραφική (στάδιο του αποτυχημένου ρεαλισμού, κατά Luquet).
  3. Στο στάδιο αυτό αρχίζει να αναπτύσσεται μια σπουδαία οπτική ικανότητα, αυτή της διαφοροποίησης των χαρακτηριστικών για το παιδί μορφών. Παράλληλα το παιδί μαθαίνει να κρατά το μολύβι. Το κράτημα του μολυβιού παίρνει διάφορες θέσεις. Τα μάτια δεν συντονίζονται ακόμη με τα χέρια και δεν καθοδηγούν το ένα το άλλο. Το μολύβι καθοδηγείται στην ιχνογραφία ακόμη από όλο το βραχίονα ή από όλο τον κορμό, γι’ αυτό το παιδί φαίνεται σαν να περιστρέφεται γύρω από τη σελίδα που ιχνογραφεί. Αργότερα αρχίζουν να οδηγούν τις ιχνογραφικές κινήσεις, ο καρπός και τα δάχτυλα.

Νηπιακή
ηλικία
4-7 χρ.
  1. Το παιδί αναπτύσσει την οπτική αντίληψη του χώρου.
  2. Προσαρμογή του χεριού σε κινούμενους στόχους (στάδιο διανοητικού ρεαλισμού, κατά Luquet).
  3. Αρχικά το παιδί μαθαίνει να συσχετίζει τη θέση ενός αντικειμένου με τον εαυτό του. Σιγά – σιγά μέσα από διαδικασίες μάθησης, καταφέρνει να αναγνωρίζει τις σχέσεις διαφόρων αντικειμένων στο χώρο. Αυτή η ικανότητα οπτικής αντίληψης του χώρου απαιτεί και την προσαρμογή του χεριού σε προηγμένες ικανότητες, όπως το δέσιμο των κορδονιών. Σ’ αυτό το στάδιο το παιδί ιχνογραφεί πλέον λεπτομέρειες προσέχοντας τις μεταξύ τους σχέσεις.

Σχολική
ηλικία
7-12 χρ.
  1. Στο παιδί εξελίσσεται η οπτική αντίληψη της διαδοχής των παραστάσεων.
  2. Ο δρόμος προς τη γραφή (στάδιο οπτικού ρεαλισμού, κατά Luquet).
  3. Από τις εικόνες με μεγάλο μέγεθος το παιδί φτάνει πλέον στην άσκηση της γραφής. Ωστόσο, μόνο όταν και το χέρι πληροί τις προϋποθέσεις, το παιδί θα μπορέσει να κατακτήσει τη γραφή. Η ζωγραφική ενδείκνυται στην ηλικία αυτή, προκειμένου το παιδί να καταφέρει να βελτιώσει τη γραφική ικανότητα του χεριού.

αρθρογράφος:Βιργινία Πολυμεροπούλου,Παιδιατρική Εργοθεραπεύτρια
Πηγή: www.babytips.gr