Εργοθεραπεία: Βελτιώστε τις δεξιότητες του!

Είναι υπερκινητικό; Δεν μπορεί να συγκεντρώσει την προσοχή του; Ο γραφικός του χαρακτήρας... δεν διαβάζεται; Η εργοθεραπεία μπορεί με δημιουργικό και ευχάριστο τρόπο να βοηθήσει το παιδί σας να καλύψει τις αδυναμίες του και να ενισχύσει τις καθημερινές του δεξιότητες.

Συνήθως, νομίζουμε ότι η εργοθεραπεία έχει να κάνει είτε με παιδιά που αντιμετωπίζουν σοβαρή νοητική καθυστέρηση ή αυτισμό, είτε με ενηλίκους που έχουν ψυχιατρικά, ορθοπεδικά ή άλλα προβλήματα. Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική. Η εργοθεραπεία μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα ωφέλιμη για παιδιά που αντιμετωπίζουν πολύ λιγότερο σοβαρά προβλήματα. Ορισμένα παιδιά, που όχι μόνο είναι φυσιολογικά αλλά ενδέχεται να είναι και ιδιαίτερα έξυπνα, τυχαίνει να συναντούν δυσκολίες (πχ στο σχολείο) και χρειάζονται βοήθεια. Η εργοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει αυτά τα παιδιά να ενισχύσουν την ικανότητα τους να οργανώνουν την καθημερινή τους ζωή.

Δύο παραδείγματα
Η εργοθεραπεία δεν είναι και δεν λειτουργεί ως μάθημα, για αυτό άλλωστε και αρέσει πολύ στα παιδιά που έρχονται σε επαφή μαζί της. Με ειδικά επιλεγμένες δραστηριότητες οι εργοθεραπευτές προσπαθούν να βελτιώσουν τις δεξιότητες που δεν έχουν καταφέρει αυτά τα παιδιά να αναπτύξουν: Την ικανότητα για συντονισμένες κινήσεις και για έλεγχο των κινήσεων, τη σωστή αντίληψη του σώματος, τη διευθέτηση του χρόνου, τη συγκέντρωση της προσοχής, τον προσανατολισμό, τη μνήμη κλπ. Ας δούμε όμως μερικά παραδείγματα, για να αποκτήσουμε μια ιδέα για το πως μπορεί να βοηθήσει η εργοθεραπεία τα παιδιά μας:

1. Δεν κάνει "καλά" γράμματα;
Αν, για παράδειγμα, έχουμε ένα παιδί που δεν κάνει "καλά" γράμματα ο εργοθεραπευτής δεν θα προσπαθήσει να του μάθει να κάνει ωραία γράμματα. Αντίθετα, θα ψάξει την αιτία του προβλήματος: Μπορεί να μην έχει καλό προσανατολισμό στο χώρο και στο χρόνο, καλή μνήμη ή αντίληψη της σωστής "κατευθυντικότητας" των γραμμάτων, δηλαδή ένα παιδί μπορεί να μην έχει στο νου του ότι η κατεύθυνση για την ανάγνωση είναι από τα αριστερά προς τα δεξιά και από πάνω προς τα κάτω, και για αυτό μπορεί να μη γράφει καλά. Για να του μάθει ο εργοθεραπευτής την κατεύθυνση της ανάγνωσης και της γραφής θα δουλέψει μέσα από ειδικά παιχνίδια-δραστηριότητες. Από την άλλη πλευρά, ίσως χρειαστεί να δουλέψει μαζί του τη λεπτή κίνηση, που χρειάζεται για να κρατάμε το μολύβι και να γράφουμε, να το βοηθήσει να κατανοήσει ότι χρησιμοποιούμε μόνο το ένα χέρι όταν γράφουμε, να του μάθει τον αμφίπλευρο συντονισμό, που σημαίνει ότι με το ένα χέρι γράφουμε και με το άλλο κρατάμε το χαρτί, κλπ.

2. Είναι υπερκινητικό ή δεν συγκεντρώνεται;
Ο εργοθεραπευτής θα προσπαθήσει να βοηθήσει το παιδί αυτό να ρυθμίσει την υπερκινητικότητα του και να συγκεντρώνεται, να οργανώνει το χρόνο του, να κάνει συχνά διαλείμματα ώστε να μην κουράζεται ή να καλύψει την ανάγκη του για συνεχή κίνηση (πχ βάζοντας το να κάθεται σε μία μπάλα ώστε να κινείται συνεχώς) και έτσι να μπορεί να συγκεντρωθεί ώστε να κάνει κάτι άλλο.
Προσοχή: Όλα αυτά δεν γίνονται μόνο από τον εργοθεραπευτή, χρειάζεται και η συνεργασία των γονιών. Έτσι, μετά τη συνεδρία στο θεραπευτήριο θα πρέπει και οι γονείς, ακολουθώντας τις οδηγίες του εργοθεραπευτή, να συνεχίζουν την πρακτική αυτή εξάσκηση στο σπίτι.

Πού, πώς και πόσο;
Αφού δώσαμε ορισμένα παραδείγματα για το πως η εργοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει, τώρα ας προσπαθήσουμε να "εξοικειωθούμε" με την ίδια τη διαδικασία της εργοθεραπείας και κάποιες λεπτομέρειες της.

• Το θεραπευτήριο.

Το θεραπευτήριο, όπου γίνεται η εργοθεραπεία, είναι ένας χώρος εκμάθησης και βελτίωσης δεξιοτήτων. Στη διαδικασία αυτή χρησιμοποιούνται πολλά παιχνίδια, όπως μπάλες, πλαστελίνη, υλικά για κατασκευές και ζωγραφική, παζλ, κούνιες, σχοινάκια, υπολογιστές κλπ. Το παιδί, λοιπόν, το οποίο θα παρατηρήσει ο δάσκαλος, ο γιατρός του ή οι γονείς του ότι έχει κάποιες δυσκολίες ή προβλήματα, θα συναντήσει τη διεπιστημονική ομάδα του θεραπευτηρίου και, ανάλογα με τις ανάγκες του, ένας εργοθεραπευτής, λογοθεραπευτής, ψυχολόγος, ειδικός παιδαγωγός, ψυχίατρος ή νευρολόγος θα αξιολογήσουν το παιδί, τις ελλείψεις και τις ανάγκες του μέσα από την παρατήρηση και κάποια ειδικά τεστ (που περιλαμβάνουν δραστηριότητες). Ο εργοθεραπευτής θα προσπαθήσει να προσεγγίσει το παιδί, να του προκαλέσει το ενδιαφέρον και, στη συνέχεια, να του δώσει τα κίνητρα που χρειάζεται για να κάνει τις διάφορες δραστηριότητες που θα το βοηθήσουν να συμπληρώσει τις ελλείψεις του και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του.

• Πόσο διαρκεί;

Η κάθε συνεδρία εργοθεραπείας διαρκεί 3/4 της ώρας και τα "μαθήματα" γίνονται μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Το πόσο διάστημα θα χρειαστεί το κάθε παιδί να κάνει εργοθεραπεία είναι κάτι που εξαρτάται από τη δυσκολία που αντιμετωπίζει καθώς και κάτι που εκτιμά ο εργοθεραπευτής.

• Που γίνεται και πόσο κοστίζει;

Τα ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν μέρος από τα έξοδα της εργοθεραπείας και, συνήθως, η κάθε συνεδρία κοστίζει περίπου 25 ευρώ. Εργοθεραπεία μπορεί να κάνει ένα παιδί σε ένα ειδικό τέτοιο κέντρο ή σε ιδιαίτερα μαθήματα με ένα εξειδικευμένο εργοθεραπευτή. Συνήθως, στα κέντρα όπου γίνεται η εργοθεραπεία γίνεται επίσης λογοθεραπεία, ψυχοπαιδαγωγικά μαθήματα ή ειδικά μαθήματα, που στοχεύουν στο να βοηθήσουν παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες.

Πότε πρέπει να πάμε το παιδί σας σε εργοθεραπευτή;
Με βάση τον Αμερικανικό Σύλλογο Εργοθεραπευτών, αν το παιδί μας παρουσιάζει 3 ή περισσότερες από τις παρακάτω δυσκολίες, θα πρέπει να ζητήσουμε μία εργοθεραπευτική αξιολόγηση:

• Δεν παίζει με τα παιχνίδια της ηλικίας του, πράγμα που σημαίνει ότι ένα παιδί μπορεί να μην ενδιαφέρεται για τα εν λόγω παιχνίδια (πχ να αντιμετωπίζει κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα) ή να μην τα καταφέρνει (πχ να είναι λίγο πιο πίσω αναπτυξιακά σε σχέση με την ηλικία του).
• Δυσκολεύεται να αυτοεξυπηρετηθεί. Δεν έχει δηλαδή, ανάλογα με την ηλικία του, τις κατάλληλες δεξιότητες ώστε να φάει μόνο του, να βάλει τα ρούχα ή τα παπούτσια του, να πάει στην τουαλέτα κλπ.
• Έχει ελαττωμένο μυϊκό τόνο (μοιάζει αδύναμο). Πρόκειται για ένα παιδί που φαίνεται να μην έχει αντοχή, να είναι χαλαρό-πλαδαρό.
• Δυσκολεύεται να υπολογίσει τη θέση του σώματος του στο χώρο (χτυπάει εύκολα). Σπάει συχνά τα παιχνίδια του.
• Πέφτει εύκολα κάτω.
• Είναι υπερκινητικό και δεν μπορεί να ησυχάσει.
• Υπάρχει εμφανής καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας τους ή η ομιλία του είναι δυσνόητη και δεν αρθρώνει σωστά.
• Είναι πολύ ευαίσθητο σε οσμές, γεύσεις, θορύβους ή αγγίγματα.
• Αποφεύγει την παιδική χαρά.
• Δυσκολεύεται να ζωγραφίσει μέσα στο πλαίσιο (ένα παιδί πριν γράψει θα πρέπει να μπορεί να συντονίσει την κίνηση του χεριού του, ώστε να ζωγραφίσει μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο), να φτιάξει παζλ (η δυσκολία καθορίζεται ανάλογα με την ηλικία του παιδιού), να κόψει με το ψαλίδι στο νηπιαγωγείο.
• Έχει δυσκολίες στον ύπνο.
• Έχει δυσκολίες στο φαγητό, λερώνεται υπερβολικά ή δεν τρώει κάποιες βασικές τροφές. Μπορεί, για παράδειγμα, το παιδί να μην έχει τις κατάλληλες δεξιότητες ώστε να χρησιμοποιήσει το πιρούνι για να μπορεί να φάει.
• Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί ή συγκεντρώνεται υπερβολικά σε μία δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συνεχίζει σε άλλη. Για παράδειγμα, μπορεί να πρόκειται για ένα παιδί του οποίου διασπάται εύκολα η προσοχή του και έτσι δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί.
• Χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση από άλλα παιδιά για να μάθει καινούργια πράγματα.
• Αντιστρέφει γράμματα και αριθμούς, δεν αφήνει διαστήματα μεταξύ των γραμμάτων και των λέξεων που γράφει. Μπορεί να μην έχει, για παράδειγμα, καλή αντίληψη στο οπτικό του σύστημα. Ο γραφικός του χαρακτήρας είναι πολύ κακός.
• Κουράζεται εύκολα κατά τη σχολική του εργασία. Μπορεί, για παράδειγμα, να πρόκειται για ένα παιδί που είναι υπερκινητικό, έχει διάσπαση προσοχής, είναι υποτονικό κλπ.
• Δυσκολεύεται να ακολουθήσει προφορικές οδηγίες. Μπορεί, για παράδειγμα, να μην έχει καλή ακουστική αντίληψη.
• Δυσκολεύεται να κάνει φίλους της ίδιας ηλικίας και προτιμά να παίζει με μικρότερα ή με μεγαλύτερα παιδιά. Μπορεί να πρόκειται για ένα παιδί που είναι πίσω αναπτυξιακά, είναι πολύ ντροπαλό, έχει κάποια ψυχολογικά προβλήματα κλπ.

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί κι εγώ"

Read More [...]

Posted in γονείς, εργοθεραπεία, εργοθεραπευτής, θεραπευτήριο, λογοθεραπεία, οικογένεια, παιδιά

Ο πιο καλός ο μαθητής

Οι καλές επιδόσεις στο σχολείο πετυχαίνονται με το σωστό διάβασμα. Και αυτό ισχύει για όλους, μικρούς και μεγάλους μαθητές. Είναι ένας σχολικός κανόνας, τον οποίο τα πιτσιρίκια καμιά φορά..... παραβαίνουν. Πως, λοιπόν, θα κάνετε το μικρό σας να αγαπήσει το διάβασμα, να γίνει μελετηρό και να αποκτήσει με τα μαθήματα του σχολείου την καλύτερη σχέση;
Σίγουρα αν ρωτήσετε το μικρό σας τι προτιμά, το παιχνίδι ή το διάβασμα, έχει έτοιμη την απάντηση: "Μα.... το παιχνίδι!" και μάλιστα όσο πιο μικρός είναι ο μαθητής τόσο πιο δύσκολο είναι για τη μαμά να τον πιέσει να προετοιμάσει τα μαθήματα του και να μην έχει το νου του στην παιδική χαρά. Από τη μία, λοιπόν, το μικρό σας έχει τη δασκάλα του και τις.... απαιτήσεις της, και από την άλλη έχει τη μαμά και το μπαμπά που του μιλούν για τα πλεονεκτήματα της μόρφωσης και για το σπουδαίο ρόλο που παίζει το σχολείο στη ζωή του, και μάλιστα στενοχωριούνται όταν οι επιδόσεις του δεν είναι πολύ καλές. Η σχέση του παιδιού όμως με το διάβασμα επηρεάζεται και διαμορφώνεται από διάφορους παράγοντες.

Οι ρυθμοί με τους οποίους μεγαλώνει το παιδί είναι πολύ γρήγοροι. Δεν προλάβατε να το καμαρώσετε στο νηπιαγωγείο και να, το μικρό σας με τη σχολική σάκα να.... ανεβαίνει μία μία τις τάξεις του Δημοτικού. Καθήκον του είναι τώρα να διαβάζει τα μαθήματα του και να πηγαίνει καλά προετοιμασμένο στο σχολείο. Τα απογεύματα του πρέπει να τα αφιερώνει στα βιβλία και στη μελέτη του, ώστε να μην αφήνει κενά και, βέβαια, να μη μένει πίσω και να μην παίρνει κακούς βαθμούς. Αυτή είναι η ιδανική εικόνα για κάθε μαμά! Όμως δεν συμβαίνει πάντα έτσι. Τα πιτσιρίκια δεν είναι πάντα μελετηρά και μερικές φορές δεν δείχνουν ιδιαίτερη προθυμία να ετοιμάσουν τα μαθήματα τους, με αποτέλεσμα η απόδοση τους στο σχολείο να μην είναι αυτή που περιμένετε. Πολλοί είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν τη σχέση του παιδιού με τη μελέτη των μαθημάτων του σχολείου. Ένας από αυτούς είναι η σχέση του με τους συμμαθητές του και η εικόνα που θέλει να παρουσιάζει στην τάξη. Δεν αποκλείεται, λοιπόν, να δείτε το μικρό σας να βελτιώνει την απόδοση του στα μαθήματα και αυτή η μεταστροφή να οφείλεται στην ευεργετική επίδραση της παρέας του και στην καλή πλευρά του ανταγωνισμού. Αν οι φίλοι του έχουν έναν έλεγχο γεμάτο με Άριστα, τότε το παιδί σας σίγουρα θα βάλει τα δυνατά του για να τους αποδείξει την υπεροχή του.

Καμιά φορά όμως η γνώμη της ομάδας δεν λειτουργεί τόσο θετικά. Μην ξαφνιαστείτε, λοιπόν, αν το μπομπιράκι σας, που στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού ήξερε το μάθημα του.... νεράκι και έσπευδε να σηκώνει το χέρι για να απαντήσει στις ερωτήσεις της δασκάλας, αποφασίσει να αλλάξει το μαθητικό.... ίματζ του. Τώρα προτιμάει την αποδοχή των φίλων του από τα Μπράβο και τα Άριστα. Πάλι θα προετοιμάζεται για το σχολείο και θα κάνει τα μαθήματα του, αλλά χωρίς τον παλιότερο ζήλο. Σίγουρα όμως θα ξαναβρεί την όρεξη του για το διάβασμα και μάλιστα πολύ σύντομα, γιατί οι καλοί μαθητές, αυτοί που.... "τα παίρνουν τα γράμματα", μπορεί κάποια στιγμή να παρουσιάζουν σκαμπανεβάσματα στην απόδοση τους, αλλά ξαναβρίσκουν το ρυθμό τους. Το μελετηρό παιδί, το παιδί που του αρέσει να διαβάζει, είναι το όνειρο κάθε μαμάς. Όμως, εκτός από τα πιτσιρίκια που έχουν έφεση στα γράμματα-όπως κάποια άλλα έχουν ταλέντο στη μουσική, το χορό ή τη ζωγραφική-και για αυτό κρατούν, άλλωστε, με συνέπεια την πρωτιά στην τάξη τους, υπάρχουν και τα παιδιά που μελετάνε πολύ, όχι όμως γιατί είναι ενθουσιασμένα με το σχολείο αλλά επειδή πιέζονται από τη μαμά και τον μπαμπά και δεν θέλουν να τους χαλάσουν το χατίρι.

Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση η απόδοση του παιδιού δεν είναι σταθερή σε όλες τις τάξεις του Δημοτικού, διότι υπάρχει πιθανότητα το παιδί να "επαναστατήσει" μεγαλώνοντας και να σταματήσει να διαβάζει με τον ίδιο ρυθμό. Για αυτό λοιπόν μην πιέζετε το μικρό σας! Προσπαθήστε να το πείσετε για την ωφέλεια της μελέτης, αλλά ποτέ μην το κάνετε με έντονο τρόπο. Και, βέβαια, ποτέ μην συγκρίνετε τις επιδόσεις του με αυτές των συμμαθητών του ή ακόμα και των μεγαλύτερων αδερφών του προσπαθώντας έτσι να το κάνετε να διαβάσει.

Συμβαίνει και στους καλύτερους γονείς!

Είναι πιθανό να επισκεφθείτε το σχολείο του παιδιού σας για να ρωτήστε πως τα πηγαίνει στα μαθήματα του και ακούσετε τη δασκάλα του να σας λέει ότι δεν είναι πολύ ευχαριστημένη από τις επιδόσεις του, επειδή δεν "ανοίγει" βιβλίο και δεν καταβάλλει προσπάθειες, κάτι που άλλωστε θα διαπιστώνετε και από τον έλεγχο του. Συζητήστε με τη δασκάλα του λόγους. Ζητήστε περισσότερες πληροφορίες για την εικόνα του παιδιού στην τάξη, καθώς και συμβουλές ώστε να κεντρίσετε το ενδιαφέρον του για μελέτη. Θα ήταν μεγάλο λάθος να αρχίσετε τις παρατηρήσεις και τα κηρύγματα στο παιδί. Αντίθετα, καθίστε και κουβεντιάστε με το μικρό σας. Ζητήστε του να σας πει αν το ενοχλεί κάτι στο σχολείο ή αν δεν καταλαβαίνει πολύ καλά όσα παραδίδει η δασκάλα στο μάθημα.

Χρειάζεται κίνητρα.
Μην ξεχνάτε ότι, τελικά, την απόφαση για να..... στρωθεί στο διάβασμα των μαθημάτων του θα πάρει το πιτσιρίκι σας μόνο του. Ωστόσο έχει ανάγκη και από θετικές επιρροές!

• Σημαντικό ρόλο παίζει το σχολικό περιβάλλον. Το επίπεδο των παιδιών της τάξης του αποτελεί για τον μικρό μαθητή ένα γερό κίνητρο. Θα είναι πιο εύκολο για το παιδί να μελετάει, αν οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριες του ενδιαφέρονται για τα μαθήματα τους και είναι επιμελείς.
• Η φιλία του με έναν μελετηρό και καλό μαθητή είναι βέβαιο ότι θα το παρασύρει στη μελέτη. Αν μάλιστα διαβάζουν και παρέα, θα μπορεί το ένα παιδί να βοηθά το άλλο.
• Ο φόβος της αποτυχίας και του κακού ελέγχου δεν λειτουργεί πάντα ως κίνητρο και δεν συμβάλλει αποτελεσματικά στον τρόπο που διαβάζει το παιδί σας.

Μπορείτε να βοηθήσετε. 

Οι μέτριες μαθητικές επιδόσεις του παιδιού δεν πρέπει να σας γεμίζουν ενοχές. Μπορείτε να σταθείτε στο πλευρό του και να του κεντρίσετε το ενδιαφέρον για τη μελέτη. Η παρέμβαση σας ωστόσο θα πρέπει να περιορίζεται στο να του "ανοίγετε πόρτες" και να του προσφέρετε δυνατότητες. Θα κάνετε λοιπόν λάθος αν κάθεστε πιεστικά πάνω από το κεφάλι του παιδιού για να διαβάσει. Και, φυσικά, πρέπει να αποφεύγετε να το ελέγχετε. Σταθείτε δίπλα του με αγάπη και με υπομονή και όχι με το ύφος της αυθεντίας. Πάνω από όλα όμως για να "συνεργαστείτε" σωστά με το μικρό στα μαθήματα του σχολείου και για να βελτιωθεί η απόδοση του, πρέπει να λάβετε υπόψη σας κάποια πράγματα που ισχύουν για όλα τα παιδάκια αυτής της ηλικίας:

• Το μπομπιράκι σας μπορεί να καταλαβαίνει σχετικά καλά τις αφηρημένες έννοιες. Όταν ήταν μικρότερο, καταλάβαινε τις έννοιες μέσα από τις αισθήσεις του. Μάθαινε, για παράδειγμα, αριθμητική με ξυλάκια. Τώρα μπορεί να κάνει υποθέσεις, καταλαβαίνει καλύτερα τους νόμους της φυσικής, δίνει μεγαλύτερη σημασία στο ζητούμενο ενός προβλήματος και λιγότερο στις πράξεις αυτές καθεαυτές. Αν θέλετε, λοιπόν, να συζητήσετε μαζί του για ένα πρόβλημα αριθμητικής, θα δώσετε έμφαση στο γιατί πρέπει πχ να κάνει διαίρεση, κι όχι στο αποτέλεσμα που θα έχει η συγκεκριμένη αριθμητική πράξη.
• Το παιδί έχει πια την ικανότητα, όταν διαβάζει ένα κείμενο, να καταλαβαίνει την πρόθεση του συγγραφέα. Αν κουβεντιάσετε μαζί του το πρώτο κεφάλαιο ενός βιβλίου, μπορείτε να το ρωτήσετε: "Γιατί το λέει αυτό ο συγγραφέας;" Μπορείτε όμως να προχωρήσετε και να του ζητήσετε να σας πει: "Τι νομίζεις ότι θα γίνει παρακάτω;" ή "Τι θα συνέβαινε αν δεν είχε γίνει αυτό;"
• Τα πιο μικρά παιδιά έχουν την ικανότητα να δίνουν μόνο μία απάντηση στην ερώτηση σας (αυτό ονομάζεται "συγκλίνουσα σκέψη"). Αν το ρωτήσετε πχ "Τι έκανε ο Ηρακλής στη λίμνη Στυμφαλία;" θα σας περιγράψει το περιστατικό. Όταν το παιδί μεγαλώσει θα έχετε τη δυνατότητα να του κάνετε ερωτήσεις που απαιτούν πιο σύνθετες απαντήσεις και δίνουν την ευκαιρία στο παιδί να κάνει υποθέσεις (αυτό ονομάζεται "αποκλίνουσα σκέψη").

Κάντε το διάβασμα χόμπι.

Το εξωσχολικό διάβασμα είναι μια συνήθεια που καλό θα ήταν να φροντίσετε να αποκτήσει το παιδί από αυτή την ηλικία. Κεντρίστε, λοιπόν, το ενδιαφέρον του παιδιού για τη λογοτεχνία και ανοίξτε του τις πύλες ενός υπέροχου κόσμου, του κόσμου των βιβλίων. Όμως αυτό πρέπει να γίνει με προσοχή. Καμιά φορά οι μαμάδες αγοράζουν βιβλία και τα προσφέρουν για να κινήσουν το ενδιαφέρον των παιδιών, αλλά το αποτέλεσμα είναι απογοητευτικό, γιατί εκείνα δεν μπαίνουν καν στον κόπο να τα ξεφυλλίσουν. Από την επιθυμία τους να αποκαλύψουν στο μικρό τους την ομορφιά ενός συγγραφέα που κάποτε ενθουσίαζε τις ίδιες, προσπαθούν να του τον επιβάλουν. Διαλέγουν λοιπόν για λογαριασμό του αναγνώσματα που αγάπησαν εκείνες, σε μια εποχή καθόλου μακρινή αλλά πολύ διαφορετική από αυτή που ζει σήμερα το μικρό τους. Τότε η τηλεόραση δεν ήταν ακόμα τόσο ελκυστική, ενώ το κομπιούτερ και το ίντερνετ ανήκαν στη σφαίρα της φαντασίας.

Δώστε λοιπόν στο παιδί την ευκαιρία να ανακαλύψει μόνο του ότι το εξωσχολικό διάβασμα είναι μια απόλαυση, αλλά μην το υποχρεώνετε να διαβάσει συγκεκριμένα βιβλία. Χαρείτε μαζί του μια βόλτα στα βιβλιοπωλεία και διαλέξτε μαζί αυτά που θα διαβάσει. Τα εξωσχολικά βιβλία πλουτίζουν τις γνώσεις του, και είναι ο καλύτερος τρόπος για να αγαπήσει και τα σχολικά βιβλία.

...Άριστες συμβουλές.

• Φροντίστε να μην αποσπάται η προσοχή του την ώρα που μελετά. Στο σπίτι δεν πρέπει να ακούγονται ενοχλητικοί θόρυβοι.
• Η γωνιά της μελέτης και το γραφείο του πρέπει να είναι τακτοποιημένα.
• Φροντίστε να υπάρχει ο σωστός φωτισμός ώστε να μην κουράζεται το παιδί όταν μελετά.
• Μη δείχνετε στο παιδί πως να διαβάζει και μην το ελέγχετε. Μπορείτε να διαπιστώνετε τις γνώσεις του διακριτικά.
• Να είστε δίπλα του όταν σας χρειάζεται και έχει δυσκολίες.
• Προτρέψτε το να δίνει έμφαση στις κεντρικές ιδέες και όχι στις λεπτομέρειες.
• Μη χάνετε ευκαιρία να διευρύνετε τους ορίζοντες του. Μια είδηση στην τηλεόραση, ένα άρθρο στην εφημερίδα ή μια επίσκεψη σε μουσείο μπορούν να γίνουν  αφορμή για να συνδέσει όσα μαθαίνει μέσα στην τάξη με τον έξω κόσμο. Έτσι, αφομοιώνει καλύτερα τα σχολικά μαθήματα και εμπλουτίζει διαρκώς τις γνώσεις του.
• Αποφεύγετε να του κάνετε συνεχώς παρατηρήσεις σχετικά με τις επιδόσεις του στα μαθήματα. Αντίθετα, προσπαθείτε να το επιβραβεύετε και να το ενθαρρύνετε.

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί μου κι εγώ"

Διαβάστε επίσης:

Πάλι δεν διάβασες; Τι να κάνουν οι γονείς.

Πως οι γονείς μπορούν να βοηθούν τα παιδιά τα παιδιά τους να κάνουν την κατ' οίκον εργασία τους.

Εποικοδομητική Μελέτη. Στρατηγικές για καλύτερη αφομοίωση και απομνημόνευση

"Μου τη δίνει το σχολείο"

Η παιδαγωγική αξία του λάθους

Read More [...]

Posted in άριστος, γονείς, δάσκαλος, διάβασμα, μαθητής, μελέτη, μέτριος, οικογένεια, συμβουλές, σχολείο

4 Τύποι μπαμπάδων που θέλουν προσοχή!

Υπάρχουν κάποιοι τύποι μπαμπάδων που καλό είναι να αποφεύγονται ή να διορθώνονται, διότι χωρίς να το καταλαβαίνουν οι ίδιοι, δημιουργούν πρόβλημα στο παιδί. Ποιοι είναι αυτοί οι μπαμπάδες και τι επιπτώσεις έχουν στο παιδί;

Η ψυχολόγος Χρυσούλα Μαυράκη σου εξηγεί τι ρόλο έχει ο καθένας από αυτούς και τι κακό κάνουν στο μικρό σου!

“ΠΑΤΕΡΑΣ ΑΦΕΝΤΗΣ”

Δηλαδή ο πολύ δεσποτικός, αυτός που δίνει μόνο διαταγές, που θέλει όλοι να στέκονται προσοχή μπροστά του σαν να είναι ο στρατηγός και οι άλλοι τα φανταράκια, που ελέγχει τα πάντα και που ασκεί κριτική για τα πάντα. Πνίγει το παιδί, το κάνει να νιώθει ότι δεν αξίζει τίποτε και ότι ο μόνος ικανός και άξιος είναι ο πατέρας και ο μόνος ρόλος που έχει στο σπίτι το παιδί είναι να τον ευχαριστεί.

Τι κακό κάνει αυτό στο παιδί;

Έτσι το παιδί ή θα χάσει τελείως την αυτοεκτίμησή του και θα ευνουχιστεί ή θα μαζέψει πάρα πολύ αντίδραση και θα κάνει ένα ξέσπασμα το οποίο συνήθως θα το στρέψει προς τον εαυτό του. Θα κάνει ζημιά στον εαυτό του το παιδί και μέσα από τα μαθήματα, και από τις παρέες και από τις εξαρτήσεις πιστεύοντας με αυτό τον τρόπο ότι τιμωρεί και εκδικείται τον πατέρα – αφέντη.

“ΠΑΤΕΡΑΣ ΑΔΙΑΦΟΡΟΣ”

Είναι ο πατέρας που δεν υπάρχει, που μπαινοβγαίνει στο σπίτι λες και είναι ξενοδοχείο, που έχει βγάλει όλη την ευθύνη από πάνω του και αν έχει κάποια ευθύνη είναι να φέρνει κάποια χρήματα. Από εκεί και ύστερα είναι απών, δεν ασχολείται, δεν συζητά, δεν παρακολουθεί, δεν συμμερίζεται, δεν αφουγκράζεται, δεν μοιράζεται, δεν δείχνει πρότυπο γιατί και αυτό μπερδεύει τα παιδιά και τα οδηγεί σε λάθος επιλογές.

Τι κακό δημιουργεί αυτό το είδος πατέρα;

Το κορίτσι ας πούμε το στέλνει να ψάχνει να βρει σε οποιονδήποτε άντρα το πατρικό πρότυπο και το αγόρι να υιοθετήσει μια ίδια συμπεριφορά προς το άλλο φύλο και προς τις υποχρεώσεις απέναντι στις σχέσεις και στην μελλοντική του οικογένεια.

“ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ”

Είναι ο πατέρας που ασχολείται υπερβολικά σε σημείο που να έχει πάρει ακόμα και κομμάτια από τον ρόλο της μητέρας. Δηλαδή ο μπαμπάς ο οποίος έχει ανακαλύψει την θηλυκή του πλευρά και το προβάλλει έντονα. Κάνει έναν ανταγωνισμό προς την μητέρα προσπαθώντας να προλάβει τα πάντα, δηλαδή και να βοηθήσει στην κουζίνα και να διαβάσει το παιδί και να είναι δίπλα του σε όλα.

Με λίγα λόγια ένας πατέρας ο οποίος είναι υπερβολικός και που προσπαθεί να τα κάνει όλα και σε μεγάλο βαθμό.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις στο παιδί;

Αυτό το πνεύμα ανταγωνισμού ανάμεσα στους 2 γονείς πάλι δεν βοηθά το παιδί γιατί το κάνει να έχει διλήμματα και να μην έχει ξεκάθαρη την εικόνα των ρόλων μέσα στην οικογένεια.

“ΣΥΝΟΜΗΛΙΚΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ”

Ο μπαμπάς ο οποίος νομίζει ότι με τα παιδιά του μπορεί να είναι συνομήλικος ή να φέρεται σαν συνομήλικος. Στις κόρες του το παίζει τζόβενο, κάνει ότι κάνουν οι συνομήλικοί τους και στον γιο του μιλάει για τα κορίτσια λες και είναι και εκείνος έφηβος και μοιράζεται σε μια συνομήλικη αντροπαρέα τις εμπειρίες του και τις επιθυμίες του.

Δηλαδή ένας μπαμπάς που τελικά είναι μάλλον παιδί ο ίδιος και όχι μπαμπάς.

Πηγή: tlife.gr

Read More [...]

Posted in μπαμπάς, οικογένεια, παιδιά, τύποι

Μπαμπάδες.... εν δράσει!

Τι ρόλο παίζει ο πατέρας στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών; Πως διαφοροποιείται αυτός ο ρόλος από της μητέρας και γιατί δεν πρέπει να παραγκωνίζεται;

Η θέση του πατέρα στην οικογένεια

Ο ρόλος του πατέρα συχνά παραγκωνίζεται, αν και διαφοροποιείται ουσιωδώς από αυτόν της μητέρας στο πλαίσιο της οικογενειακής ζωής. Ο διαχωρισμός αυτός αποτελεί κοινωνικό κατάλοιπο ενός αναχρονιστικού μοντέλου, που κάθε άλλο παρά αποτελεσματικό φαίνεται πλέον στη σωστή διαπαιδαγώγηση του παιδιού. Έρευνες τονίζουν πόσο καταλυτική είναι η παρουσία του πατέρα στο πλαίσιο μιας υγιούς οικογενειακής ζωής, αλλά και το βασικό ρόλο που κατέχει στην ψυχοσύνθεση και τη διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών. Αποτελεί πρότυπο δύναμης, καθώς ενσαρκώνει τον προστάτη της οικογένειας, οι υποχρεώσεις του οποίου δεν εξαντλώνται μόνο στην οικονομική στήριξη, όπως τείνει να ισχύει. Η ταυτότητα της οικογένειας ορίζεται από την υπόσταση του, καθώς τα παιδιά προσβλέπουν στη δίκαιη εξουσία του, η οποία θα διευθετήσει με τον ιδανικότερο τρόπο κάθε ζήτημα που ανακύπτει. Η συμβολή του πατέρα στη ζωή των παιδιών του είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς η επιρροή που ασκεί πάνω τους, τα σημαδεύει για ολόκληρη τη μετέπειτα ζωή τους.

Σύγκρουση ρόλων

Οι ισορροπίες είναι συχνά λεπτές και ο πατέρας καλείται να αντεπεξέλθει με επάρκεια σε όλους τους αντικρουόμενους ρόλους που έχει αναλάβει, αποδίδοντας τους την πρέπουσα σημασία και αφιερώνοντας τον απαιτούμενο χρόνο. Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, οι οικονομική στήριξη που παρέχει στην οικογένεια, που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μερίδιο στον οικογενειακό προϋπολογισμό, και οι προσωπικές του φιλοδοξίες επαναδιαπραγματεύονται στο όνομα μιας αρμονικής συνύπαρξης. Ωστόσο, ο ρόλος του πατέρα υπερέχει όλων των άλλων και κάθε άνδρας οφείλει να τον τοποθετεί πρώτο στην ιεραρχία των επιμέρους προτεραιοτήτων. Εξίσου σημαντικό μέλημα για έναν υποδειγματικό πατέρα είναι η ποιότητα του χρόνου που διαθέτει στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών του, καθώς ο χρόνος αυτός καθεαυτός δεν είναι τόσο σημαντικός, όσο ο ρόλος που διαδραματίζει στη συνολική ζωή των παιδιών του. Η φυσική παρουσία του, συνεπώς, πρέπει να αντικαθίσταται από την ουσιαστική φροντίδα και συμμετοχή του στη διάρθρωση της προσωπικότητας του παιδιού, που μεταφράζεται σε ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά του σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Ψυχαγωγία και ηθική διαπαιδαγώγηση

Η επαφή του πατέρα με το παιδί έχει πολλαπλές διαστάσεις και καλύπτει ένα ευρύ φάσμα. Τόσο η ψυχαγωγία όσο και η ηθική καλλιέργεια πρέπει να αποτελούν πυρήνα του παιδαγωγικού πλάνου που ακολουθεί και να αφιερώνεται εξίσου και στις δύο. Η ψυχαγωγία διαδραματίζει διττό ρόλο. Αφενός μεν ισχυροποιεί το δέσιμο μεταξύ πατέρα και παιδιού, καλλιεργώντας αισθήματα αγάπης και αποδοχής, αφετέρου συνδράμει στην ορθή διαπαιδαγώγηση μέσω των κανόνων που θεσπίζονται κατά περίπτωση. Το παιδί μαθαίνει έτσι να υπακούει αναπτύσσοντας παράλληλα κριτική σκέψη, και νιώθει τη στοργή του πατέρα, δομώντας έναν ισορροπημένο ψυχικό κόσμο, γεμάτο όμορφες αναμνήσεις. Η ηθική διαπαιδαγώγηση αποτελεί ένα ακόμα μείζον ζήτημα, για το οποίο απαιτείται επίσης ορθή στρατηγική. Ο πατέρας, διατηρώντας την απόσταση που ορίζει ο σεβασμός προς το κοινωνικό πρότυπο και ταυτόχρονα προσεγγίζοντας κατάλληλα το παιδί, θα πρέπει να συζητά μαζί του για τους προβληματισμούς του και να αναπτύξει την πρέπουσα οικειότητα, παρέχοντας του τη σιγουριά ότι θα το κατανοήσει και θα είναι σε θέση να το συμβουλέψει ανά πάσα στιγμή. Τα όρια ωστόσο είναι ρευστά, για αυτό θα πρέπει να διατηρεί τις ισορροπίες μεταξύ σεβασμού και φιλικής διάθεσης, ώστε να κατέχει τη σωστή θέση στη συνείδηση του παιδιού.

Ισότιμη μοιρασιά

Ένα άλλο ζήτημα που θα πρέπει να απασχολήσει κάθε πατέρα είναι η διάθεση χρόνου στο κάθε παιδί ξεχωριστά και η στάση του απέναντι στο κάθε φύλο. Ανάλογα με το χρόνο που αφιερώνει στο ρόλο του πατέρα, θα πρέπει να τον διαθέσει καταλλήλως χωρίς να αδικεί-έστω και ακούσια-κάποιο από τα παιδιά του. Θα πρέπει να ενσκύπτει στα ιδιαίτερα προβλήματα του κάθε παιδιού και να διατηρεί ισορροπημένες σχέσεις με το καθένα χωριστά, μέσα από διαφορετικές δραστηριότητες. Η συμβολή του στην ανάπτυξη της προσωπικότητας τόσο του αγοριού όσο και του κοριτσιού αποδεικνύεται κι από έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε παιδιά που μεγάλωσαν με την έλλειψη του πατρικού προτύπου. Τα κορίτσια μεγαλώνοντας έδειχναν έλλειψη εμπιστοσύνης και ανασφάλεια σε ότι αφορούσε τις σχέσεις τους με το άλλο φύλο, ενώ τα αγόρια σημείωναν χαμηλή αυτοεκτίμηση κι εμπιστοσύνη στον εαυτό τους.

Η σχέση της μητέρας και οι επιδράσεις της

Η σχέση του πατέρα με τη μητέρα είναι ένα ακόμα εξίσου σημαντικό ζήτημα που επιδρά στη διαμορφωθείσα προσωπικότητα των παιδιών. Η αγάπη του προς τη μητέρα κι η εκδήλωση της στο πλαίσιο της οικογενειακής ζωής, εκλαμβάνεται από το παιδί θετικά κι αποτελεί παράδειγμα για τις υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις που θα αναπτύξει στο μέλλον. Ο αμοιβαίος σεβασμός των γονιών και η αλληλοεκτίμηση τους αποτελούν πρότυπο και βάση για τις επικείμενες κοινωνικές συναναστροφές των παιδιών. Ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία οι γονείς είναι διαζευγμένοι, είναι πολύ σημαντικό να διατηρείται ο σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου και η αντίληψη ότι παρά τις ισχύουσες συνθήκες, η εκτίμηση και η αγάπη παραμένουν άσβεστες, ως πρότυπο μιας ευρύτερης κοινωνικής συμπεριφοράς.

Έλλειψη μέτρου

Ένα λάθος στο οποίο συχνά "πέφτουν" οι πατεράδες είναι η άμετρη εκδήλωση ελαστικότητας ή αυστηρότητας αντιστοίχως. Η τάση αυτή οφείλεται στο ενοχικό σύνδρομο που τους διακατέχει, εξαιτίας του περιορισμένου χρόνου που διαθέτουν για τα παιδιά τους. Θεωρούν, λοιπόν, ότι στην πρώτη περίπτωση θα κερδίσουν την εύνοια των παιδιών τους και θα αναπληρώσουν ευκολότερα το χρόνο της απουσίας τους, ενώ στη δεύτερη περίπτωση, η ανησυχία τους για τους κινδύνους που περιβάλλουν τα παιδιά εν τη απουσία τους, μεγεθύνει το βάρος της ευθύνης, οπότε τείνουν να γίνονται πιο αυστηροί. Η ορθή μεταχείριση, ωστόσο, έγκειται πρωτίστως στη συνεννόηση με τη μητέρα και στον κοινό τρόπο αντιμετώπισης. Και οι δύο γονείς θα πρέπει να διατηρούν μια κοινή στάση, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία συγκρουσιακών ρόλων στη συνείδηση του παιδιού. Ο πατέρας συνεπώς, κατόπιν συνεννόησης με τη μητέρα, ως προς τη διαπαιδαγώγηση κατά το χρόνο που εκείνος απουσιάζει, θα πρέπει να προσαρμόζεται και διάκειται ανάλογα.

Πως να αναπληρώσετε το χαμένο χρόνο!

Το πρότυπο του πατέρα και ο ρόλος του μέσα στην οικογένεια είναι εξίσου σημαντικά με της μητέρας. Το παιδί τον χρειάζεται όσο και η μητέρα και του προσδίδει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, τα οποία και αποζητά στη μεταξύ τους συναναστροφή. Εάν, λοιπόν, ο χρόνος σας είναι περιορισμένος, υπάρχουν πάντα τρόπο να αναπληρώσετε την απουσία σας, διαβεβαιώνοντας το παιδί πως είστε ουσιαστικά δίπλα του.

• Όταν βρίσκεστε στο εργασιακό σας περιβάλλον, αφιερώστε λίγο χρόνο μιλώντας με το παιδί σας στο τηλέφωνο, εξηγώντας του το λόγο του χρονικού περιορισμού και υποσχεθείτε του ότι θα συνεχίσετε την κουβέντα σας όταν επιστρέψετε στο σπίτι.
• Εάν θελήσει το ίδιο να επικοινωνήσει μαζί σας για να μοιραστεί κάποιο επίτευγμα του, δώστε του την απαιτούμενη προσοχή κι επιβραβεύστε το.
• Διαμορφώστε κοινές συνήθειες, όπως ας πούμε να διαβάζετε παρέα κάθε βράδυ, πριν κοιμηθεί, ένα παραμύθι που του αρέσει πολύ.
• Εάν πρόκειται να λείψετε για κάποιες ημέρες, ενημερώστε το εκ των προτέρων, εξηγήστε του τους λόγους και διατηρήστε μια συνεχή επαφή μαζί του, μιλώντας του καθημερινά στο τηλέφωνο.
• Επιπλέον, συζητήστε μαζί του τα δικά σας νέα και γνωστοποιήστε του μέρος του καθημερινού σας προγράμματος. Φυσικά αποφύγετε να αναφερθείτε σε τυχόν προβληματισμούς και ανησυχίες.
• Κουβεντιάστε με το παιδί σας και ζητήστε του να σας εξηγεί τι καινούργια μαθαίνει κάθε μέρα. Το παιδί κατ' αυτόν τον τρόπο αντιλαμβάνεται καλύτερα τις θεωρητικές έννοιες, ενώ παράλληλα εισπράττει το ενδιαφέρον σας για την εξέλιξη του.
• Τα παιδιά λατρεύουν να ακούνε ιστορίες από τον πατέρα τους. Βρείτε το χρόνο να τις μοιραστείτε μαζί τους κι ακούστε με το ίδιο ενδιαφέρον τις δικές τους.
• Τηρείτε πάντα τις υποσχέσεις που δίνετε στο παιδί σας. Όταν δεν έχετε χρόνο να τις υλοποιήσετε άμεσα, εξηγήστε του τους λόγους και φροντίστε να είστε ακριβείς στο χρόνο που του ζητάτε.
• Δώστε του κίνητρο να εξελίσσεται κι επιβραβεύστε το με την πρώτη ευκαιρία που θα σας δοθεί.
• Μην αμελείτε να του δείχνετε συνεχώς ότι αποτελεί προτεραιότητα σας, παρά το φόρτο εργασίας που σας απορροφά πολύ χρόνο.
• Εξηγήστε του γιατί εργάζεστε και αναφερθείτε στα οφέλη που αυτό αποκομίζει από την εργασία σας.
• Μην επαναπαύεστε ποτέ. Η σχέση σας με το παιδί σας χρειάζεται συνεχή ενασχόληση ώστε να νιώσει ασφαλές και να σας εμπιστευτεί.

Πηγή: περιοδικό "Γονείς εν δράσει"

Δείτε επίσης:

Το αλφάβητο του νέου μπαμπά!

Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται!

Η κατάθλιψη του πατέρα πριν και μετά από τη γέννηση ενός παιδιού του

Σχέσεις Γονιών & Παιδιών

Read More [...]

Posted in μητέρα, οικογένεια, παιδιά, πατέρας, ρόλος

Η συναισθηματική υγεία του παιδιού

Τι είναι η συναισθηματική υγεία του παιδιού;
Είναι ο τρόπος με τον οποίο το παιδί αισθάνεται, σκέφτεται, συμπεριφέρεται και συνδέεται με τον υπόλοιπο κόσμο.

Γενικά ένα παιδί μπορεί να σχετίζεται με τον κόσμο....

Επιτυχώς

• Είναι χαρούμενο και με ενδιαφέρον για τον κόσμο γύρω του.
• Κάνει φίλους, δίνει και δέχεται αγάπη.
• Έχει διάθεση να μάθει, είναι ευτυχισμένο στο σχολείο.
• Δεν παραπονιέται συχνά και ανεξήγητα για θέματα υγείας.

Ανεπιτυχώς

• Συχνά φαίνεται δυστυχισμένο, λυπημένο.
• Έχει δυσκολία στο να κάνει φίλους.
• Δεν πηγαίνει καλά στο σχολείο, αν και είναι έξυπνο.
• Παρουσιάζει πόνους και ενοχλήσεις, χωρίς να υπάρχει οργανική αιτία.

Γιατί είναι σημαντική η γνώση των γονιών γύρω από τη συναισθηματική υγεία;

Επειδή οι ΓΟΝΕΙΣ έχουν ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ στη συναισθηματική υγεία του παιδιού, ιδιαίτερα κατά την πρώτη παιδική ηλικία.

Κάποιοι βασικοί παράγοντες που την επηρεάζουν:

ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

Οι συναισθηματικά ώριμοι γονείς είναι περισσότερο πιθανό να μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να μεγαλώσουν σωστά.

Η ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ

Η αποδοχή του παιδιού ως ξεχωριστής προσωπικότητας είναι σημαντική για τη συναισθηματική του υγεία, ακόμα και όταν οι επιθυμίες και οι επιλογές του δεν συμβαδίζουν με τις προσδοκίες των γονιών του.

Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ

Η οικογενειακή ατμόσφαιρα μπορεί να έχει θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα στο παιδί.

Άλλες σημαντικές επιρροές στη συναισθηματική υγεία του παιδιού περιλαμβάνουν.....

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Οι σχολικές εμπειρίες, οι φίλοι ή η έλλειψη τους, οι συγγενείς, το φυσικό περιβάλλον κλπ μπορεί να συμβάλουν στη διαμόρφωση του παιδιού.

Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

Τα κληρονομικά χαρακτηριστικά με τα οποία το παιδί γεννιέται παίζουν με τη σειρά τους ένα σημαντικό ρόλο σε όλη τη ζωή του.

ΟΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ στο σπίτι σας

Ο τρόπος που αντιμετωπίζει ο ένας τον άλλο μέσα στην οικογένεια μπορεί να έχει ΜΟΝΙΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ στο παιδί σας.

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΑΣ

Όταν οι γονείς τα πηγαίνουν καλά μεταξύ τους, μιλούν και επιλύουν μαζί τα προβλήματα τους, τα παιδιά νιώθουν ασφαλή. Από την άλλη μεριά, οι πολλές διαφωνίες και συγκρούσεις, η υπερβολική κριτική ή οι παρεξηγήσεις μπορεί να βλάψουν. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να θελήσετε να πάρετε βοήθεια από ένα σύμβουλο γάμου ή ένα σύμβουλο οικογένειας.

Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΑΣ ΥΓΕΙΑ

Οι ανησυχίες και οι αγωνίες είναι μέσα στη ζωή. Αλλά, εάν είστε διαρκώς ανήσυχοι ή στεναχωρημένοι χωρίς λόγο, το παιδί σας θα το αντιληφθεί και αυτό μπορεί να το οδηγήσει στο να νιώθει το ίδιο ανήσυχο. Επισκεφθείτε τον οικογενειακό σας γιατρό ή έναν ειδικό, εάν το πρόβλημα επιμείνει.

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΑΣ απέναντι στο παιδί σας 

Κάντε το σπίτι σας ένα χώρο όπου όλη η οικογένεια αισθάνεται χαρά. Δώστε ευκαιρίες για ανάπτυξη. Ας είστε συνεπείς και σταθεροί στις απαιτήσεις σας και σε θέματα πειθαρχίας. Δώστε το παράδειγμα με τις πράξεις σας όχι μόνο με τα λόγια σας.

ΑΔΕΛΦΙΑ

Δώστε την ίδια προσοχή σε κάθε παιδί σας. Επιτρέψτε στο καθένα να αναπτυχθεί με το δικό του ατομικό ρυθμό. Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να τα πηγαίνουν καλά μεταξύ τους. Αργότερα θα είναι πιο εύκολο για αυτά να συνεργάζονται με τους συνομηλίκους τους και έξω από το σπίτι.

Όταν έρθει ένα ΝΕΟ ΜΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να νιώσουν απειλούμενα. Επιτρέψτε τους να πάρουν μέρος και αυτά στην προετοιμασία του σπιτιού για το μωρό. Φροντίστε να αφιερώσετε λίγο χρόνο μόνο για αυτά.

Πως μπορείτε να καταλάβετε ποια είναι η κατάσταση της συναισθηματικής υγείας του παιδιού σας;

• ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΤΕ πως το παιδί σας τα πηγαίνει με τους άλλους
• ΑΚΟΥΣΤΕ τι έχει να πει το παιδί σας
• ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ "ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΛΟΓΙΚΗ". Ψάξτε για εκδηλώσεις ΜΟΡΦΩΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΧΡΟΝΙΖΟΥΝ (Κάθε παιδί αναστατώνεται κάπου-κάπου)

ΚΑΛΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Σημαίνει ότι το παιδί σας είναι ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ τον περισσότερο καιρό

Του αρέσει να ΜΑΘΑΙΝΕΙ

Η περιέργεια για όλα τα πράγματα είναι φυσιολογική για τα παιδιά. Πάντα ρωτούν "γιατί;"

Θέλει να ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ

Συνήθως τα παιδιά θέλουν να τα αντιμετωπίζουν σαν να είναι πιο μεγάλα σωματικά και πνευματικά

Κάνει ΦΙΛΟΥΣ

Μετά τα 2-3 χρόνια ο φυσικός εγωισμός του παιδιού υποχωρεί. Το παιδί αρχίζει να μοιράζεται και να κάνει πράγματα μαζί με άλλους.

ΚΑΚΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Σημαίνει ότι το παιδί σας ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ για μεγάλη χρονική περίοδο

Αλλά ΠΡΟΣΟΧΗ! Τα περισσότερα παιδιά έχουν κάποιο ή όλα τα παρακάτω συμπτώματα για λίγο καιρό!

Εάν αυτά τα συμπτώματα είναι ΕΝΤΟΝΑ ή ΕΠΙΜΟΝΑ, αναζητήστε επαγγελματική βοήθεια για το παιδί σας.

ΚΑΚΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ, αρνείται την τροφή. Τρώει λίγο ή πάρα πολύ.

ΒΡΕΧΕΙ ΤΟ ΚΡΕΒΑΤΙ ΤΟΥ ή παρουσιάζει έλλειψη ελέγχου των σφιγκτήρων πέρα από την ηλικία των 4 ή 5 χρόνων.

ΑΠΟΜΟΝΩΝΕΤΑΙ/ΑΠΟΣΥΡΕΤΑΙ από τους ανθρώπους και τις δραστηριότητες. Παρουσιάζει έλλειψη φυσιολογικής επιθετικότητας ή συναισθήματος.

ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΙΛΟΥΣ, νιώθει αδιαφορία για τους άλλους, για το πως νιώθουν.

ΑΡΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, είναι παθητικό σαν βρέφος. Δεν έχει μιλήσει έως την ηλικία των 3 ετών.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

-ΥΠΝΟΥ .... αϋπνία, σοβαροί και συχνοί εφιάλτες

-ΥΓΕΙΑΣ ..... ασθένεια, χωρίς εμφανή λόγο

ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΘΥΜΟΥ ή κλάματα για ασήμαντους λόγους.

ΦΟΒΟΣ χωρίς εμφανή αιτία. Συναισθηματική "προσκόλληση" στη μαμά και στον μπαμπά.

ΚΑΥΓΑΔΕΣ ... αρχίζει καυγάδες ή συμπεριφέρεται καταστροφικά, χωρίς συναίσθηση των πράξεων του.

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ .... η σχολική του απόδοση είναι μικρότερη των ικανοτήτων του χωρίς εμφανή αιτία.

Εάν επιθυμείτε επαγγελματική βοήθεια....

Εάν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας έχει κάποιο συναισθηματικό πρόβλημα, μπορείτε να απευθυνθείτε:

• ΣΕ ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
• ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΟΥ ΙΚΑ
• ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΣΑΣ ΓΙΑΤΡΟ Ή ΣΤΟΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟ
• ΣΕ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟ
• ΣΤΗΝ ΠΑΝ/ΜΙΑΚΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ-ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ "ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ"

Εάν ο παιδίατρος αποκλείσει την ύπαρξη οργανικού προβλήματος, ένας εξειδικευμένος επαγγελματίας ψυχικής υγείας μπορεί να διαπιστώσει εάν το παιδί σας χρειάζεται βοήθεια. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να σας συμβουλεύσει να ακολουθήσετε μία από τις παρακάτω μορφές θεραπείας:

• ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ: Όλη η οικογένεια μπορεί να συναντηθεί με τον επαγγελματία, για να προσπαθήσει να κατανοήσει και να ξεπεράσει τα προβλήματα.
• ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ: Παιγνιοθεραπεία, Ειδική Αγωγή, Ψυχοθεραπεία, Λογοθεραπεία κλπ.

ΛΟΙΠΟΝ......

ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΛΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΔΩΣΤΕ....

• Ένα ζεστό ΣΠΙΤΙΚΟ που αποδέχεται όλα τα μέλη της οικογένειας
• Σταθερά και συνεπή ΟΡΙΑ
• Αρκετή ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ
• ΘΕΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΚΑΝΤΕ ΕΝΑ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ μακριά από το παιδί σας που και που. Θα κάνει καλό σε όλους. Πείτε στο παιδί σας πότε θα επίστρέψετε. Επιλέξτε ένα ενήλικο πρόσωπο για τη φύλαξη και τη φροντίδα του, το οποίο το παιδί γνωρίζει και αγαπά.

Πηγή: Τομέας πρόληψης ΚΕΘΕΑ

Read More [...]

Posted in γονείς, οικογένεια, παιδιά, συναισθηματική υγεία

Οικογενειακές διακοπές!

Είναι γεγονός πως η Ελλάδα είναι μια χώρα που διαθέτει προορισμούς και καταλύματα για όλα τα γούστα.Το μόνο που χρειάζεται είναι να αποφασίσετε από κοινού έχοντας ως γνώμονα τρεις βασικούς άξονες: τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις δυνατότητές σας.

Π.χ μπορεί να έχετε ανάγκη από ένα ακριτικό και απομακρυσμένο μέρος αλλά το νεογέννητο μωράκι σας δεν είναι δυνατό να σας ακολουθήσει…Ένα μέρος που είναι σχεδιασμένο για να προσφέρει δραστηριότητες σχετικές με extreme – sports ίσως να μην σας ταιριάζει, ή ένα διαμέρισμα που είναι χτισμένο στην πλαγιά του βουνού να μην είναι κατάλληλο για τον 4χρονο μπόμπιρα σας …Στην περίπτωση που είστε διατεθειμένοι να περάσετε ατελείωτες ώρες με τα παιδιά σας διαλέξτε μέρος που σας προσφέρει δυνατότητα για εκδρομές και άλλες δραστηριότητες.

Αν χρειάζεστε στιγμές ξεκούρασης πρέπει το μέρος που επιλέξατε να προσφέρει δραστηριότητες στα παιδιά και φύλαξη ή τέτοια τοποθεσία που να επιτρέπει το «ελεύθερο παιχνίδι». Κήπους, επίπεδες επιφάνειες περίφραξη κ.τ.λ

Διακοπές με το μωρό

Το μωρό σας δεν έχει κλείσει ακόμη τον πρώτο χρόνο ζωής του και θέλετε να του χαρίσετε τις πρώτες του καλοκαιρινές διακοπές;Μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα σε ξενώνες που προσφέρουν ησυχία και ανεξάρτητα διαμερίσματα ώστε να μην ενοχλείστε ή να ενοχλείτε.

Σε αυτή την περίπτωση το διαμέρισμα πρέπει να διαθέτει κουζίνα ώστε να μπορείτε να προετοιμάζετε τα γεύματα του μωρού, να είναι δροσερό το καλοκαίρι και ζεστό το χειμώνα ή να έχει κλιματιστικό.Επιλέξτε κάποιο κατάλυμα που να έχει καλή θέα ή κήπο που να μπορείτε κι εσείς να απολαμβάνετε τις ώρες που το μωρό κοιμάται.

Άλλη επιλογή είναι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες , ειδικά σχεδιασμένες ώστε να παρέχουν υπηρεσίες σε οικογένειες.Πιο συγκεκριμένα, υπάρχει η δυνατότητα να σας παρέχουν παιδικό κρεβάτι στο δωμάτιο σας ή να εκμεταλλευτείτε την ευκαιρία της υπηρεσίας baby-sitting ώστε να περάσετε λίγες ώρες μόνοι σας.Φροντίστε να μάθετε τι μπορούν να σας παρέχουν για την προετοιμασία των παιδικών γευμάτων(πχ ζεστό νερό…) 

Ρωτήστε αν υπάρχει κοντά αγορά ώστε να προμηθεύεστε ότι σας χρειαστεί(πχ πάνες, κρέμες κ.τ.λ ) και δυνατότητα ιατρικής φροντίδας σε περίπτωση ανάγκης. Σκεφτείτε την απόσταση μέχρι τον προορισμό επιλογής σας και το μεταφορικό μέσο που θα χρησιμοποιήσετε… 

Συνδυάστε τις διακοπές σας με φιλικό ζευγάρι που έχει μωρό. Έτσι κάποιες φορές ίσως κρατήσετε για λίγο ο ένας το μωρό του άλλου εξασφαλίζοντας έτσι λίγο "ελεύθερο χρόνο"… Βεβαιωθείτε για τις παροχές που σας υπόσχονται, προτιμήστε μέρη που σας έχουν συστήσει ή κάντε μια εκδρομή απο πριν εαν είναι δυνατόν για να δείτε τα πράγματα με την δική σας ματιά. 

Διακοπές με μικρά παιδιά

Ήταν μια εξοντωτική χρονιά για εσάς και δεν βλέπετε την ώρα να απολαύσετε τις διακοπές σας μαζί με την οικογένεια; Αναζητάτε όμως και μερικές στιγμές ξεγνοιασιάς ή λίγο χρόνο που θα αφιερώσετε αποκλειστικά στον εαυτό σας;

Επιλέξτε ξενοδοχεία που προσφέρουν mini club, δραστηριότητες για παιδιά, baby-sitting ή ακόμη και φύλαξη στην παραλία για να κολυμπήσετε χωρίς άγχος…Τις ώρες που τα παιδιά σας θα είναι απασχολημένα μπορείτε να ξεκουραστείτε, να κάνετε κάποιο σπορ ή να απολαύσετε την πολυτέλεια ενός spa.

Ενημερωθείτε για το μενού. 

Πολλά ξενοδοχεία διαθέτουν ελκυστικά παιδικά μενού.

Ρωτήστε αν υπάρχει παιδική πισίνα και διαθέσιμα παιδικά κρεββατάκια στο δωμάτιο ή παιδικά καθίσματα στο εστιατόριο. 

Ακόμη, αν διαθέτουν ιατρική κάλυψη.Και σε αυτή την περίπτωση μπορείτε να επιλέξετε να περάσετε τις διακοπές σας με φίλους που έχουν παιδιά στην ίδια ηλικία με τα δικά σας, έτσι ώστε να παίζουν παρέα. 

Βέβαια εαν μείνετε σε κάποιο ξενοδοχειακό συγκρότημα ή σε κατάλυμα με πολλές κατοικίες σίγουρα θα αποκτήσετε καλοκαιρινούς φίλους.

Καλοκαίρι με έφηβους

Συνήθως οι έφηβοι αποζητούν την συντροφιά παιδιών της ίδιας ηλικίας και δεν επιθυμούν να περνούν πολλές ώρες μαζί σας. 

Βαριούνται εύκολα και έχουν την ανάγκη για ποικιλία στις δραστηριότητές τους .

Αν οι οικογενειακοί σας φίλοι δεν έχουν συνομήλικα παιδιά με τα δικά σας, επιλέξτε έναν προορισμό, όπου τα παιδιά σας θα μπορούν να συναντήσουν και άλλους εφήβους.

Καλό θα ήταν να θέσετε από πριν τα όρια σε σχέση με την διασκέδαση τους, το κολύμπι στην θάλασσα και γενικά σε ότι αφορά τις δραστηριότητες τους.

Δώστε τους απο πριν εαν επιθυμούν τον ρόλο του "ξεναγού", ώστε να φροντίσουν να πληροφορηθούν , για να σας ξεναγήσουν... 

Αφήστε τους πρωτοβουλίες για να προτείνουν μέρη που θα ήθελαν να πάτε παρέα για να διασκεδάσετε.Υπάρχουν ξενοδοχεία που διαθέτουν club για teenagers.

Είναι καλύτερα να επιλέξετε μαζί τους τον τόπο διαμονής για μην αντιμετωπίσετε προβλήματα στην περίπτωση που δεν τους αρέσει…

Εναλλακτικός τουρισμός

Σας αρέσουν οι εξερευνήσεις και τα παιδιά σας έχουν ήδη ζήσει την περιπέτεια του κάμπινγκ;

Επιλέξτε τις δυνατότητες που σας προσφέρει ο εναλλακτικός τουρισμός και κάντε διακοπές σε ένα κτήμα παρακολουθώντας και συμμετέχοντας στην συγκομιδή της σοδειάς, κάνοντας ιππασία ή άλλα σπορ μακριά από την φασαρία του πολιτισμού…αφήνοντας τα παιδιά ελεύθερα για παιχνίδι.(σε αυτή τη περίπτωση εξασφαλίστε την ασφάλεια τους. 

Ελέγξτε το χώρο να μην υπάρχουν πλαγιές, ρέματα ,πηγάδια, δρόμοι. Τα παιδιά μπορούν να παίξουν ελεύθερα αρκεί να έχετε οπτική επαφή μαζί τους για κάθε ενδεχόμενο.)

Σε περίπτωση που επιλέξετε για πρώτη χρονιά να διαμείνετε σε κάμπινγκ ίσως θα ήταν καλό να δοκιμάσετε αρχικά για ένα σαββατοκύριακο έτσι ώστε να δείτε αν αρέσει σε εσάς και στα παιδιά σας. …Πολλοί ξενώνες και κάμπινγκ τηρούν τις ώρες κοινής ησυχίας. Είναι καλό να το γνωρίζετε από πριν στην περίπτωση που τα παιδιά σας δεν κοιμούνται το μεσημέρι.

Εξοχική κατοικία για ένα μήνα ή περισσότερο

Μια άλλη λύση που ταιριάζει σε οικογένειες με παιδιά όλων των ηλικιών είναι η ενοικίαση εξοχικής κατοικίας για έναν ή δύο μήνες. Καλή επιλογή στην περίπτωση που χρειάζεται να έχετε μαζί σας κάποιο ηλικιωμένο μέλος της οικογένειας.

Εξαιρετική ιδέα για ζευγάρια που μπορεί να μην καταφέρουν να πάρουν την ίδια περίοδο καλοκαιρινή άδεια. Αν το σπίτι βρίσκεται σχετικά κοντά από την εργασία σας μπορεί ο ένας να πηγαινοέρχεται και έτσι να συνδυάσετε τις διακοπές σας με την δουλειά και να ευχαριστήσετε και τα παιδιά που δεν θα είναι αναγκασμένα να μείνουν στην πόλη…

Διακοπές μόνο με την οικογένεια ή και με παρέα, μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα ή ξενώνας, βουνό ή θάλασσα, το σίγουρο είναι ότι οι καλοκαιρινές διακοπές περιμένουν να σας χαρίσουν μοναδικές στιγμές.Αποθανατίστε τες με την φωτογραφική μηχανή για να έχετε ιστορίες να λέτε τον χειμώνα. Ξενοιάστε, βγείτε για λίγο απο το πρόγραμμα και δείξτε στα πιτσιρίκια σας τον "καλοκαιρινό σας εαυτό".

Πηγή: www.paidorama.com

Read More [...]

Posted in διακοπές, οικογένεια, παιδίατρος

Ποιες συνθήκες χρειάζεται η ελληνική οικογένεια σήμερα;

Είναι παρήγορο και ελπιδοφόρο το ότι η Ελληνική οικογένεια καταφέρνει να διαθέτει πολλά θετικά χαρακτηριστικά ακόμη, παρ’ όλες τις ελλείψεις που τη χαρακτηρίζουν. Πώς άραγε γίνεται αυτό είναι άξιο μελέτης. Πώς γίνεται να παρέχονται ταυτόχρονα τόσα πολλά ενώ λείπουν τόσα άλλα.

Ίσως το μεγαλείο της φυλής μας είναι να δημιουργεί ταχυδακτυλουργικά συνθήκες και καταστάσεις, ακριβώς τη στιγμή που το χρειάζεται. Ας δούμε κάποιες ελλείψεις λοιπόν, με την βεβαιότητα ότι μόλις ο Έλληνας αντιληφθεί, (αλλά πραγματικά αντιληφθεί), την έλλειψη ή την πληθώρα, σπεύδει να την ισορροπήσει.

Έλλειψη χρόνου και ποιοτικής απασχόλησης

Αυτό που πρώτα-πρώτα λείπει από την ελληνική οικογένεια σε ένα μεγάλο ποσοστό είναι οι γονείς. Είτε γιατί επιβάλλεται, είτε γιατί καθιερώθηκε και οι δύο γονείς βρίσκονται εκτός σπιτιού πολλές ώρες.

Οι ώρες αυτές καλύπτονται από τους γονείς των γονιών, από αλλοδαπές γυναίκες και από παιδικούς σταθμούς. Εν τέλει τα παιδιά και ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά περνούν πολύ λίγο χρόνο με τους γονείς τους. Αν θελήσουμε να είμαστε και ειλικρινείς θα πούμε ακόμη πως αυτός ο περιορισμένος χρόνος δεν είναι συχνά και ποιοτικός. Έλλειψη χρόνου και ποιοτικής απασχόλησης λοιπόν και μεταξύ γονιών – παιδιών και μεταξύ συντρόφων.

Ατμόσφαιρα χαράς

Τα ελληνικά σπίτια βάλλονται συχνά από έναν μιμητισμό, που οδηγεί σε ανόητα πολλές δραστηριότητες, που και τον οικογενειακό προϋπολογισμό απομυζούν και στερούν από τα μέλη της οικογένειας τη χαρά της συνύπαρξης των μελών της ή ακόμη και το απλό παιχνίδι.

Όλοι τρέχουν, μικροί και μεγάλοι, να προλάβουν τις υποχρεώσεις που τους επιβάλλονται κατά κύριο λόγο από τους ίδιους. Ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα, βρίσκονται κάτω από την μάστιγα του προγραμματισμού των υποχρεώσεων και αν κανείς ξεφύγει από αυτόν, καταρρέει όλο το οικοδόμημα του «πρέπει».

Αυτό το «πρέπει» οδηγεί την ατμόσφαιρα του ελληνικού σπιτιού να είναι πολύ μακριά από τη συνθήκη της χαράς. Λες και κάποιος επέβαλε στη μέση ελληνική οικογένεια να οργανωθεί γύρω από την παιδεία, την παραπαιδεία και τις εξωσχολικές δραστηριότητες, με σκοπό τη συλλογή εμπειριών και γνώσεων, που έχουν ως αποτέλεσμα το ακριβώς αντίθετο από το ζητούμενο.

Ενώ η οικογένεια χρειάζεται να λειτουργεί ως δικλείδα ασφάλειας, χαλάρωσης, θαλπωρής, ισορροπίας και χαράς συχνά συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Τα μέλη της βιάζονται να απομακρυνθούν από αυτήν και να βρεθούν μέσα σε άλλες ομάδες, όπως εκείνες των φίλων, των συναδέλφων, των συμμαθητών και άλλων για να βιώσουν τη χαρά.

Πραγματική Επικοινωνία

Συχνά επειδή μιλάμε πολύ, νομίζουμε ότι επικοινωνούμε. Δεν είναι βέβαια αλήθεια αυτό. Η ουσιαστική επικοινωνία είναι μόνο η επικοινωνία των συναισθημάτων, πράγμα που σε πολλές οικογένειες γίνεται μονομερώς, ελάχιστα ή καθόλου.

Αν ρωτήσεις ένα μέσο Έλληνα «τι νοιώθει» η απάντηση που θα πάρεις θα είναι μια ασαφής θετική ή αρνητική περιγραφή της σκέψης του και όχι των συναισθημάτων του. Δεν γνωρίζουμε λέξεις που περιγράφουν συναισθήματα. Αρκούμεθα δε σε εκφράσεις του συρμού αποφεύγοντας εσκεμμένα να πάρουμε θέση.

Θέλουμε να αποφύγουμε προβλήματα

Η έλλειψη εστιασμού στα θετικά θα λέγαμε ότι είναι επίσης σημαντικό και καίριο θέμα. Με το να εστιαζόμαστε στα αρνητικά με στόχο να τα εξαλείψουμε, καταφέρνουμε το ακριβώς αντίθετο. Θα ήταν εξαιρετική βοήθεια σε πολλά θέματά μας, να καταφέρουμε να εστιαζόμαστε στο τι έχουμε και όχι στο αντίθετό του.

Αποφυγή σύγκρουσης

Θα ήταν χρήσιμο να τονίσουμε και την έλλειψη αποφυγής της σύγκρουσης. Συχνά σε πολλά ελληνικά σπίτια η σύγκρουση είναι μια μόνιμη τακτική. Ο ανταγωνισμός και η αντιπαράθεση γίνεται το κύριο θέμα μεταξύ του ζευγαριού, ή μεταξύ γονιών, παιδιών ή αδελφών.

Αν αποφεύγαμε τη σύγκρουση απλώς, χωρίς καμία περιστροφή, απλώς την αποφεύγαμε, πολλά θα είχε να απολαύσει ο μέσος Έλληνας.

Είμαι γιατί Έχω;

Βασική και καίρια επίσης έλλειψη είναι και η απομάκρυνση από το «Είμαι» που πάει παρέα με την τεράστια πλάνη της δήθεν ικανοποίησης από το «Έχω».

Πολλές σύγχρονες οικογένειες αποζητούν στη συλλογή, αντικειμένων, τίτλων, γνώσεων και σωρεία άλλων υλικών ως επι το πλείστον στοιχείων, την πολυπόθητη ευτυχία. Η ευτυχία όμως δεν συγκαταλέγεται σε είδος μετρήσιμο. Ή υπάρχει ή δεν υπάρχει και δεν εξαρτάται από υλικούς παράγοντες.

Εξαρτάται καθαρά από μη υλικούς που οφείλονται σε εσωτερικές αυτογνωσιακές διαδικασίες. Η διερεύνηση του εσωτερικού μας κόσμου εμφανίζεται μέσα από ανάγκες πυρόσβεσης και όχι σαν ευκαιρία προσωπικής εξέλιξης. Η επίσκεψη σε έναν ψυχολόγο ας πούμε, γίνεται ακόμη αρκετά ενοχικά, αν γίνει. Συχνά οι φιλοσοφίες που προσεγγίζουν τη ζωή με μια πιο διερευνητική ματιά και έχουν μια πιο εναλλακτική θεώρηση αντιμετωπίζονται ακόμη ως τσαρλατανισμός.

Αυτονόμηση, διαφοροποίση και ανεξαρτησία

Οι γονείς συνήθως προσφέρουν χρήματα, χρόνο, λύσεις, και όλων των ειδών τις παροχές επιθυμώντας όμως κατά βάθος να ελέγξουν, να καθοδηγήσουν, να κατευθύνουν προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Πολύ συχνά η υπερπροστασία και η υπερ-παροχή είναι σε τέτοιο βαθμό, που μοιάζει σαν να μην δημιουργείται μια καινούρια οικογένεια όταν ένα μέλος της ενηλικιωνόμενο αποχωρεί από την κοινή στέγη για να δημιουργήσει τη δική του. Αυτό είναι ρομαντικό και ωραίο όταν το παρατηρείς από μια σκοπιά, ολέθριο και καταστροφικό από μια άλλη.

Εν τέλει, αν η διάκριση και η ισορροπία μας χαρακτήριζαν ως λαό, πολλά θα είχαμε να απολαύσουμε και ως μέλη του μικρόκοσμου της οικογένειάς μας και της ευρύτερης κοινωνίας. Αδικαιολόγητα πολλά συναισθήματα μειονεξίας και χαμηλής αυτοεκτίμησης που ενίοτε εκφράζονται και ως αλαζονεία, μας ταλαιπωρούν σαν λαό και αυτό είναι που χρειάζεται να υπερβούμε.

Γνωρίζοντας τους εαυτούς μας βαθύτερα, καλύτερα, θα έχουμε μια διαυγέστερη άποψη για μας, για τους άλλους, για τη ζωή με αποτελέσματα που θα λειτουργήσουν αθροιστικά πάνω στα λειτουργικά χαρακτηριστικά που αναμφισβήτητα διαθέτουμε και είναι πολλά.

http://www.paidorama.com

Read More [...]

Posted in οικογένεια, παιδίατρος, σήμερα

Σχέσεις Γονιών & Παιδιών

Κρίτων Χριστιανόπουλος*
Μd Ψυχίατρος - Παιδοψυχίατρος
Τ. Δ/ντής Γ.Π.Ν.Θ. Ιπποκρατείου Θεσ/νίκης

«Παντρεύτηκαν και έζησαν ευτυχισμένοι».

Τα παλιά παραμύθια δεν έχουν γεράσει. Σήμερα στις δυτικές μας κοινωνίες, ένας στους δύο γάμους καταλήγει σε διαζύγιο και οι χωρισμοί είναι ακόμη πιο συχνοί στα ζευγάρια που δεν έχουν παντρευτεί. Αυτό είναι κάτι περισσότερο από μία τάση˙ σχεδόν ένας καινούργιος τρόπος ζωής.

Ωστόσο ποιος θα’λεγε ότι είναι ικανοποιημένος; Ποιος δεν ονειρεύεται μυστικά, να συναντήσει επιτέλους αυτόν(ην) που θα ταιριάξει; Πόσο μάλλον που παλιά ζευγάρια εξακολουθούν να υπάρχουν και βιώνουν αυτό που ο Γάλλος ποιητής Verlaine αποκαλούσε «την τρυφερή ευτυχία μιας ειρήνης χωρίς νίκη». Ποιό λοιπόν είναι το μυστικό της αντοχής; Ένα ζευγάρι αρχίζει με την επιλογή του συντρόφου. Επιλογή ελεύθερη πια, στις σημερινές κοινωνίες. Επιλογή ατομική, που ωστόσο εξακολουθεί να εξαρτάται από το κοινωνικοψυχολογικό υπόστρωμα, του καθενός. Μας τραβάει ο όμοιός μας; Ο αντίθετος από εμάς; Αυτός που μας συμπληρώνει; Εδώ δεν υπάρχουν κανόνες.

Οι συνδυασμοί είναι ατελείωτοι. Τον πρώτο καιρό οι πιο άτυποι δεσμοί διαλύονται (συνήθως παραμένουν εκείνοι που έχουν συμπληρωματικότητα). Όμως, συμβαίνει και αυτή ακόμη η αρμονία να χάνεται σταδιακά, καθώς ο ένας ή ο άλλος αλλάζουν.

Τι είναι λοιπόν ένα ζευγάρι, αν όχι ένας συνδυασμός επιθυμιών και τρόπων αγάπης; Και τι γνωρίζουμε για τους τρόπους με τους οποίους συνδεόμαστε; Ένας δεσμός ελαφρύς δεν σημαίνει αναγκαστικά επιφανειακός. Χρειάζεται μία αλχημεία συναντήσεων ανάμεσα σε δύο ανθρώπους διαφορετικούς - κάτι που επιτρέπει μοίρασμα καθημερινότητας, μικρούς χωρισμούς και χαρούμενες επαναπροσεγγίσεις όπου ο καθένας θα διηγηθεί τις κοινωνικές του περιπέτειες. Συμβαίνει όμως κάποιος να εξασφαλίσει τόσο πολύ τη συναισθηματική ασφάλεια που του είχε λείψει στην παιδική του ηλικία, να έχει τόσο θεραπευτεί από το σύντροφό του, που αποφασίζει να τον αφήσει. Σαν και η υπόσχεση ανεξαρτησίας επιτρέπει την εγκατάλειψη. ΄Ετσι, με μια κλωτσιά, γκρεμίζουμε ένα οικοδόμημα, που φοβόμασταν ότι θα έχει περισσότερες ρωγμές, αντί να το σταθεροποιήσουμε.

Δεν είναι το ευκολότερο για τα παιδιά. ΄Ολο και περισσότερα, όλο και πιο μικρά που πηγαινοέρχονται ανάμεσα σε μια μονογονεϊκή οικογένεια και κάποια άλλη καινούργια οικογένεια που γεννιέται από τους έρωτες και την απάλειψη ψευδαισθήσεων των γονιών. Όλο και περισσότερα διαζύγια συμβαίνουν μετά τη γέννηση του πρώτου παιδιού κάτι που δίνει το αίσθημα ότι «το ζευγάρι εκρήγνυται στην πτήση». Πείτε ότι το ζευγάρι γλύτωσε από αυτό το επικίνδυνο ακρωτήρι. Συνήθως ακολουθεί μία ζωή σε ταχύτητα κρουαζιέρας. Αλλά όχι χωρίς κινδύνους. Σεξουαλικότητα πιο δύσκολη, ρουτινιάρισμα της οικογενειακής ζωής, έλλειψη σχεδίων, ζηλοτυπία, ψέματα, απιστίες. Πως τα ζευγάρια που αντέχουν περνούν με επιτυχία αυτή την πλοήγηση; Γιατί δεν υπάρχει χάρτης σαν οδηγός. Παρά μόνον αυτός που ο ένας και ο άλλος αποφασίζουν να χαράξουν μαζί.

Εάν προσέξουμε τι λένε τα ζευγάρια που δεν πάνε καλά, θα δούμε ότι η ένταση αφορά υποκείμενες ιδεολογίες. Η ιδεολογία του μεγάλου έρωτα (που δεν αντέχει σε καμία ατέλεια), εκείνη του «εξυπηρετικού» συντρόφου, του ολικού ζευγαριού όπου πρέπει να τα λες όλα, να τα μοιράζεσαι όλα…

Αλλά για να μπορέσεις να ζήσεις με κάποιον χρειάζονται προσπάθειες, γενναιοδωρία. Χρειάζονται ρουτίνες και τρόποι μιας αμεσότητας που χωρίζει το ζευγάρι από τον υπόλοιπο τρόπο. Μια κοινή ιστορία, που στη διάρκεια του χρόνου, θα δώσει μια ταυτότητα στο κάθε μέλος.

Οι άντρες που ζουν μόνοι έχουν στατιστικά 10% υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας και οι γυναίκες 4,8%. Ας μην ξεχνάμε ότι οι άντρες, έρχονται από τον Άρη και οι γυναίκες από την Αφροδίτη. δηλ. από διαφορετικούς πλανήτες. Σήμερα η διαφορά ανάμεσα στα φύλλα θεωρείται πολιτικά μη ορθή. Η άρνησή της όμως απλώς αυξάνει τις δυσκολίες κατανόησης ανάμεσα στους συντρόφους.

Κατά το γενικό κανόνα ο φρενιτιώδης ατομικισμός των μοντέρνων κοινωνιών οδηγεί σε μια δυσανεξία απέναντι στο άλλο φύλο και μια τάση αποσύνδεσης. Το διαπιστώνω καθημερινά στην κλινική μου πρακτική. Αντικείμενο αυτού του ανταγωνισμού είναι συνήθως η εξουσία που ασκεί ο ένας πάνω στον άλλον - κάτι που συνήθως αρνούνται να αναγνωρίσουν.

Ο άντρας κατέχει τη μυϊκή δύναμη και τη δυνατότητα προστασίας, η γυναίκα τη δύναμη της μητρότητας - εξουσία που ασκεί ακόμη και καταχρηστικά απέναντι στον άντρα και τα παιδιά, χωρίς ωστόσο να το παραδέχεται.

Οι γυναίκες προκαλούν φόβο στους άντρες, βαθύ και συχνά ασυνείδητο. Φόβος του γυναικείου φύλου, φόβος του μυστηρίου που αντιπροσωπεύει η γυναίκα, όπου σήμερα προστίθεται - σχεδόν συνειδητός αυτή τη φορά - φόβος για τις καινούργιες εξουσίες της γυναίκας. Αλλά και οι γυναίκες φοβούνται τους άντρες και διπλά μάλιστα: υπάρχει σ’ αυτές ο ίδιος αρχαϊκός φόβος, συχνά βίαιος, του αντρικού φύλου και ακόμη ένας κοινωνικός φόβος για την πατροπαράδοτη αντρική εξουσία. Για ένα ζευγάρι με διάρκεια, αυτοί οι φόβοι πρέπει να αποτελούν μια βάση δεδομένων. Συνοδεύουν πάντα την επιθυμία και δεν είναι ποτέ αδιάφοροι στη γένεση των συγκρούσεων.

Φόβος, εξουσία, ανταγωνισμός. Τα ξεπερνούμε ποτέ στον πόλεμο των φύλων; Όχι πάντα. Το να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχουν, να τα αποδεχθούμε, είναι ήδη ένα βήμα προς τον άλλον. Ακόμη, για την καλή υγεία ενός ζευγαριού χρειάζεται να διαφυλαχτούν κάποιες στιγμές δικές τους, να προγραμματιστούν ηθελημένα - ακόμη κι αν αρχίζει το ματς στην τηλεόραση, ακόμη και αν το σιδέρωμα δεν έχει τελειώσει. Με μια ακλόνητη προϋπόθεση: ότι υπάρχει η πραγματική επιθυμία, να εγκαταστήσει κανείς ή να διατηρήσει μια σχέση εμπιστοσύνης.

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Ποτέ οι γονείς δεν έδιναν τόσο σημασία, στην εκπαίδευση των παιδιών. Διαβάζουν όλα τα βιβλία, κοιτούν όλες τις εκπομπές. Για να μην τραυματίσουν το μικρό, να μη πληγώσουν τον έφηβο επαναστάτη. Μήπως μέσα στην επιθυμία τους να τα κάνουν όλα πολύ σωστά, το παρακάνουν;

Ας θυμηθούμε κατ’ αρχάς τι χρωστούν τα παιδιά στους γονείς. Μιλάμε για όλα τα παιδιά από ηλικίας έξι έως εξήντα έξι χρονών. Ας αρχίσουμε από τους εφήβους: Οφείλουν στους γονείς τους να τους λαμβάνουν υπόψη, πίστη και σεβασμό. «Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου λέει το Ευαγγέλιο». Κι αν οι γονείς δεν το αξίζουν; Ακόμη και τότε τίμα τους γιατί σου έδωσαν τη ζωή. Πίστη σημαίνει να είσαι εκεί κι όταν τα πράγματα πάνε άσκημα. Σημαίνει να κρατάς τα της οικογένειας μέσα στην οικογένεια.

Εάν πιστεύεις πως οι γονείς σου δεν αξίζουν το σεβασμό σου, προσπάθησε να τον βρεις στην καρδιά σου, να υποκαταστήσεις με κατανόηση και κάποια είδους αποδοχή. Πίσω από την εύθραυστη βιτρίνα θα δεις ανθρώπους που ντρέπονται πικρά για την ανικανότητά τους να μετρήσουν σωστά. Είναι αβέβαιοι και τρεμάμενοι - αγωνιζόμενοι ενάντια σε άλυτα προβλήματα που ξεκινούν από τη δική τους παιδική ηλικία. Το να αποτυγχάνεις σα γονιός είναι μια υπόθεση εξαιρετικά οδυνηρή. Όμως οι περισσότεροι γονείς είναι απλοί συνηθισμένοι άνθρωποι, με καλές προθέσεις και πόδια από πηλό, που προσπαθούν απεγνωσμένα να επιβιώσουν σε έναν επικίνδυνο, όχι καθαρό κόσμο. Κάθε μέρα βρίσκονται έξω, εκεί, στην πρώτη γραμμή και αγωνίζονται ενάντια στην ακρίβεια, το πάχος, το χρόνιο άγχος.

ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ

Θα τις βοηθούσαν άμεσες και τίμιες απαντήσεις στα εξής ερωτήματα: «Που πάς;», «Ποιες είναι οι παρέες σου;», «Πως θα φθάσεις εκεί;», «Πότε θα γυρίσεις;».

Οι γονείς έχουν το δικαίωμα να περιμένουν από τα παιδιά τους να φροντίζουν τον εαυτό τους και να βοηθούν σε απλές, καθημερινές δουλειές χωρίς να αισθάνονται καταδιωκόμενοι.

ΔΙΑΚΟΠΕΣ

Εφόσον οι γονείς το θέλουν, κι ακόμη πληρώνουν τους λογαριασμούς για εκπαίδευση και μεταφορές, ναι τα παιδιά πρέπει να είναι με τους γονείς και όχι στη Μύκονο. Οι γονείς φοβούνται για τα παιδιά τους. Ναι, η εμπειρία αφήνει το αποτύπωμά της στον ψυχισμό του παιδιού˙ αλλά είναι η εμπειρία έτσι όπως την αισθάνεται και τη βιώνει το παιδί, όπως τη μεταφράζει εσωτερικά - δεν είναι αναγκαστικά πραγματικότητα.

Οι γονείς αντιπροσωπεύουν το βιολογικό, κληρονομημένο περιβάλλον, την ταχύτητα και την κατεύθυνση στην ανάπτυξη του παιδιού. Το παιδί βλέπει την πραγματικότητα μέσα από τις εσωτερικές του συγκρούσεις. Ορισμένες ακυρώσεις είναι απαραίτητες στο μεγάλωμα του παιδιού. Γιατί τα παιδιά βιάζονται να μεγαλώσουν; Ο Lacan λέει: «για να μην παραμείνουν σε κατάσταση εκκρεμότητας». Τι κάνουμε λάθος; Αναρωτιούνται οι γονείς. Η απάντησή μου είναι: Γονείς τολμείστε να πείτε όχι. Όταν ο γιος σας έρχεται στις 04:00 το πρωί και βρωμάει οινόπνευμα, πέστε του τι σκέφτεστε. Ωστόσο δεν μιλούμε ακριβώς για επιστροφή στην παλιά αυταρχικότητα. Αντιμετωπίζουμε το παιδί σαν άτομο, αλλά σαν άτομο ανολοκλήρωτο, ακόμη ανώριμο. Ένα παιδί έχει ανάγκη κάποιος να του αντισταθεί. Αρχίζει τη ζωή του με μία αποκλειστική σχέση με τη μητέρα. Αλλά καθώς μεγαλώνει πρέπει να ανεξαρτητοποιείται. Οτιδήποτε αντιτίθεται στη μητρική παντοδυναμία φέρνει μέσα σ’ αυτό το δίδυμο την κοινωνία και αντιπροσωπεύει το πατρικό στοιχείο.

Ο σωστός γονιός βρίσκεται πολύ μακριά από την έννοια της τελειότητας. Η εξουσία του γονιού είναι απαραίτητη για να προστατέψει το παιδί από την τυ
ραννία των παρορμήσεών του. Ωστόσο πρέπει να την εξασκούμε χωρίς εκρήξεις. Ας θυμόμαστε ένα γεφύρι κρεμασμένο από πάνω από το κενό.

Το περνάμε όπως περνάμε τη ζωή. Μία ήσυχη άσκηση. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι ο στρατός, στη σωστή του εκδοχή, είναι ένα σύστημα ικανό να επανεκπαιδεύσει ένα νέο άτομο. Δεν τιμωρούμε όλα τα στάδια της ζωής με τον ίδιο τρόπο. Η τιμωρία είναι πάντα μία δημιουργία. Ακόμη και μία σωματική τιμωρία έχει νόημα μόνο σε σχέση με το περιεχόμενο μέσα στο οποίο ενσωματώνεται.

Η αληθινή ζωή δεν είναι ποτέ ιδανική. Οι γονείς είναι άνθρωποι με σάρκα, με αίμα και με όρια. Εξάλλου τα παιδιά δεν είναι άγγελοι. Εξασκούν βία με το δικό τους τρόπο. Σημασία έχει οι γονείς να έχουν μία σύμπτωση ανάμεσα σ’ αυτό που λένε και αυτό που κάνουν, όχι να εφαρμόζουν κάποια μαθημένη θεωρία. Δεν υπάρχουν γενικεύσεις. Δεν υπάρχουν απόλυτοι κανόνες πέρα από κάποιες γενικές αξίες όπως: α) τιμωρούμε από τη στιγμή που το παιδί γνωρίζει τον κανόνα που δεν πειθαρχεί και εφόσον η συμπεριφορά του είναι επαναληπτική, β) δε χρειάζονται απειλές˙ η τιμωρία απαιτεί κάποιες διευκρινήσεις, γ) ποτέ δεν ταπεινώνουμε το παιδί. Το παιδί και η πράξη του δεν είναι ταυτόσημες έννοιες.

Το παιδί πρέπει να μάθει να σέβεται τους άλλους. Δεν υπάρχουν δικαιώματα χωρίς καθήκοντα.

Η επανεκπαίδευση ενός απείθαρχου παιδιού είναι πάντα επώδυνη. Το μοίρασμα του κρεβατιού μας παραπέμπει πάντα στην απαγόρευση της αιμομιξίας. Ας προσέξουμε τα μικρά πράγματα - μπορεί να κρύβουν πολύ μεγάλα. Οι θέσεις του πατέρα και της μητέρας πρέπει να είναι διαφοροποιημένες. Ο πατέρας είναι ο βασιλιάς, η μητέρα η βασίλισσα και το παιδί ο πρίγκιπας.

Η λύση του Οιδιπόδειου για τον Freud είναι ότι το παιδί βρίσκει τη θέση του ανάμεσα στον πατέρα και τη μητέρα (ανάμεσα στα 3-5 χρόνια). Το μωρό που δεν υπήρξε βασιλιάς θα γίνει τύραννος.

Η Γαλλίδα ψυχαναλύτρια Fr. Dolto τόνιζε ότι το να κατανοούμε τα πάντα δε σημαίνει ότι τα πάντα επιτρέπονται. Ας θυμηθούμε τις παιγνωδίες του Γαλλικού Μάη του ’68 με το σύνθημα: «απαγορεύεται η απαγόρευση».

ΤΙ ΛΕΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Απαντάμε στα μεγάλα ερωτήματα. Γιατί ήρθε στον κόσμο, ποια αγάπη μας οδήγησε να το θέλουμε, ποια ήταν τα βαθειά μας άγχη. Δε χρειάζονται ατέλειωτες συζητήσεις ανάμεσα στο παιδί και τους γονείς. Η Dolto δεν έλεγε ότι πρέπει να λέμε τα πάντα στο παιδί. Πρέπει να λέμε τις υπαρξιακές αλήθειες που το αφορούν με τρόπο και σε επίπεδο που να μπορεί να καταλάβει.

Τα καθήκοντα είναι ένας κανόνας που αφορά τους πάντες. Αναφερόμενη στον πατέρα, η μητέρα κάνει όλους τους άλλους να υπάρχουν. Η αναφορά δεν έχει καμία σχέση με τις πραγματικές δυνατότητες του πατέρα και της μητέρας. Η μητέρα είναι η εικόνα της απόλυτης δύναμης. Το παιδί θέλει με τη σειρά του να γίνει κύριος του κόσμου. Εάν δε θέλουμε να γίνει αρχηγός συμμορίας ή εκτός νόμου χρειάζεται να του αφαιρεθεί αυτή η παντοδυναμία, με την αποδοχή της μητέρας, ώστε το παιδί να παραιτηθεί από τα όνειρα παντοδυναμίας.

Ο γονιός που έχει κύρος, σπρώχνει το παιδί του μπροστά. Η παραπτωματικότητα είναι η άρνηση των κανόνων που επιτρέπουν τη ζωή από κοινού δηλ. των ανθρώπινων κανόνων. Το παιδί πιέζει τους γονείς του στα άκρα ώστε να αποτύχουν. Το παιδί είναι ένας μύθος. Ασυνείδητα περιμένει κάποια όρια, κι όταν αυτό δεν συμβαίνει, συνεχίζει. Τίποτα δεν το διασκεδάζει περισσότερο από το να βλέπει έναν μεγάλο να συσπάται σαν ένας καραγκιόζης. Η Dolto το αναφέρει σαν «χτυπάει τις καμπάνες για να δει πως θα ηχήσουν». Το ζητούμενό του είναι να σας βγάλει από τα ρούχα σας.

Σήμερα ζούμε μέσα σε μια κοινωνία, σε συνεχή κίνηση. Η ανάπτυξη στη Δύση, αφορά την ιδέα του ατόμου. Η προτεραιότητα της ύπαρξης δεν είναι πλέον η επιβίωση της ομάδας, αλλά η ατομική περιπέτεια. Υπάρχει μία επαναδιοργάνωση των σχέσεων μέσα στην οικογένεια. Οι γυναίκες εργάζονται και γίνονται επίσης άτομα. Δεν υπάρχει πια η οργανική εξάρτηση του ζεύγους. Έχει αντικατασταθεί από το συμβόλαιο της αμοιβαίας βελτίωσης. Εάν παρεμποδίσεις την κοινωνική μου περιπέτεια δεν υπάρχει λόγος να είμαστε μαζί. Πόσο μάλλον που το παιδί επίσης έχει γίνει ένα ακριβό αγαθό. Η γεννητικότητα είναι σε ποσοστό 1,8 για κάθε γυναίκα. Τα παιδιά σήμερα μεγαλώνουν μέσα σε υπερτεχνολογικές οικογένειες υπεραπουσιάζουσες, όπου οι γνώσεις είναι μεγαλύτερες από ποτέ και οι επιδόσεις πιο αδύναμες από ποτέ, γιατί το βιβλίο χρησιμεύει σαν ένα προσθετικό μέλος στην κατάρρευση του σώματος της εκπαίδευσης. Παλιά όλες οι νέες γυναίκες ήξεραν να ασχοληθούν με ένα παιδί. Το είχαν δει να κινείται γύρω τους. Σήμερα καλούν ένα παιδίατρο ή ζητούν ένα βιβλίο. Η σχέση με το παιδί τεχνικοποιείται, γίνεται επαγγελματική.

Στη δεκαετία του ’50 δημιουργήθηκε μια ολόκληρη σχολή που ταύτιζε το κύρος με το ναζισμό. Αυτή η τάση θέριεψε γύρω στο 1968 με τις θεωρίες του Marcuse και την επανανακάλυψη του Rich, σε ένα είδος απολογίας της επιθυμίας και την εξήγηση ότι οτιδήποτε είχε κύρος, δημιουργούσε άγχος και ως εκ τούτου βία. Το αντίθετο είναι αλήθεια. Η επιθυμία αν δεν είναι δομημένη από την απαγόρευση, είναι μία μορφή βίας. Η σύγκρουση, όταν καθοδηγείται βοηθάει στη δόμηση, όπως η απαγόρευση . Εφόσον φυσικά δεν ακρωτηριάσουμε την προσωπικότητα.

Σήμερα βλέπουμε την απορροφητική οικογένεια. Ιδιαίτερα στους εφήβους. Είμαι τόσο καλά με τη μαμά και τον μπαμπά που δεν έχω καμία επιθυμία να φύγω. Πριν ήταν ο δρόμος που προετοίμαζε τα παιδιά. Η παρέα, που σε έφερνε σε επαφή με άλλους ανθρώπους, άλλη κουλτούρα, άλλα μέρη. Αλλά στην εξατομικευμένη κοινωνία, η δύναμη της κοινωνικοποίησης του δρόμου, του τετραγώνου, του χωριού, σιγά-σιγά χάνεται.

Η ιδεολογία της ελευθερίας βιώνεται πια από τα παιδιά σαν παραμέληση. Είναι επειδή σ’ αγαπώ που σου λέω: μπορείς να κάνεις αυτό, δεν μπορείς να κάνεις εκείνο. Η αποδυνάμωση των πατέρων είναι επίσης μια πραγματικότητα. Οι μητέρες έχουν καταστρέψει το κύρος των πατέρων, χωρίς όμως να καταφέρουν να ενδυθούν την ίδια εξουσία. Οι άντρες χρειάζεται πια να κερδίσουν την κυριαρχία τους με το σεβασμό που προκαλούν στις γυναίκες. Όχι όπως παλιά. Η τεχνολογία κάνει πια τα παιδιά ίσους, αν όχι ανώτερούς μας. Αυτή η εκδημοκράτιση της γνώσης έχει ριζικά μεταβάλει τις οικογενειακές ισορροπίες.

Τα παιδιά όλο και λιγότερο επηρεάζονται από τους γονείς τους. Η εκπαίδευσή τους περνάει όλο και περισσότερο από το ραδιόφωνο, τις εικόνες, τον κινηματογράφο, κλπ. Όλες οι μελέτες δείχνουν ότι η εικόνα έχει μία τεράστια δύναμη συγκρότησης κάποιου και σε συναισθηματικό και σε εκμάθηση της σεξουαλικότητας όπου η βία εξιδανικεύεται. Οι έφηβοι ζουν σε μία δισχιστική κουλτούρα που, από τη μία τους λένε ότι η βία είναι κακό, από την άλλη τους κατακλύζουν με μοντέλα εξαιρετικής βίας.

Δυστυχώς οι γονείς έχουν γίνει υπερβολικά καλοί και αφοσιωμένοι. Ανώμαλα καλοί. Χωρίς πυγμή, ακόμη και ηθελημένα χωρίς πυγμή. Υπάρχουν πολλοί δικηγόροι, γιατροί, έμποροι. Πολύ λιγότεροι του προλεταριάτου ή ξένοι. Υπάρχει μία δομή που λειτουργεί σαν συναισθηματική φυλακή για τους εφήβους που, αντί να κατακτήσουν κάποια αυτονομία, στρέφονται βίαια ενάντια των γονιών. Συχνά ακούω: «Είναι ένας άγγελος έξω και δαίμονας στο σπίτι». Είναι άγγελος έξω γιατί φοβάται τον εξωτερικό κόσμο. Δαίμονας στο σπίτι γιατί θεωρεί ότι εκεί είναι βασιλιάς. Η έλλειψη δόμησης του κάνει τύραννους στο σπίτι.

Οι γονείς τρέχουν να λύσουν όλα τα προβλήματα στη θέση των εφήβων. Οπότε για να βρω ποιος είμαι, τι θέλω, τι αξίζω προχωράω σε ακραίες συμπεριφορές. Τα αγόρια ψάχνουν τον κίνδυνο στα ναρκωτικά, τα κορίτσια στη σεξουαλικότητα. Αυτό είναι το δευτερογενές αποτέλεσμα της τραγικά πυρηνικής οικογένειας.

Αυτό που έχω να πω στους γονείς είναι: Σταματήστε να ενοχοποιείτε τον εαυτό σας. Μην προσπαθείτε να είστε τέλειοι. Η ατέλεια των γονιών είναι μια πηγή σύγκρουσης που βοηθάει τα παιδιά να αυτονομηθούν. «Πρέπει να τα βγάλω πέρα μόνος μου, γιατί δεν μπορώ να τα περιμένω όλα απ’ αυτόν. Οι γονείς συνήθως κρύβουν αυτά που τους κάνουν να υποφέρουν για να μην υποφέρει το παιδί. Ομολογούντες μία ατέλεια στα παιδιά στα παιδιά τα βοηθάνε. Τα παιδιά χρειάζονται «ολόκληρους» γονείς.

Εν συνεχεία μην είστε μόνοι. Έχετε φίλους, κοντινούς, ώστε όταν τα παιδιά σας συγκρουστούν μαζί σας να έχουν πάντα έναν ξάδερφο, ένα θείο, μία θεία για να στραφούν.

Χρειάζεται ένα ολόκληρο χωριό για να μεγαλώσει ένα παιδί, λέει ένα αφρικάνικο ρητό. Δεν μεγαλώνουν ένα παιδί μόνοι. Μην είστε λοιπόν ούτε τέλειοι, ούτε μόνοι, ούτε παντοδύναμοι.

---

*Ο Κρίτων Χριστιανόπουλος είναι ψυχίατρος και παιδοψυχίατρος.
Psychiatrist - Phipps Clinic Johns Hopkins University Baltimore U.S.A.
Child & Adolescent Psychiatrist - Presbyterian Hospital Columbia University New York U.S.A.
Ass. Professor of Psychiatric and pediatrics of Pittsburgh U.S.A. Western Psychiatric Institute and clinic.
Διευθύνει το παιδοψυχιατρικό τμήμα του Γ.Π.Ν.Θ. Ιπποκράτειου Νοσοκομείου. 

Πηγή: www.omikron.tv

Read More [...]

Posted in γονείς, οικογένεια, παιδιά, παιδίατρος, σχέσεις