Γενετικά νοσήματα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ

Η Μεσογειακή αναιμία, ή νόσος του Κούλεϊ (Cooley), είναι ένα βαρύτατο κληρονομικό νόσημα με μεγάλη συχνότητα στη χώρα μας όπως και σε άλλους μεσογειακούς πληθυσμούς. Χαρακτηρίζεται από βαριά αναιμία που εκδηλώνεται ήδη από τη βρεφική ηλικία με σοβαρές συνέπειες στην ανάπτυξη και την υγεία του πάσχοντος. Μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί αποτελεσματική θεραπεία και η αντιμετώπιση των ασθενών περιλαμβάνει συχνές μεταγγίσεις αίματος (μια ή δύο το μήνα) αποσιδήρωση και ειδική συμπτωματική αγωγή.

Οι γονείς των πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία είναι οπωσδήποτε και οι δύο φορείς (ετεροζυγώτες) της νόσου. Πρόκειται για απόλυτα υγιή άτομα χωρίς κανένα σύμπτωμα που έχουν όμως το ένα από τα δύο γονίδια της αιμοσφαιρίνης τους παθολογικό (μεταλλαγμένο). Στην Ελλάδα περίπου 1 στα 10 άτομα είναι ετεροζυγώτες για β Μεσογειακή Αναιμία ή άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες. Στις εικόνες 1 και 2 αναπαρίστανται σχηματικά οι πιθανότητες που έχουν οι υποψήφιοι γονείς που είναι ετεροζυγώτες για τη νόσο να αποκτήσουν υγιές ή πάσχον παιδί. Ο ετεροζυγώτης (για Μεσογειακή Αναιμία) συμβολίζεται σαν ασπρόμαυρο ανθρωπάκι, ο πάσχων σαν μαύρο και ο απόλυτα φυσιολογικός σαν λευκό. Όπως περιγράφεται στις εικόνες μόνο εκείνα τα ζευγάρια που και οι δύο είναι ετεροζυγώτες για τη νόσο αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο, με πιθανότητα 25% (1 στα τέσσερα παιδιά), να αποκτήσουν πάσχον παιδί. Θα πρέπει να τονιστεί ότι το ποσοστό αυτό αφορά κάθε εγκυμοσύνη ανεξάρτητα εάν στην προηγούμενη κυοφορήθηκε ή γεννήθηκε υγιές ή πάσχον παιδί. Τα ζευγάρια στα οποία μόνο ο ένας είναι ετεροζυγώτης Μεσογειακής Αναιμίας δεν διατρέχουν κανένα απολύτως κίνδυνο να αποκτήσουν παιδιά με Μεσογειακή Αναιμία. Tα παιδιά που θα αποκτήσουν θα είναι φυσιολογικά (ετεροζυγώτες με πιθανότητα 50% ή εντελώς φυσιολογικά με επίσης πιθανότητα 50%).

Δεδομένου ότι δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία της Μεσογειακής Αναιμίας, ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης της αφορά την πρόληψη.

Η πρόληψη αποβλέπει στην αποφυγή γέννησης νέων πασχόντων. Αυτό επιτυγχάνεται με τον εντοπισμό των ζευγαριών που είναι και οι δύο ετεροζυγώτες β Μεσογειακής Αναιμίας με ειδικό αιματολογικό έλεγχο, χαρακτηρισμό των μεταλλάξεων που ευθύνονται για τη νόσο με ανάλυση DNA και τον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος γίνεται στα ζευγάρια που επιθυμούν να υποβληθούν σ΄ αυτόν κατόπιν λεπτομερούς ενημέρωσης για τα προβλήματα της νόσου.

Ο προγεννητικός έλεγχος γίνεται, με ανάλυση του DNA (ανίχνευση των μεταλλάξεων των γονέων), σε εμβρυϊκό ιστό που λαμβάνεται είτε στο τέλος του πρώτου τριμήνου της εγκυμοσύνης (χοριακές λάχνες γνωστές σαν τροφοβλάστη) ή κατά το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης (αμνιακό υγρό). Η μέθοδος αυτή είναι αποτελεσματική και εφαρμόζεται στην Ελλάδα για τουλάχιστο 10 χρόνια χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η έγκυος και η ομαλή ανάπτυξη των υγιών εμβρύων.





ΙΝΟΚΥΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ

Η Ινοκυστική νόσος είναι το συχνότερο κληρονομικό νόσημα στη λευκή φυλή και κληρονομείται με υπολειπόμενο σωματικό χαρακτήρα. Φαινοτυπικά χαρακτηρίζεται από δυσλειτουργία των εξωκρινών αδένων με κύριες εκδηλώσεις από το αναπνευστικό σύστημα, το πεπτικό και τους ιδρωτοποιούς αδένες. Οι κύριες αυτές εκδηλώσεις αποδίδονται σε διαταραχές της διαμεμβρανικής διακίνησης ιόντων Na+ και Cl- με αποτέλεσμα τη δημιουργία παχύρευστης βλέννης η οποία οδηγεί σε αποφρακτική πνευμονοπάθεια, παγκρεατική δυσλειτουργία και δυσλειτουργία των ιδρωτοποιών αδένων. Άτυπες μορφές της νόσου περιλαμβάνουν την ανδρική στειρότητα λόγω αμφοτερόπλευρης έλλειψης σπερματικού πόρου, τη χρόνια παγκρεατίτιδα και ορισμένες μορφές βρογχιοεκτασιών, ασθματικής βρογχίτιδας και χρόνιες πνευμονοπάθειες αδιευκρίνιστης αιτιολογίας. Το γονίδιο το υπεύθυνο για τη νόσο εντοπίστηκε το 1986 σε τμήμα του μακρού σκέλους του χρωμοσώματος 7 (7q31). Η απομόνωση και λεπτομερής ανάλυση του γονιδίου, 3 χρόνια αργότερα (1989) απέδειξε ότι πρόκειται για γονίδιο σχετικά μεγάλου μεγέθους (250Kb) που περιλαμβάνει 27 κωδικοποιούσες περιοχές (εξόνια) και παράγει mRNA μεγέθους 6.5Kb.

Το πολυπεπτιδικό παράγωγο του γονιδίου ονομάζεται «ρυθμιστής διαμεμβρανικής διακίνησης ιόντων» (CFTR: Cystic Fibrosis Transmembrane Conductance Regulator) και αποτελείται από 1480 αμινοξέα. Αποτελεί κανάλι Cl- που ενεργοποιείται με την παρουσία cAMP και βρίσκεται στο πάνω τμήμα της μεμβράνης των αναπνευστικών και εκκριτικών επιθηλιακών κυττάρων.

Με τη λεπτομερή ανάλυση DNA ασθενών με Ινοκυστική νόσο έχουν ανιχνευθεί μέχρι σήμερα περισσότερες από 1000 μεταλλάξεις των οποίων η συχνότητα διαφέρει γεωγραφικά και πληθυσμιακά. Συνολικά 6 μεταλλάξεις συμπεριλαμβανομένης της συχνότερης F508del έχουν εντοπισθεί σε όλες τις πληθυσμιακές ομάδες. Η F508del χαρακτηρίζεται από έλλειμμα του αμινοξέος φαινυλαλανίνη στο κωδικώνιο 508 της πρωτεΐνης. Η συχνότητα της ανέρχεται στο 70% στο Βορειοευρωπαϊκό χώρο και 50-30% στη Νότια Ευρώπη.

Η μοριακή διαταραχή της νόσου στη χώρα μας παρουσιάζει μεγάλη ετερογένεια. Από τη μελέτη 450 ασθενών που νοσηλεύονται στη μονάδα Ινοκυστικής νόσου του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία» διαπιστώθηκαν τα εξής: Οκτώ μεταλλάξεις καλύπτουν ποσοστό 74% των χρωμοσωμάτων (F508del: 53,4%), δεκατέσσερις μεταλλάξεις παρουσιάζονται με ποσοστά μεταξύ 0,5 και 1% ενώ οι υπόλοιπες 61 εντοπίσθηκαν σε 1-3 αλλήλια. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι 83 μεταλλάξεις καλύπτουν το 91% των χρωμοσωμάτων καταλήγοντας σε 103 διαφορετικούς γονότυπους ενώ αδιευκρίνιστο παραμένει το 9% των χρωμοσωμάτων.

Η διαδικασία της πρόληψης της νόσου με σκοπό τη μείωση της επίπτωσης της στο γενικό πληθυσμό βασίζεται στην αποκάλυψη των φορέων και την προγεννητική διάγνωση. Η προγεννητική διάγνωση γίνεται στα ζευγάρια που επιθυμούν κατόπιν λεπτομερούς ενημέρωσης για το νόσημα.

Η απλούστευση και η βελτίωση των τεχνικών ανάλυσης του DNA δημιουργεί ελπίδες για τη δυνατότητα ευρύτερης εφαρμογής των τεχνικών αυτών σε πληθυσμιακές μελέτες και αποκάλυψη φορέων σε γενετικά νοσήματα για τα οποία δεν υπάρχουν άλλες μέθοδοι ανιχνευτικού ελέγχου. Παρ΄ όλα αυτά το θέμα αυτό έχει απασχολήσει ιδιαίτερα τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και έχουν ήδη γίνει πολλές πιλοτικές μελέτες σε διάφορους πληθυσμούς, λόγω της μεγάλης μοριακής ετερογένειας που παρουσιάζει η νόσος και τις δυσκολίες εφαρμογής των μοριακών τεχνικών σε ευρείες πληθυσμιακές ομάδες.

Ο ΠΟΥ έχει θεσπίσει κριτήρια που πρέπει κατ΄ αρχήν να πληρούνται για οποιοδήποτε μονογονιδιακό νόσημα προκειμένου να εφαρμοσθούν προγράμματα δοκιμασιών διαλογής με μοριακές τεχνικές σε πληθυσμιακό επίπεδο. Τα κριτήρια αυτά είναι τα εξής:

1. Υψηλή συχνότητα φορέων στον πληθυσμό.


2. Νόσος με σοβαρά και μακροχρόνια ιατρικά και κοινωνικά-οικονομικά προβλήματα


3. Γνωστή η βιοχημική και μοριακή διαταραχή της νόσου με ταυτοποίηση και δυνατότητα ανίχνευσης τουλάχιστον του 90-95% των μεταλλάξεων σε δεδομένο πληθυσμό. Στο επίπεδο αυτό είναι δυνατή η εντόπιση του 80-90% των ζευγαριών που είναι και οι δύο φορείς και βρίσκονται σε κίνδυνο για τη γέννηση παιδιού με ινοκυστική νόσο


4. Διαγνωστική μέθοδος σχετικά απλοποιημένη, χαμηλού κόστους και ταχεία


5. Εύκολη πρόσβαση των ενδιαφερομένων σε εξειδικευμένα εργαστήρια και μονάδες γενετικής συμβουλευτικής


6. Δυνατότητα παρέμβασης με ενημέρωση του κοινού, εφαρμογή προγεννητικής διάγνωσης και διακοπής της κύησης σε περίπτωση πάσχοντος εμβρύου.


7. Ενδιαφέρον για εθελοντική συμμετοχή από τον πληθυσμό που εφαρμόζεται.

Σε πολλές χώρες έχει αρχίσει να εφαρμόζεται ήδη πρόγραμμα ελέγχου των φορέων της νόσου με μοριακές τεχνικές. Η επιλογή της κατάλληλης ομάδας ελέγχου εξακολουθεί να αποτελεί προβληματισμό για την βιβλιογραφία. Συστήνεται η επιλογή αυτή να γίνεται ανάλογα με την ιδιαιτερότητα κάθε πληθυσμού.

Χαρακτηριστική είναι η οδηγία που έδωσε πρόσφατα μια ειδική επιτροπή του National Institute of Health στην Αμερική συστήνοντας έλεγχο σε όλα τα ζευγάρια πριν ή κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης.

Στη χώρα μας, για την επίλυση του προβλήματος αυτού θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η μεγάλη εμπειρία που έχει αποκτηθεί από το πρόγραμμα πρόληψης της μεσογειακής αναιμίας.

Με τα σημερινά δεδομένα στη χώρα μας ο ανιχνευτικός έλεγχος θα πρέπει να εφαρμοσθεί σε όλες τις ομάδες υψηλού κινδύνου που είναι οι εξής:

1. Τα μέλη οικογενειών με ινοκυστική νόσο (cascade screening). Ο έλεγχος στις περιπτώσεις αυτές είναι απλός και οικονομικότερος επειδή αφορά την ανίχνευση συγκεκριμένης μετάλλαξης που καθορίζεται από τη μοριακή μελέτη των αρρώστων. Υπολογίζεται από ορισμένους συγγραφείς ότι εάν σε μία κοινωνική ομάδα ελεγχθούν όλοι οι συγγενείς των αρρώστων με ινοκυστική νόσο μέχρι τέταρτα ξαδέλφια, η ανίχνευση των φορέων στον πληθυσμό αυτό θα πλησίαζε το 100%.


2. Στο άλλο μέλος του ζευγαριού που ο ένας είναι φορέας της νόσου


3. Σε άνδρες με στειρότητα λόγω έλλειψης του σπερματικού πόρου. Στα άτομα αυτά η παρουσία ινοκυστικής νόσου σε ετερόζυγη τουλάχιστον μορφή υπολογίζεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 70%.


4. Σε άτομα με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια της οποίας η παθογένεια δεν έχει διευκρινιστεί.

Θεωρούμε επίσης ότι ο ανιχνευτικός έλεγχος θα μπορούσε να επεκταθεί και σε όσα ζευγάρια επιθυμούν εφ΄ όσον είναι σε θέση να καλύψουν το κόστος της εξέτασης το οποίο όπως προαναφέραμε δεν είναι ιδιαίτερα υψηλό, με την προϋπόθεση ότι το εργαστήριο το οποίο εκτελεί τον έλεγχο είναι σε θέση να καλύψει το 85% των γνωστών μεταλλάξεων στη χώρα μας.



ΝΟΣΟΣ WILSON-ΗΠΑΤΟΦΑΚΟΕΙΔΗΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗ (WILSON DISEASE-ATP7B)

H ηπατοφακοειδής εκφύλιση ή νόσος του Wilson (WND-ATP7B) είναι μια κληρονομική νόσος που μεταβιβάζεται με υπολειπόμενο σωματικό χαρακτήρα και οφείλεται στη μείωση της απέκκρισης χαλκού από τα ηπατικά κύτταρα καθώς και τη μειωμένη ενσωμάτωση του στη σερουλοπλασμίνη. Aυτό έχει ως συνέπεια την αύξηση των επιπέδων του χαλκού και την συσσώρευση του στον ηπατικό ιστό, και στη συνέχεια στον εγκέφαλο, νεφρό και κερατοειδή χιτώνα. Η νόσος περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1912.

Η συχνότητα της νόσου παγκοσμίως εκτιμάται ότι είναι από 1 στις 35000 έως 1 στις 100000 γεννήσεις ζώντων νεογνών και συχνότητα φορέων 1 στους 90. Η συχνότητα φορέων στη χώρα μας υπολογίζεται στο 1.2% και αναμένεται κάθε χρόνο η γέννηση 1 έως 3 νέων ασθενών. Σε κλειστές κοινωνίες όπως αυτή της Σαρδηνίας η συχνότητα της νόσου παρουσιάζεται σημαντικά αυξημένη.

H κλινική εικόνα οφείλεται στη τοξικότητα του χαλκού που προκαλεί βλάβη του ήπατος κατά τα πρώτα στάδια της νόσου και νευρολογική συμπτωματολογία στα προχωρημένα στάδια. H ηλικία έναρξης των συμπτωμάτων κυμαίνεται από 8-50 χρόνων. Χωρίς θεραπεία ο θάνατος επέρχεται 1-3 χρόνια μετά την έναρξη των νευρολογικών συμπτωμάτων και συνήθως είναι αποτέλεσμα ηπατικής ανεπάρκειας. Σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων ιδιαιτέρως σε μικρά παιδιά, τα αρχικά συμπτώματα από την προοδευτική συσσώρευση του χαλκού στο ήπαρ, μπορεί να είναι ο ίκτερος, ο ασκίτης ή η πυλαία υπέρταση και η νόσος μπορεί να εκλάβει μία ταχεία θανατηφόρο πορεία.

H διάγνωση της νόσου βασίζεται σε δύο τουλάχιστον από τα ακόλουθα σημεία:

1. χαμηλό επίπεδο σερουλοπλασμίνης (<20mg), μίας α2-σφαιρίνης γλυκοπρωτεϊνικής σύνθεσης, η οποία φυσιολογικά δεσμεύει το 90% του χαλκού στο πλάσμα και το αποδίδει σε ένζυμα που περιέχουν χαλκό.


2. αυξημένη συγκέντρωση χαλκού στο ήπαρ (>250mg/g), που μπορεί να προσδιορισθεί σε παρασκεύασμα βιοψίας ήπατος.


3. αυξημένη απέκκριση χαλκού απο τα ούρα (>100mg/24hr)


4. παρουσία του δακτυλίου Kayser-Fleischer, ο οποίος προκαλείται απο τη συσσώρευση χαλκού στην περιφέρεια του κερατοειδούς και γίνεται ορατός κατά την εξέταση με σχισμοειδή λυχνία.

Όλοι οι ασθενείς με νόσο Wilson ασυμπτωματικοί ή μη χρειάζονται θεραπεία. Σκοπός της θεραπείας είναι αρχικά να αφαιρεθούν οι τοξικές ποσότητες χαλκού και μετέπειτα να προληφθεί η άθροισή του στους ιστούς. H νόσος είναι θανατηφόρος χωρίς θεραπεία αλλά αν διαγνωστεί έγκαιρα, θεωρείται ότι σε μεγάλο ποσοστό οι βλάβες είναι αναστρέψιμες ή μπορούν να προληφθούν σε προσυμπτωματικούς ασθενείς. H εξελικτική πορεία της νόσου προλαμβάνεται με χορήγηση παραγόντων που δεσμεύουν χαλκό, όπως είναι η πενικιλλαμίνη και η τριεντίνη. H διάγνωση της νόσου είναι εφικτή σε ασυμπτωματικούς ασθενείς οι οποίοι έχουν στενούς συγγενείς με την νόσο. O εντοπισμός των φορέων δεν είναι δυνατός με βιοχημικές μεθόδους αλλά μόνο με ανάλυση DNA του υπεύθυνου γονιδίου.

Η μεταμόσχευση ήπατος χρησιμοποιείται σε ασθενείς με πολύ προχωρημένη ηπατική νόσο, η οποία είναι μη αναστρέψιμος, καθώς και σε κεραυνοβόλες μορφές ηπατικής νόσου.

Μοριακή διαταραχή της νόσου

Η μελέτη της μοριακής διαταραχής της νόσου αποτελεί μία σημαντική συνεισφορά στην έγκαιρη και ακριβή διάγνωση, με αποτέλεσμα την άμεση ακόμα και προσυμπτωματική- με τεράστια οφέλη για τους ασθενείς- έναρξη της θεραπείας.

Η χαρτογράφηση του γονιδίου άρχισε το 1985 με μελέτες ανάλυσης γενετικής σύνδεσης. Το υπεύθυνο για τη νόσο γονίδιο εντοπίσθηκε στο χρωμόσωμα 13 σε στενή σύνδεση με το γονίδιο του ερυθροκυτταρικού ενζύμου εστεράσης-D. Πιο συγκεκριμένα στο μακρύ σκέλος του χρωμοσώματος 13, στην περιοχή 13q14-q21. Μερικά χρόνια αργότερα έγινε η απομόνωση και κλωνοποίηση του γονιδίου και ο ακριβής χαρακτηρισμός του. Tο γονίδιο έχει μέγεθος 80-100kb, αποτελείται από 21 εξόνια. To προϊόν της μεταγραφής του είναι 7.5Kb, και εκφράζεται ως επί το πλείστον στο ήπαρ και στον εγκέφαλο, σε μικρότερο βαθμό στο νεφρικό, καρδιακό και μυϊκό ιστό.

Η πρωτεΐνη που κωδικοποιείται από το γονίδιο αποτελείται απο 1466αα, έχει μέγεθος 160Kda, είναι μία αδενοσινοτριφωσφατάση τύπου Ρ με 54% των αμινοξέων της κοινά με την πρωτεΐνη της νόσου Menkes και εντοπίζεται στο Trans Golgi Network (σωματίδιο Golgi), όπου γίνεται και η ενσωμάτωση του χαλκού σε ένζυμα που χρειάζονται χαλκό για την λειτουργία τους. Tελευταίες μελέτες εντόπισαν ένα μικρότερο σε μέγεθος προϊόν της πρωτεΐνης στα μιτοχόνδρια. Tο προϊόν αυτό έχει μέγεθος 140Kda και του λείπει ένα μέρος του 5΄ αμινoτελικού άκρου όπου υπάρχουν οι περιοχές δέσμευσης χαλκού. Πολλά οπό τα ένζυμα στα μιτοχόνδρια χρειάζονται χαλκό για την λειτουργία τους με αποτέλεσμα τα μιτοχόνδρια των ασθενών με τη νόσο να παρουσιάζουν αρκετές μορφολογικές αλλοιώσεις. H ελαττωματική ή η μη έκφραση της πρωτεΐνης στο ήπαρ εμποδίζει την μεταφορά του χαλκού από τα ηπατικά κύτταρα καθώς επίσης και τη δέσμευση του χαλκού από την αποσερουλοπλασμίνη για τη δημιουργία της σερουλοπλασμίνης. Kάτω από φυσιολογικές συνθήκες, αύξηση των επιπέδων του χαλκού στο κύτταρο πιστεύεται ότι προκαλεί την σύνθεση σερουλοπλασμίνης και συγχρόνως δέσμευση χαλκού από την ATP7B πρωτεΐνη και μετακίνηση της προς τη μεμβράνη του κυττάρου, για την απόδοση του χαλκού.

Περισσότερες από 200 μεταλλάξεις υπεύθυνες για τη νόσο έχουν ανιχνευθεί μέχρι σήμερα. Αρκετές από τις μεταλλάξεις εμφανίζονται σε μερικούς μόνο ασθενείς και είναι σαφής η εθνική κατανομή τους (συγκεκριμένο είδος μεταλλάξεων σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες). Η πιο συχνή μετάλλαξη παγκοσμίως είναι η H1069Q με συχνότητα έως και 65% στην κεντρική Ευρώπη και 10-35% σε Μεσογειακές χώρες.

Μοριακή μελέτη στον Ελληνικό πληθυσμό

Το εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής αποτελεί κέντρο αναφοράς για τη μελέτη ασθενών με τη νόσο Wilson η οποία ξεκίνησε το 1997. Το DNA απομονώνεται από λευκοκύτταρα περιφερικού αίματος και η μοριακή ανάλυση γίνεται με δύο τρόπους, έμμεσο και άμεσο. Έχουν μελετηθεί μέχρι σήμερα 93 ασθενείς από 69 συνολικά οικογένειες (συμπεριλαμβανομένων και 7 οικογενειών από την Κάλυμνο) και 163 φυσιολογικά άτομα για τον καθορισμό της συχνότητας των ετεροζυγωτών στον Ελληνικό πληθυσμό.

O έμμεσος τρόπος μοριακής ανάλυσης χρησιμοποιείται όταν δεν είναι γνωστή η μοριακή διαταραχή που προκαλεί τη νόσο και περιλαμβάνει την ανάλυση των απλοτύπων των μικροδορυφορικών επαναλαμβανόμενων αλληλουχιών που βρίσκονται στενά συνδεδεμένοι με το γονίδιο ATP7B.

Αποτελέσματα της μελέτης (Σχήμα 1)

• 20 μεταλλάξεις βρέθηκαν υπεύθυνες για το 86% των χρωμοσωμάτων WND στον Ελληνικό πληθυσμό.


• Οι 6 πιο συχνές μεταλλάξεις- p.H1069Q, p.R969Q, c.2530delA, p.L936X, p.Q289X and p.I1148T- βρέθηκαν στα εξόνια 14, 13, 10, 12, 2 και 16 και αποτελούν το 70% των χρωμοσωμάτων WND.


• 81% των μεταλλάξεων βρίσκονται συγκεντρωμένες σε 8 εξόνια του γονιδίου.


• 30 ασθενείς βρέθηκαν ομοζυγώτες για 9 μεταλλάξεις εκ των οποίων:


• 20 ασθενείς ήταν ομοζυγώτες για τις δύο πιο κοινές μεταλλάξεις - 13 για την p.H1069Q, και 7 για την p.R969Q


• 4 άλλες κοινές μεταλλάξεις (c.2530delA, p.L936X, p.Q289X and p.I1148T) βρέθηκαν σε ομοζυγωτία σε 2 ασθενείς η κάθε μία και για τις τρεις λιγότερο συχνές μεταλλάξεις- c.845delT, c.2299insC και c.1708-1G>A βρέθηκε 1 ομοζυγώτης ασθενής για την κάθε μία.

H ανίχνευση των κοινών μεταλλάξεων σε συνδυασμό με τα μικροδορυφορικά πολυμορφικά σημεία επιτρέπουν σε όλες τις οικογένειες:

α) Tην προσυμπτωματική διάγνωση ασθενών και την έναρξη θεραπευτικής αγωγής πριν την εκδήλωση κλινικών συμπτωμάτων.

β) την ταυτοποίηση φορέων στους συγγενείς των οικογενειών με τη νόσο (cascade screening) και την εφαρμογή διάγνωσης φορέων στα ζευγάρια πριν την τεκνοποίηση.

Από τη μελέτη των 163 φυσιολογικών ατόμων του γενικού πληθυσμού βρέθηκαν 2 ετεροζυγώτες για τη κοινή μετάλλαξη της νόσου, την H1060Q (1.2%), και τρεις ετεροζυγώτες για τρεις δυσερμηνεύσημες μεταλλάξεις: H1034R 1/163 [0.6%], E1093G* 1/163 [0.6%], S1310R (3930C>A) 1/163 [0.6%], οι οποίες δεν βρέθηκαν σε ασθενείς και πιθανολογείται να είναι πολυμορφισμοί. Επομένως η συχνότητα ετεροζυγωτών για τη νόσο ανέρχεται στο 1.2%.



ΜΥΪΚΕΣ ΔΥΣΤΡΟΦΙΕΣ

1) Μυϊκή δυστροφία Duchenne/Becker

Η μυϊκή δυστροφία Duchenne είναι η πιο συχνή κληρονομική νόσος του νευρομυϊκού νοσήματος. Μεταβιβάζεται με φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο προσβάλλοντας 1:3500 άρρενα άτομα. Η τύπου Becker μυϊκή δυστροφία οφείλεται στην ίδια γενετική ανωμαλία όπως η Duchenne αλλά κλινικά ακολουθεί ηπιότερη και πιο μακρά πορεία. Και οι δύο τύποι οφείλονται σε μεταλλάξεις του γονιδίου της δυστροφίνης (δυστροφινοπάθειες).

Στην πλειονότητα των ασθενών (65%) ανιχνεύονται ελλείψεις εξονίων του γονιδίου της δυστροφίνης που εντοπίζονται κυρίως σε δύο περιοχές του γονιδίου (hot spots) και ανιχνεύονται εύκολα με την εφαρμογή της τεχνικής multiplex PCR. Το υπόλοιπο ποσοστό (~30%) είναι σημειακές μεταλλάξεις ή διπλασιασμοί (5%) που παρουσιάζουν τυχαία κατανομή και η δυσκολία στην εντόπισή τους δεν δίνει τη δυνατότητα ανίχνευσής τους σε εξέταση ρουτίνας.

2) Προσωποωμοβραχιόνιος Μυϊκή Δυστροφία

Είναι η τρίτη πιο συχνή κληρονομούμενη αυτοσωμική και επικρατής νόσος του νευρομυϊκού συστήματος με συχνότητα 1:20000. Εμφανίζεται στο τέλος της πρώτης ή δεύτερης δεκαετίας και εμφανίζει αξιοσημείωτη ετερογένεια. Τα άτομα εμφανίζουν εξελικτική αδυναμία και ατροφία των μυών του προσώπου , της ωμικής ζώνης, των άνω άκρων και σε ορισμένες περιπτώσεις των κοιλιακών, των εκτεινόντων των κάτω άκρων και της πυελικής ζώνης.

Η υπεύθυνη για το νόσημα γενετική θέση έχει χαρτογραφηθεί στη θέση 4q35 και παρότι δεν έχει ταυτοποιηθεί μέχρι σήμερα γονίδιο του οποίου οι μεταλλάξεις να συνδέονται με τον παθολογικό φαινότυπο έχει βρεθεί ότι στο 95% των περιπτώσεων παρατηρείται έλλειψη των επαναλαμβανόμενων αλληλουχιών μήκους 3.3 kb(D4Z4) στην περιοχή 4q35. Ο μόνος τρόπος εργαστηριακής επιβεβαίωσης της κλινικής διάγνωσης είναι με ανάλυση DNA που δίνει πληροφορία στο 90% των περιπτώσεων με την εφαρμογή της τεχνικής Southern blotting.



ΝΩΤΙΑΙΑ ΜΥΪΚΗ ΑΤΡΟΦΙΑ

Είναι το πιο αντιπροσωπευτικό νόσημα των νοσημάτων πάθησης των κινητικών νευρώνων αποτελώντας μια από τις πιο συχνές γενετικές αιτίες βρεφικής θνησιμότητας με συχνότητα 1:10000 και συχνότητα φορέων 1:50. Κλινικά παρατηρούνται τρεις μορφές :

1. Νωτιαία μυϊκή ατροφία τύπου Ι (SMA I, Werdning Hoffmann)


2. Νωτιαία μυϊκή ατροφία τύπου ΙΙ (SMA II, ενδιάμεσος τύπος)


3. Νωτιαία μυϊκή ατροφία τύπου ΙΙΙ (SMA ΙΙI, Kugelberg-Welander)

Και οι τρεις μορφές συνδέονται με την ίδια γενετική θέση (χρωμοσωμική περιοχή 5q13.1) και συγκεκριμένα στην πλειονότητα των περιπτώσεων με την ομόζυγη έλλειψη των εξονίων 7 και 8 του γονιδίου SMN1.



ΣΥΝΔΡΟΜΑ PRADER WILLI & ANGELMAN

Το σύνδρομο Prader Willi (PWS) μια πολυσυστηματική διαταραχή που οφείλεται σε υποθαλαμική δυσλειτουργία αποτελεί τη συχνότερη γενετική αιτία παχυσαρκίας. Το PWS εμφανίζεται με συχνότητα 1:10-15000 γεννήσεις χαρακτηρίζεται από νεογνική υποτονία που προκαλεί διαταραχές στη σίτιση και την πρόσληψη βάρους ενώ μετά το 3ο-5ο έτος, εμφανίζεται βουλιμία και παχυσαρκία. Παράλληλα σε ασθενείς με PWS παρατηρούνται υπογοναδισμός, μικρά άκρα, χαρακτηριστικό προσωπείο με μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια μεγάλο φίλτρο και μικρό στόμα και ψυχοκινητική καθυστέρηση με συχνά προβλήματα συμπεριφοράς. Η μοριακή διαταραχή αφορά την απουσία αλληλομόρφων πατρικής προέλευσης στη περιοχή q11-13 του χρωμοσώματος 15.

Το σύνδρομο Angelman (AS) είναι νευρολογική γενετική διαταραχή με συχνότητα 1:20000 γεννήσεις. Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει σοβαρή ψυχοκινητική καθυστέρηση (IQ=40) με χαρακτηριστική έλλειψη ομιλίας ευρύ αταξικό βάδισμα με τα χέρια σε κάμψη, σπασμούς αναίτιο γέλιο και μορφολογικά χαρακτηριστικά όπως μικροκεφαλία μικρό μέτωπο μεγάλο στόμα και προγναθισμό. Το σύνδρομο ΑS σχετίζεται με το γονίδιο UBE3A που εμπεριέχεται στην 15q11-13 περιοχή και κωδικοποιεί την πρωτείνη E6-AP λιγάση. Η μοριακή διαταραχή αφορά την απουσία αλληλομόρφων μητρικής προέλευσης στη περιοχή q11-13 του χρωμοσώματος 15 καθώς επίσης και μεταλλάξεις στο γονίδιο UBE3A.

Τα σύνδρομα PWS και AS στην πλειοψηφία των ασθενών (75% και 65% αντίστοιχα) οφείλονται σε ελλείμματα της περιοχής 15q11-13 στο πατρικής (PWS) ή μητρικής (AS) προέλευσης χρωμόσωμα 15. Παρουσία δύο χρωμοσωμάτων μητρικής προέλευσης (μητρική δισωμία) παρατηρείται στο 25% των ασθενών με PWS ενώ αντίστοιχα πατρική δισωμία παρατηρείται στο 2-3% μόνο των ασθενών με AS. Σε ασθενείς με AS παρατηρούνται σημειακές μεταλλάξεις στο UBE3A και αφορούν το 30% των περιπτώσεων. Ο κίνδυνος επανεμφάνισης των συνδρόμων Prader Willi και Angelman είναι μικρότερος του 1-2% για τα ελλείμματα, 2-4% για τη μονογονεική δισωμία και 50% για τις σημειακές μεταλλάξεις.



ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΘΡΑΥΣΤΟΥ Χ

Το σύνδρομο Εύθραυστου Χ (FXS) με συχνότητα 1:4500 αγόρια και 1:7000 κορίτσια θεωρείται η δεύτερη πιο συχνή αιτία νοητικής υστέρησης. H κλινική εικόνα περιλαμβάνει ποικίλου βαθμού νοητική υστέρηση συνοδευόμενη από προβλήματα συμπεριφοράς όπως υπερκινητικότητα και διάσπαση προσοχής καθώς και ιδιόμορφο προσωπείο με μεγάλο μέτωπο, προεξέχον πηγούνι και μεγάλα προεξέχοντα αυτιά. Σε άρρενα άτομα παρατηρείται επίσης αυξημένο μέγεθος γονάδων (μακροορχιδισμός).

Η μοριακή διαταραχή που σχετίζεται με το σύνδρομο αφορά την επέκταση της αλληλουχίας CGG στο γονίδιο FMR-1 στο μακρύ σκέλος του χρωμοσώματος Χ στη ταινία q27.3. Ο αριθμός επαναλήψεων της αλληλουχίας CGG στα φυσιολογικά άτομα κυμαίνεται από 6-50 φορές. Στους φορείς η αλληλουχία επεκτείνεται από 60-200 φορές και καλείται προμετάλλαξη. Αλληλόμορφα με 40-60 επαναλήψεις διαμορφώνουν μια «γκρίζα ζώνη» επειδή δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί το μέγεθος με το οποίο θα μεταβιβαστούν στην επόμενη γενιά. Στους ασθενείς η αλληλουχία επεκτείνεται πάνω από 200 φορές (πλήρης μετάλλαξη) και έχει σαν αποτέλεσμα την απενεργοποίηση του γονιδίου και τη μη παραγωγή της πρωτεΐνης FMRP. Επέκταση των ακολουθιών CGG του γονιδίου FMR-1 ανιχνεύεται στο 99% των ατόμων που πάσχουν από το σύνδρομο του Εύθραυστου-Χ ενώ στο υπόλοιπο 1% το σύνδρομο οφείλεται σε σημειακές μεταλλάξεις ή ελλείψεις κατά μήκος του γονιδίου.



ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΙΚΡΟΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΟΣ Υ

Μικροελλείμματα στο χρωμόσωμα Y ανιχνεύονται στα τρία τμήματα του παράγοντα αζωοσπερμίας AZF (Azoospermia Factor), AZFa, AZFb και AZFc (στο μακρύ σκέλος του χρωμοσώματος Υ) και αποτελούν την δεύτερη πιο συχνή γενετική αιτία ανδρικής στειρότητας. Τα μικροελλείμματα αυτής της ομάδας παρατηρούνται συχνά σε άνδρες με υπογονιμότητα και επιτρέπουν τον χαρακτηρισμό των μοριακών αλλοιώσεων που ευθύνονται για την όλιγο -ή άζωοσπερμία που παρατηρείται στους ασθενείς αυτούς.





ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΩΝ ΑΝΩΜΑΛΙΩΝ

Γίνεται προσδιορισμός του καρυοτύπου από μελέτη των χρωμοσωμάτων μετά από καλλιέργεια λεμφοκυττάρων περιφερικού αίματος. Εφαρμόζονται οι κλασσικές κυτταρογενετικές τεχνικές, εξειδικευμένες τεχνικές σε ειδικές περιπτώσεις και μοριακή κυτταρογενετική ανάλυση για την όσο το δυνατόν πληρέστερη διερεύνηση και ερμηνεία του καρυοτύπου. Μελετώνται παιδιά με:

• Πολλαπλές συγγενείς ανωμαλίες με ή χωρίς πνευματική καθυστέρηση


• Υποψία γνωστού χρωμοσωμικού συνδρόμου


• Ψυχοκινητική καθυστέρηση αγνώστου αιτιολογίας


• Βραχυσωμία


• Πρωτοπαθή αμηνόρροια


• Αμφιβόλου φύλου έξω γεννητικά όργανα


• Γονείς και συγγενείς παιδιών με χρωμοσωμικές ανωμαλίες


• Γενετικό νόσημα με χρωμοσωμική ευθραυστότητα

ΚΑΡΥΟΤΥΠΟΣ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ

Η κυτταρογενετική μελέτη του μυελού των οστών έχει ιδιαίτερη σημασία στη διάγνωση, πρόγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση παιδιών με αιματολογικές κακοήθειες. Επειδή έχει αναγνωριστεί ένας σημαντικός αριθμός σταθερών χρωμοσωμικών ανωμαλιών στα νεοπλασματικά κύτταρα που συνδέονται ειδικά με συγκεκριμένο τύπο κακοήθειας, γίνεται μελέτη του καρυοτύπου έτσι ώστε η επιλογή των ασθενών που χρειάζονται συντηρητική ή επιθετική θεραπεία να είναι κατά το δυνατόν αξιόπιστη και ακριβής.



ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Ο προγεννητικός έλεγχος προσφέρει στους γονείς και τους ιατρούς τη δυνατότητα έγκαιρης ενημέρωσης για την κατάσταση υγείας του εμβρύου, οικογενειακού προγραμματισμού και αποφυγής της απόκτησης παιδιού με γενετικό νόσημα ή συγγενή ανωμαλία.

Τα κριτήρια για προγεννητικό έλεγχο είναι:

• Η σοβαρότητα του νοσήματος


• Η δυσκολία ριζικής ή ουσιαστικής θεραπευτικής αντιμετώπισης του νοσήματος μετά τη γέννηση


• Η διαθεσιμότητα τεχνικής και μεθόδου αξιόπιστης, χαμηλού κόστους και χαμηλού κινδύνου τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο

Οι ενδείξεις του προγεννητικού ελέγχου είναι:

• Ηλικία εγκύου > 35 ετών


• Προηγούμενο παιδί με χρωμοσωμική ανωμαλία


• Γονέας-φορέας δομικής ισοζυγισμένης χρωμοσωμικής μετάθεσης ή άλλης χρωμοσωμικής ανωμαλίας


• Παθολογική βιοχημικοί/υπερηχογραφικοί δείκτες


• Οικογένεια υψηλού κινδύνου για μονογονιδιακό νόσημα, ανιχνεύσιμο με βιοχημικό έλεγχο/DNA ανάλυση


• Οικογενειακό ιστορικό Χ-φυλοσύνδετου νοσήματος, με σκοπό την εντόπιση του φύλου του εμβρύου


• Οικογένεια υψηλού κινδύνου για ανοικτές βλάβες του νευρικού σωλήνα / παθολογική α-εμβρυϊκή σφαιρίνη στον ορό της μητέρας


• Πολλαπλές συγγενείς ανωμαλίες

Οι τεχνικές προγεννητικού ελέγχου διακρίνονται σε επεμβατικές και μη επεμβατικές: αμνιοπαρακέντηση, λήψη τροφοβλάστης ή χοριακών λαχνών (Chorionic villi biopsy, CVS), λήψη εμβρυϊκού αίματος από τον ομφάλιο λώρο ή ομφαλιδοκέντηση (periumbilical fetal blood sampling - PFBS ή cordocentesis), υπερηχογραφία και η ανάλυση ορού της εγκύου για εντόπιση ανοικτών βλαβών του νευρικού σωλήνα και χρωμοσωμικών ανωμαλιών (βιοχημικοί δείκτες).

Πριν τον προγεννητικό έλεγχο είναι απαραίτητη η γενετική συμβουλευτική κατά τη διαδικασία της οποίας: α) Αναλύονται στους μελλοντικούς γονείς η προτεινόμενη τεχνική για την περίπτωσή τους, η ειδική ένδειξη και τα αναμενόμενα οφέλη. β) Αναφέρονται οι τυχόν κίνδυνοι αποβολής του εμβρύου. γ) Εξηγούνται η αξιοπιστία και η ευαισθησία της εργαστηριακής μεθόδου καθώς και οι αναμενόμενες πιθανότητες λάθους. Τέλος τονίζεται με έμφαση το γεγονός, ότι επί φυσιολογικού αποτελέσματος του προτεινόμενου προγεννητικού ελέγχου, δεν θα πρέπει να θεωρήσουν αυτό ως ισοδύναμο με τη διαβεβαίωση ότι θα έχουν φυσιολογικό παιδί για οποαδήποτε νόσο. Για παράδειγμα, ο φυσιολογικός καρυότυπος του εμβρύου εγγυάται ότι το παιδί δεν θα έχει συγγενείς ανωμαλίες που οφείλονται σε χρωμοσωμικό σύνδρομο, αλλά δεν αποκλείει οποιαδήποτε γενετική διαταραχή ή συγγενή ανωμαλία άλλης αιτιολογίας.



ΠΡΟΕΜΦΥΤΕΥΤΙΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ (ΠΓΔ)

H ΠΓΔ προσφέρει τη δυνατότητα γενετικής διάγνωσης και μεταφοράς στη μήτρα μόνο των υγιών εμβρύων που προκύπτουν με εξωσωματική γονιμοποίηση (in-vitro fertilization "IVF"). Η όλη διαδικασία απαιτεί στενή συνεργασία ενός κέντρου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής που αναλαμβάνει και παρακολουθεί την εξωσωματική γονιμοποίηση και ενός κέντρου που είναι υπεύθυνο για τη γενετική διάγνωση της νόσου στα έμβρυα. Το Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής εφαρμόζει ΠΓΔ για ζευγάρια που έχουν κίνδυνο να μεταδώσουν β-μεσογειακή αναιμία, μικροδρεπανο ή δρεπανοκυτταρική αναιμία και Ινοκυστική Νόσο. Στο 2005 προβλέπεται πως θα ξεκινήσει και ΠΓΔ για φυλοσύνδετα νοσήματα όπως είναι η αιμορροφιλία και η μυϊκή δυστροφία.



  H μεθοδολογία που εφαρμόζεται στην ΠΓΔ περιλαμβάνει:

α) Ωοληψία και γονιμοποίηση των ωαρίων, μετά από ορμονική υποστήριξη και παρακολούθηση της υποψήφιας μητέρας (κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής)

β) Απομόνωση-βιοψία, ενός κυττάρου (βλαστοκύτταρο) από κάθε έμβρυο που βρίσκεται στο στάδιο των 6-8 κυττάρων (βλαστομερίδια) την τρίτη ημέρα μετά τη γονιμοποίηση (κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής) και αποστολή των κυττάρων στο εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής (Eικόνα 3)

γ) Γενετική διάγνωση για το εξεταζόμενο νόσημα στο DNA του κάθε κυττάρου, εντός ενός εικοσιτετραώρου και αποστολή της διάγνωσης από το εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής στο κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

δ) Άμεση μεταφορά για εμφύτευση μόνο των υγιών εμβρύων

Η ΠΓΔ αφορά αποκλειστικά ζευγάρια που έχουν κίνδυνο μετάδοσης συγκεκριμένου κληρονομικού νοσήματος όπως ζευγάρια που και οι δύο γονείς είναι ετεροζυγώτες για μεσογειακή αναιμία ή για  ινοκυστική νόσο.

α) είναι υποχρεωμένοι να καταφύγουν σε μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής λόγω υπογονιμότητας

β) υπάρχει προβληματισμός για διακοπή μιας εγκυμοσύνης λόγω:

• ιστορικού πολλαπλών διακοπών κυήσεων μετά από προγεννητική διάγνωση,


• χρόνιας ασθένειας της συζύγου (π.χ. μεσογειακή αναιμία), και κίνδυνος επιβάρυνσης της γενικής της κατάστασης από διακοπή μιας κύησης


• ηθικών-θρησκευτικών ενδοιασμών για τη διακοπή μιας κύησης.

H τήρηση των παραπάνω ενδείξεων-προϋποθέσεων για την εφαρμογή ΠΓΔ είναι απαραίτητη για την αποφυγή άστοχων χειρισμών και υπερβολών κατά την χρήση μιας τόσο πολύπλοκης και ιδιαίτερα χρήσιμης ιατρικής πράξης.

Η ΠΓΔ αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία από επιμέρους στάδια που απαιτούν λεπτότατους χειρισμούς σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους από απόλυτα εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό. Η επιτυχία του κάθε σταδίου χωριστά είναι καθοριστική για την έκβαση του συνολικού εγχειρήματος. Με βάση μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα διεθνώς αλλά και από την εμπειρία του εργαστηρίου Ιατρικής Γενετικής φαίνεται ότι το 30% περίπου των ΠΓΔ που ολοκληρώνονται έχουν σαν αποτέλεσμα τη γέννηση παιδιού.

Θα πρέπει να καταστήσουμε επίσης σαφές ότι παρά το γεγονός ότι η μέθοδος της ΠΓΔ μειώνει στο ελάχιστο την πιθανότητα μεταφοράς για εμφύτευση εμβρύου που πάσχει από μεσογειακή αναιμία, συνιστάται διεθνώς προγεννητικός έλεγχος με λήψη χοριακών λαχνών ή αμνιακού υγρού με σκοπό την επιβεβαίωση της αρχικής διάγνωσης.

Δεν έχει διαπιστωθεί κάποια αρνητική επίπτωση σε περισσότερα από 250 παιδιά που γεννήθηκαν μετά από ΠΓΔ. Eπειδή όμως η ΠΓΔ παραμένει μια νέα ιατρική πράξη απαιτείται η συλλογή και καταγραφή στοιχείων που αφορούν σε πρώτη φάση την έκβαση της εγκυμοσύνης και σε δεύτερη την ανάπτυξη και υγεία των παιδιών που θα γεννηθούν.

ΙΑΤΡΕΙΟ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ

Η γενετική συμβουλευτική είναι η διαδικασία κατά την οποία παρέχονται πληροφορίες σε ασθενείς ή άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο για γενετικό νόσημα, σχετικές με την κλινική εικόνα του νοσήματος, την πορεία του, τις θεραπευτικές δυνατότητες, τον κίνδυνο επανεμφάνισης ή μεταβίβασης του και τους τρόπους πρόληψης.

Η ιδιαιτερότητα της γενετικής συμβουλευτικής έγκειται στο ότι αφορά όχι μόνο τους ασθενείς αλλά και τα μέλη μιας οικογένειας με γενετικό νόσημα.

Ενδείξεις για γενετική συμβουλευτική

1. Μονογονιδιακές διαταραχές


2. Πολυπαραγοντικά νοσήματα


3. Χρωμοσωμικές διαταραχές που έχουν διαγνωσθεί στον συμβουλευόμενο ή σε μέλος της οικογένειας τους.


4. Συγγενείς ανωμαλίες


5. Πνευματική καθυστέρηση


6. Προχωρημένη ηλικία της μητέρας


7. Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου πρώιμης έναρξης


8. Συγγένεια εξ αίματος


9. Έκθεση σε τερατογόνα


10. Καθ΄ εξιν αποβολές ή στειρότητα

Ο σκοπός της γενετικής συμβουλευτικής είναι:

1. Η ενημέρωση των ενδιαφερομένων για τη φύση, την κλινική εικόνα και την πρόγνωση μιας νόσου με νοητική ή φυσική αναπηρία


2. Η κατανόηση των κινδύνων επανεμφάνισης της ίδιας νόσου μέσα στην οικογένεια και τέλος


3. Η πληροφόρηση για όλες τις προσφερόμενες εναλλακτικές δυνατές επιλογές πρόληψης και αντιμετώπισης. Μέσα από αυτή την επικοινωνία - η οποία πολλές φορές πρέπει να επαναλαμβάνεται κατά διαστήματα - η ενδιαφερόμενη οικογένεια υποστηρίζεται ψυχολογικά και διευκολύνεται στην επιλογή της οποιαδήποτε απόφασης.

ΙΑΤΡΕΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ

Στο Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής λειτουργεί και ιατρείο κλινικής γενετικής. Εξετάζονται παιδιά που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο μας αλλά και ενήλικες που παραπέμπονται από άλλα νοσοκομεία ή ιδιώτες ιατρούς από όλη την ελληνική επικράτεια. Η πληθώρα των περιστατικών οφείλεται στο γεγονός ότι ασθενείς με γενετικά νοσήματα απαντώνται σε κάθε ειδικότητα της ιατρικής. Η αιτιολογία των γενετικών νοσημάτων μπορεί να είναι κυρίως χρωμοσωμική, μονογονιδιακή ή πολυπαραγοντική .

Στην αντιμετώπισή τους ο κλινικός γενετιστής διαδραματίζει έναν ειδικό ρόλο ο οποίος περιλαμβάνει:

1. Διαγνωστική προσέγγιση δυσμορφικών συνδρόμων. Για το σκοπό αυτό λαμβάνεται λεπτομερές ιατρικό ιστορικό που προϋποθέτει σχεδιασμό γενεαλογικού δέντρου τουλάχιστον τριών γενεών και λήψη λεπτομερούς γυναικολογικού - μαιευτικού ιστορικού. Ακολουθεί ενδελεχής κλινική εξέταση με σκοπό την όσο το δυνατό ακριβέστερη διάγνωση που θα επιτρέψει στη συνέχεια σωστή γενετική καθοδήγηση.


2. Υπολογισμός του κινδύνου επανάληψης και εκτίμηση εργαστηριακών εξετάσεων (κυτταρογενετικών - μοριακών ή λοιπών εξετάσεων).


3. Γενετική καθοδήγηση των πασχόντων και των οικογενειών τους. Ο κλινικός γενετιστής καλείται να αναζητήσει τους φορείς αλλά και να εκτιμήσει την πιθανότητα ποικιλομορφίας των κλινικών συμπτωμάτων για ένα συγκεκριμένο νόσημα ακόμα και μέσα στην ίδια οικογένεια. Αφού υπολογισθεί ο κίνδυνος επανάληψης ενημερώνεται η οικογένεια όσο πιο αντικειμενικά γίνεται. Για κάποια σύνδρομα διατίθενται και ενημερωτικά φυλλάδια.


4. Το Follow-up των ασθενών με γενετικά νοσήματα γίνεται με βάση τη διάγνωση και τα δεδομένα από τη διεθνή βιβλιογραφία. Απαιτείται κλινική και εργαστηριακή επανεκτίμηση ανά τακτά χρονικά διαστήματα και ενημέρωση για τυχόν εξελίξεις ως προς το συγκεκριμένο νόσημα.


5. Για γενετικά νοσήματα που δε γίνεται μοριακός έλεγχος στο εργαστήριο μας υπάρχει συνεργασία με κέντρα Γενετικής του εξωτερικού.

ΙΑΤΡΕΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

Η προγεννητική συμβουλευτική και η συμβουλευτική πριν την προγραμματισμένη σύλληψη ασχολείται με οικογένειες που:

α. προσέρχονται πριν τον προγεννητικό έλεγχο (αμνιοπαρακέντηση ή τροφοβλάστη ή υπερηχογράφημα) ή προεμφυτευτικό έλεγχο και πρέπει να ενημερωθούν για τις ενδείξεις, τους κινδύνους και τον καταλληλότερο χρόνο παραπομπής για τον έλεγχο.

β. προσέρχονται μετά τον προγεννητικό έλεγχο, ιδιαίτερα εάν προκύψει παθολογικό αποτέλεσμα, όπου πρέπει εκτός από την ενημέρωση να υποστηριχθούν ψυχολογικά.

γ. έχουν ιστορικό έκθεσης της εγκύου σε κάποιον δυνητικά εμβρυοτοξικό τερατογόνο παράγοντα (όπως αντιεπιληπτικά φάρμακα) ή σοβαρό χρόνιο νόσημα της εγκύου (όπως σακχαρώδη διαβήτη) και πρέπει να διευκρινιστούν οι κίνδυνοι.

δ. έχουν υπογονιμότητα ή πολλαπλές αποβολές ή υπάρχει συγγένεια μεταξύ των γονέων και πρέπει να επεξηγηθούν οι αναπαραγωγικές προοπτικές, οι γενετικοί κίνδυνοι και ο απαραίτητος διαγνωστικός έλεγχος πριν την προγραμματιζόμενη κύηση.



Κατά τη διαδικασία της γενετικής συμβουλευτικής πριν τον προγεννητικό έλεγχο πρέπει να:

α). Ελέγχεται εάν πληρούνται τα κριτήρια για προγεννητικό έλεγχο

β). Αναλύεται η ειδική ένδειξη, τα πλεονεκτήματα της προτεινόμενης τεχνικής, οι περιορισμοί και τα αναμενόμενα οφέλη.

γ) Αναφέρονται οι τυχόν κίνδυνοι αποβολής του εμβρύου

δ) Εξηγούνται η αξιοπιστία και η ευαισθησία της εργαστηριακής μεθόδου καθώς και οι αναμενόμενες πιθανότητες λάθους



Πηγή: healthierworld.gr

Read More [...]

Posted in ασθένεια, κληρονομικότητα, παιδιά

ΣΚΠ και κύηση

Η σκλήρυνση κατά πλάκας ή πολλαπλή σκλήρυνση (ΣΚΠ) είναι η πιο συνήθης νευρολογική νόσος που εμφανίζεται σε νέους ενήλικες, οι περισσότεροι των οποίων είναι γυναίκες. Η πεποίθηση ότι η εγκυμοσύνη έχει αρνητική επίδραση στην εξέλιξη της νόσου ανέρχεται στον 19ο αιώνα όταν ο Gowers (1893) ανέφερε ότι η ΣΚΠ αρχίζει στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, παραμένει σταθερή μέχρι την επόμενη κύηση και μετά ακολουθεί προοδευτική πορεία.





Το 1950 μελέτες που εστίασαν στα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της κύησης στην εξέλιξη της ΣΚΠ, κατέδειξαν ότι η εγκυμοσύνη δεν σχετίζεται με επιδείνωση της νόσου, στην διάρκεια αυτής σπάνια παρουσιάζονται υποτροπές, ενώ αυξημένη συχνότητα υποτροπών αναφέρεται μετά τον τοκετό, ιδιαίτερα το πρώτο τρίμηνο (Damek DM et al., Mayo Clin Proc 1997).



Το έτος 1994 δημοσιεύσαμε σε συνεργασία με τη Μαιευτική-Γυναικολογική κλινική Α.Π.Θ. ανάδρομη κλινική μελέτη σε δείγμα 13 ασθενών με ΣΚΠ, όπου τα αποτελέσματα είναι ενδεικτικά του προστατευτικού ρόλου της κύησης στη νόσο, ακόμη και μακροπρόθεσμα, σε αντίθεση με τον θηλασμό, τις αυτόματες διακοπές της κύησης και τη λοχεία (ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ 31, 112-116 & Πρακτικά 13ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Νευρολογίας, σελ. 275-280).



Οι περισσότερες εργασίες που αναφέρονται στο προαναφερόμενο θέμα, πριν το 2000, παρουσιάζουν περιορισμένη επιστημονική εγκυρότητα εφόσον είναι ανάδρομες με στοιχεία που συγκεντρώθηκαν πριν σχεδιαστεί η τρέχουσα μελέτη, επιτρέπουν την επιλογή ασθενών -γεγονός που μπορεί να αλλάξει, εντελώς, τα ευρήματα-, πολλοί παράγοντες ανεξάρτητοι από την κύηση (όπως πυρετός, κόπωση κλπ) μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την εξέλιξη της νόσου και επιπλέον η ποιότητα νοσηλείας της κλινικής οδηγεί στη συγκέντρωση δυσκολότερων περιστατικών σε πιο οργανωμένα κέντρα. Όλα τα παραπάνω στοιχεία οδηγούν σε δυσκολία στη διεξαγωγή έγκυρων αποτελεσμάτων στη μετανάλυση και στην ανάγκη σχεδιασμού προοπτικών μελετών.



Οι περισσότερες εργασίες συνηγορούν υπέρ μειωμένου αριθμού υποτροπών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ιδιαίτερα στο τρίτο τρίμηνο, αυξημένου στο τρίμηνο μετά τον τοκετό, με μέσο αριθμό υποτροπών στη διάρκεια του έτους που συμβαίνει η εγκυμοσύνη, ίδιο με αυτόν των γυναικών που δεν βρίσκονταν σε εγκυμοσύνη. Μακροπρόθεσμα, η εγκυμοσύνη δεν δρα αρνητικά στην εξέλιξη της νόσου (Dwosh E, Guimond C, Duquette P, Sadovnick AD, Int. MS Journal, 2003).



Η ΣΚΠ θεωρείται ότι σχετίζεται με τα Th1 φλεγμονώδη Τ-λεμφοκύτταρα, ενώ τα Th2 που αναπτύσσονται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, από το έμβρυο, δρουν ανοσοκατασταλτικά για τη νόσο. Επιπλέον, απελευθερώνονται διαλυτοί παράγοντες όπως κορτικοστεροειδή και κυττοκίνες (TGFb, IL-10), ορμόνες (οιστρογόνα, προγεστερόνη), προσταγλανδίνες και πρωτεϊνες όπως η καλσιτριόλη, που συμβάλλουν τα μέγιστα στην ανοσοκατασταλτική διεργασία. Αναφέρεται σε πολλές εργασίες η ευεργετική δράση των οιστρογόνων αναστέλλοντας τη δράση των μικρογλιακών κυττάρων, αλλά αυτό δεν εξηγεί το γεγονός ότι η νόσος όπως και όλα τα αυτοάνοσα νοσήματα εμφανίζονται συνηθέστερα στις γυναίκες απ’ ότι στους άντρες.



Λόγω του αμφίβολου ρόλου των ορμονών στην εμφάνιση και εξέλιξη της ΣΚΠ, έχουν γίνει πολλές μελέτες κλινικές και πειραματικές για την ασφάλεια των αντισυλληπτικών δισκίων από του στόματος, καθώς και της ορμονικής υποκατάστασης μετά την εμμηνόπαυση σε γυναίκες με ΣΚΠ. Υπάρχουν αντικρουόμενα ευρήματα, αλλά οι περισσότερες μελέτες υποστηρίζουν ότι χρειάζεται περίσκεψη στη χρήση των ανωτέρων παραγόντων, λόγω των πολλών παρενεργειών που παρουσιάζουν, χωρίς να μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα επιδείνωση της νόσου μετά την χορήγησή τους (Villard-Mackintosh L, Vessey MP, 1993; Thorogood M, Hannaford PC, 1998; Devonshire V, Sadovnick AD, 2003).



Αναφορικά με την ανοσοτροποποιητική θεραπεία που λαμβάνουν οι ασθενείς, οι κλινικοί γιατροί πρέπει να γνωρίζουν ότι η οξεική γλατιραμέρη (Copaxone) και οι ιντερφερόνες Β (Avonex, Rebif, Betaferon) ταξινομήθηκε από το FDA στην κατηγορία Β, δηλαδή οι μέχρι τώρα μελέτες σε πειραματόζωα και ανθρώπους δεν κατέδειξαν επίδραση στο έμβρυο, αλλά δεν υπάρχουν ολοκληρωμένες μελέτες σε ανθρώπους.



Η μιτοξανδρόνη ταξινομήθηκε στην κατηγορία C, δηλαδή δεν αναφέρονται επιπλοκές, αλλά δεν υπάρχουν μελέτες σε ανθρώπους. Η αζαθειοπρίνη και η κυκλοφωσφαμίδη στην κατηγορία D, όπου υπάρχουν ενδείξεις για πιθανή βλάβη στο έμβρυο, αλλά πρέπει να συνυπολογισθεί το κλινικό όφελος στην ασθενή, και τέλος, η μεθοτρεξάτη στην κατηγορία Χ, όπου υπάρχει αποδεδειγμένη βλάβη στο έμβρυο.



Η γ-σφαιρίνη και τα κορτικοστεροειδή έχουν χορηγηθεί στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, σε περιπτώσεις υποτροπών της νόσου με πολύ καλά θεραπευτικά αποτελέσματα και χωρίς να εμφανιστούν διαταραχές στο έμβρυο.



Η υποσκληρίδια αναισθησία για τη διενέργεια του τοκετού δεν επηρεάζει τη φυσική ιστορία της νόσου και από πολλούς θεωρείται προτιμότερη σε σύγκριση με τον κάματο και το stress που συμβαίνουν στη διάρκεια των τοκετών χωρίς αναισθησία (Reprod Sci. 2008 Oct;15(8):755-64, Argyriou AA. Makris N.). Πρόσφατες μελέτες καταδεικνύουν αυξημένο κίνδυνο υποτροπών σε ασθενείς που ακολουθούν τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (Eur Neurol. 2008 Nov 28;61(2):65-68., Schimrigk S, Beste C, Muller T, Gold R.).

Πηγή : disabled.gr

Read More [...]

Posted in γυναίκα, εγκυμοσύνη, έμβρυο

Πως να χάσετε τα κιλά της εγκυμοσύνης

Ένα από τα πράγματα που απασχολεί ιδιαιτέρως τις γυναίκες που μόλις έχουν φέρει στον κόσμο το παιδί τους είναι η επαναφορά στο αρχικό τους βάρος. Είναι πολύ σημαντικό να έχουν ρεαλιστικούς στόχους σχετικά με την απώλεια βάρους μετά την εγκυμοσύνη και να μην περιμένουν να χάσουν σε λίγες ημέρες τα κιλά που πήραν μέσα σε εννέα μήνες.



Οι ανάγκες σε θερμίδες (ενέργεια) μιας γυναίκας που δεν θηλάζει είναι διαφορετικές από αυτές μιας γυναίκας που θηλάζει. Επιπλέον, οι ενεργειακές απαιτήσεις της θηλάζουσας μητέρας είναι αυξημένες κατά 200 έως 500 Kcal (θερμίδες) από τις ενεργειακές της ανάγκες πριν από την εγκυμοσύνη.



Βέβαια, οι γυναίκες που ήταν υπέρβαρες ή παχύσαρκες πριν από την εγκυμοσύνη δεν χρειάζεται να προσλαμβάνουν περισσότερες θερμίδες μετά τον τοκετό, ενώ σημαντικό ρόλο στον προσδιορισμό των ενεργειακών αναγκών της θηλάζουσας μητέρας παίζει και το επίπεδο της φυσικής δραστηριότητάς της (αν λ.χ. κάνει καθιστική ζωή χρειάζεται λιγότερες θερμίδες απ’ ό,τι εάν γυμνάζεται συστηματικά).



Μια μητέρα που θηλάζει θα πρέπει να ακολουθεί μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή, ώστε μέσω του μητρικού γάλακτος να παρέχει στο μωρό της όλα τα απαιτούμενα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για την ανάπτυξή του.



Η εφαρμογή αυστηρών και μονοφαγικών διαιτών, καθώς και η λήψη σκευασμάτων αδυνατίσματος μπορεί να επηρεάσουν την παραγωγή του μητρικού γάλακτος.



Επειδή η μειωμένη πρόσληψη ενέργειας (θερμίδων) που προτείνουν τα αυστηρά προγράμματα απώλειας βάρους μπορεί να επηρεάσει ποσοτικά και ποιοτικά το μητρικό γάλα, η ενεργειακή πρόσληψη για τις θηλάζουσες μητέρες δεν πρέπει να είναι κάτω από 1.800 Kcal την ημέρα. Ένας πτυχιούχος διαιτολόγος-διατροφολόγος μπορεί να καταρτίσει για εσάς ένα σωστό πρόγραμμα διατροφής για σταδιακή απώλεια βάρους, δίχως να επηρεαστεί η παραγωγή του μητρικού γάλακτος.

Τι δυσκολεύει το αδυνάτισμα

Ενώ όμως φαίνεται εύκολη η απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια του θηλασμού, υπάρχουν κάποιες συνθήκες οι οποίες δυσχεραίνουν την απώλεια βάρους και αγανακτούν τις νέες μητέρες.



Πολύ συχνά η έλευση του νέου μέλους της οικογενείας συνοδεύεται από… άγρια ξενύχτια και διαταραχές ύπνου. Νεώτερες μελέτες έχουν συσχετίσει τις λίγες ώρες ύπνου με δυσκολία στην απώλεια βάρους. Ο ελλιπής ύπνος συνδυάζεται με διαταραχή δύο ορμονών οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο του βάρους: της λεπτίνης και της γκρελίνης. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στην Αμερικανική Επιθεώρηση Υγείας έδειξε ότι οι γυναίκες που κοιμούνταν 5 ώρες ή λιγότερο κάθε νύχτα για τους πρώτους έξι μήνες μετά τον τοκετό παρουσίαζαν δυσκολία στην απώλεια βάρους.



Επίσης κατά τη διάρκεια της γαλουχίας τα επίπεδα της ορμόνης προλακτίνης στο αίμα είναι ιδιαίτερα υψηλά. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα αυξημένα επίπεδα της προλακτίνης επιβραδύνουν τον μεταβολικό ρυθμό και επιπλέον αυξάνουν την όρεξη _ δύο παράγοντες που δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο το αδυνάτισμα μετά την εγκυμοσύνη.



Τι να κάνετε

• Εάν δεν θηλάζετε, προσπαθήστε να τρώτε λίγο λιγότερο απ’ ό,τι θα τρώγατε για να διατηρήσετε το βάρος σας (να θυμάστε ότι η μέση γυναίκα χρειάζεται γύρω στις 1.800 - 2.200 Kcal την ημέρα για να διατηρήσει το βάρος της).


• Εάν θηλάζετε, θα πρέπει να καταναλώνετε καθημερινά 200 έως 500 θερμίδες περισσότερες απ’ ό,τι πριν από την εγκυμοσύνη. Αυτό, όμως, δεν ισχύει εάν ήσασταν υπέρβαρες ή παχύσαρκες πριν μείνετε έγκυοι.


• Ανεξαρτήτως θηλασμού ή μη, να αποφεύγετε τις πολύ αυστηρές δίαιτες _ φροντίστε το πρόγραμμα διατροφής σας να μη σας παρέχει λιγότερες από 1.200 Kcal. Αυτό το όριο στις θερμίδες υπάρχει για να λαμβάνετε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, που από τη μία θα σας βοηθήσουν να ενεργοποιήσετε τον μεταβολισμό σας και από την άλλη να μπορέσετε να αντεπεξέλθετε στο δύσκολο πρόγραμμα που μοιραία θα έχετε με το νεογέννητο στο σπίτι.


• Οι θερμίδες πρέπει να λαμβάνονται από ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο, το οποίο θα αποτελείται από 3 πλήρη γεύματα (πρωινό, μεσημεριανό και βραδινό) και δύο ενδιάμεσα μικρογεύματα.

10 συμβουλές για να χάσετε βάρος

1. Να καταναλώνετε πολύ νερό και υγρά. Προσπαθήστε να περιορίσετε την κατανάλωση ροφημάτων πλούσιων σε ζάχαρη και θερμίδες που δεν σας προσφέρουν θρεπτικά συστατικά


2. Επιλέξτε υγιεινά σνακ για να «δαμάσετε» την πείνα σας. Καλές επιλογές αποτελούν οι σταφίδες, τα ανάλατα ποπ κορν, τα κράκερ σίκαλης και οι ξηροί καρποί


3. Να προτιμάτε τα άπαχα κρέατα, όπως το κοτόπουλο, η γαλοπούλα, το ψάρι και το άπαχο μοσχάρι


4. Να καταναλώνετε προϊόντα ολικής αλέσεως (ψωμί πολύσπορο, ρύζι αναποφλοίωτο, μακαρόνια ολικής) αντί για επεξεργασμένα προϊόντα


5. Μην υπερκαταναλώνετε προϊόντα που αναφέρονται στις ετικέτες τους ως άπαχα ή light


6. Να αυξήσετε τη φυσική σας δραστηριότητα και, αν το επιτρέπει ο ιατρός σας, ξεκινήστε κάποια άσκηση


7. Αντισταθείτε στο έτοιμο και πρόχειρο φαγητό (fast food)


8. Να έχετε κατά νου ότι όταν θηλάζετε «καίγεται» λίπος από τις αποθήκες της μητέρας


9. Προσπαθήστε να κοιμάστε καλά


10. Καλό θα ήταν να ζητήσετε τη βοήθεια ενός πτυχιούχου διαιτολόγου

Δίαιτα 1.800 Kcal για γυναίκα που θηλάζει



Πρωινό

• 1 ποτήρι άπαχο γάλα ή 1 γιαούρτι


• 30 γραμμάρια μούσλι ή 2 φρυγανιές ολικής αλέσεως ή 1 φέτα ψωμί ολικής αλέσεως ή 1 φέτα απλό κέικ ή 3 κράκερ ολικής αλέσεως ή ½ κουλούρι Θεσσαλονίκης


• 5 καρύδια (προαιρετικά) ή 1 κουταλάκι του γλυκού μαλακή φυτική μαργαρίνη στις φρυγανιές (ή στο ψωμί)


• 1 φρούτο

Δεκατιανό

• 2 φρούτα ή 1 ποτήρι χυμός φρούτων

Μεσημεριανό

• 90 γραμμ. ψάρι μαγειρεμένο (όχι τηγανητό) ή κοτόπουλο ή μοσχαρίσιο κρέας ή 1 αυγό και 60 γραμμ. τυρί χαμηλό σε λιπαρά ή 2 αυγά και 30 γραμμ. τυρί


• 1 φλιτζάνι ζυμαρικό ή ρύζι ή 1½ φλιτζάνι όσπρια ή 3 πατάτες βραστές (ή ψητές)


• Σαλάτα εποχής (ωμή ή βραστή) με 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο (ισοδυναμεί με 3 κουταλάκια του γλυκού)

Απογευματινό

• 1 γιαούρτι άπαχο ή 1 ποτήρι γάλα


• 1 μέτριο φρούτο

Βραδινό

• 90 γραμμ. ψάρι μαγειρεμένο (όχι τηγανητό) ή κοτόπουλο ή μοσχαρίσιο κρέας ή 1 αυγό και 60 γραμμ. τυρί χαμηλό σε λιπαρά ή 2 αυγά και 30 γραμμ. τυρί


• 1 φλιτζάνι ζυμαρικό ή ρύζι ή 1½ φλιτζάνι όσπρια ή 3 πατάτες βραστές ή ψητές


• Σαλάτα εποχής (ωμή ή βραστή) με 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο ή 2 κουταλάκια του γλυκού ελαιόλαδο και 5 ελιές

Προ ύπνου

• 1 γιαούρτι άπαχο ή 1 ποτ. γάλα


• 2 φρυγανιές ή 30 γραμμ. δημητριακά


• 1 μέτριο φρούτο

Δίαιτα 1.400 Kcal για γυναίκα που δεν θηλάζει



Πρωινό

• 1 ποτήρι γάλα άπαχο ή 1 γιαούρτι 2%


• 30 γραμμ. μούσλι ή 2 φρυγανιές ολικής αλέσεως ή 1 φέτα ψωμί ολικής αλέσεως και 2 κουταλάκια μέλι ή και 2 κράκερ ολικής αλέσεως ή ½ κουλούρι Θεσσαλονίκης ολικής αλέσεως

Δεκατιανό

• 1 φρούτο

Μεσημεριανό

• 1/2 φλιτζάνι ζυμαρικό ή ρύζι ή 1½ φλιτζάνι όσπρια και 2 κουταλιές της σούπας τριμμένο τυρί ή 30 γραμμ. τυρί φέτα (1 σπιρτόκουτο)


• 120 γραμμ. ψημένο κοτόπουλο ή γαλοπούλα (όχι τηγανητό) ή μοσχαρίσιο κρέας ή ψάρι


• Σαλάτα εποχής (ωμή ή βραστή) με 2 κουταλάκια του γλυκού ελαιόλαδο

Απογευματινό

• 1 φρούτο

Βραδινό

• Σαλάτα εποχής (ωμή ή βραστή), 30 γραμμ. τυρί και 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο (ή 2 κουταλάκια του γλυκού ελαιόλαδο και 5 ελιές) και 1 φέτα ψωμί ολικής αλέσεως


• 1 τοστ (με ψωμί ολικής αλέσεως, γαλοπούλα και τυρί με χαμηλά λιπαρά) + 1 φρούτο

Πηγή: mednutrition.gr

Read More [...]

Posted in γυναίκα, εγκυμοσύνη

Ιδέες για τη σωστή διατροφή των παιδιών

Η εκμάθηση των παιδιών για σωστή διατροφή είναι συχνά πολύ δύσκολη. Οι περισσότεροι γονείς αγωνιούν σχετικά με το τι θα φάνε τα παιδιά τους, πότε θα το φάνε και σε ποιά ποσότητα. Η εκμάθηση των παιδιών για σωστή διατροφή είναι συχνά πολύ δύσκολη. Οι περισσότεροι γονείς αγωνιούν σχετικά με το τι θα φάνε τα παιδιά τους, πότε θα το φάνε και σε ποιά ποσότητα. Όμως έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά των οποίων οι γονείς ελέγχουν λιγότερο τις διατροφικές τους συνήθειες είναι σε θέση από μόνα τους να τις ελέγξουν.

Παρακάτω ακολουθούν κάποιες πρακτικές ιδέες που θα σας βοηθήσουν να μάθετε το παιδί σας να τρώει σωστά. Θα δείτε ότι δεν είναι δύσκολο. Αρκεί να έχετε θέληση να τις τηρήσετε, υπομονή και λίγο χιούμορ.



( Όμως έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά των οποίων οι γονείς ελέγχουν λιγότερο τις διατροφικές τους συνήθειες είναι σε θέση από μόνα τους να τις ελέγξουν.)



1. Τρώτε μαζί με το παιδί σας. Κάντε την ώρα που τρώτε οικογενειακά, μια ευχάριστη εμπειρία με το να απολαμβάνεται τα γεύματα και τα σνάκ μαζί με το παιδί σας. Κλείστε την τηλεόραση! Κατά τη διάρκεια των γευμάτων καλύτερα είναι να συζητάτε και να γελάτε παρά να βλέπετε τηλεόραση. Τις ώρες που γευματίζεται προσπαθείστε να είστε σε ηρεμία.



2. Σερβίρεται τα γεύματα και τα σνάκ σε προκαθορισμένες και προγραμματισμένες ώρες με αρκετό χρόνο να μεσολαβεί ανάμεσα στα γεύματα ώστε να υπάρχει όρεξη. Προσπαθήστε να προγραμματίζετε τα γεύματα πρίν το παιδί σας αρχίσει να πεινάει πολύ. Τα μικρότερα παιδιά χρειάζονται 5 μικρά γεύματα την ημέρα γιατί το στομάχι τους έχει περιορισμένη χωρητικότητα. Προγραματίστε θρεπτικά σνάκ κατά τη διάρκεια της ημέρας και αποφύγετε τα μεγάλα σνάκ ή τα αναψυκτικά (εκτός από το νερό) ανάμεσα στα γέυματα. Με αυτό τον τρόπο το παιδί σας θα έχει όρεξη να φάει με την υπόλοιπη οικογένεια.



3. Παρέχετε καλές επιλογές υγιεινών τροφίμων που θα επιτρέπουν στο παιδί σας να επιλέξει το πόσο πολύ θα φάει. Τα παιδιά θα μάθουν να τρώνε υγιεινά φαγητά εάν αυτά είναι τα μόνα διαθέσιμα στο σπίτι. Δεν θα τρώνε παραδείγματος χάρη γλυκά εάν αυτά δεν υπάρχουν στο σπίτι. Για το λόγο αυτό να έχετε πάντα στο σπίτι τρόφιμα τα οποία θέλετε το παιδί σας να καταναλώνει. Θυμηθείτε: εσείς ελέγχετε το τι υπάρχει μέσα στο σπίτι, το παιδί σας ελέγχει το πόσο και το τι τρώει. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά κατά την προσχολική ηλικία μπορούν και φτιάχνουν το διατροφολόγιό τους με αρκετές θερμίδες και θρεπτικά συστατικά όταν έχουν την άδεια να φτιάξουν μόνα τους το φαγητό τους από μια ποικιλία τροφών. Εσείς θα τα μάθετε να αναγνωρίζουν την αίσθηση της πείνας και του κορεσμού αφήνοντάς τα να αποφασίσουν πότε θέλουν να φάνε περισσότερο και πότε δεν έφαγαν αρκετά. Κάποιες μέρες μπορεί να φαίνεται ότι τρώνε λίγο αλλά την επόμενη μέρα ή τη μεθεπόμενη θα φάνε περισσότερο και έτσι θα το αναπληρώσουν. Αυτή η εσωτερική αίσθηση θα τα βοηθήσει να ελέγχουν την ποσότητα φαγητού που λαμβάνουν και το βάρος τους για όλη τους τη ζωή.



4. Μην κατατάσετε τα φαγητά σε «καλά» και «κακά». Όλα τα φαγητά που καταναλώνονται με μέτρο, ακόμα και τα γλυκά και τα ζαχαρωτά επιτρέπονται. Εάν αποκλείσετε ολοκληρωτικά από το παιδί σας να τρώει γλυκά, μπορεί να προκαλέσετε το αντίθετο. Δηλαδή το παιδί σας θα θέλει να τρώει γλυκά. Επιτρέποντάς του να καταναλώνει ό,τι επιθυμεί στα πάρτυ και στις σχολικές εκδρομές, θα καταλάβει ότι το γρήγορο φαγητό (fast-food), τα γλυκά, τα τσίπς, τα ζαχαρωτά και τα αναψυκτικά είναι τρόφιμα που τρώμε σε ειδικές περιπτώσεις. Επίσης θα μάθει το πολύ σημαντικό μάθημα ότι αυτά τα τρόφιμα μπορεί να καταναλώνονται σε μια υγιεινή διατροφή (φυσικά με μέτρο).



5. Τα παιδιά χρειάζονται μικρότερες ποσότητες φαγητού από τους ενήλικες. Ένας καλός κανόνας είναι να σερβίρετε σε παιδιά ηλικίας 1 έως 6 χρονών, 1 κουταλιά της σούπας από κάθε ομάδα τροφίμων για κάθε χρόνο της ηλικίας του παιδιού. Δηλαδή το πιάτο ενός παιδού 3 χρονών θα περιέχει 3 κουταλιές της σούπας κοτόπουλο, 3 κουταλιές της σούπας ρύζι και 3 κουταλιές της σούπας σαλάτα.



6. Ποτέ να μην επιμένετε στο παιδί σας να «καθαρίσει» το πιάτο του. Αυτό δεν βοηθάει και πολλές φορές μπορεί να αποβεί επιβλαβές για τις μελλοντικές διατροφικές του συνήθειες. Προσφέρετε μια ισορροπημένη και γευστική διατροφή αλλά προσπαθείστε να μην επιβάλετε στο παιδί σας επιλογές τροφίμων.



7. Μην χρησιμοποιείτε το φαγητό σαν είδος επιβράβευσης, τιμωρίας, δωροδοκίας ή απειλής. Το φαγητό πρέπει να είναι πηγή θρέψης και ευχαρίστησης. Όταν χρησιμοποιείτε ένα φαγητό σαν δωροδοκία ή επιβράβευση ανεβάζετε το κύρος του φαγητού. Δωροδοκώντας το παιδί σας με φαγητό, δημιουργείτε σύγχυση αναφορικά με το πραγματικό αίσθημα πείνας και κορεσμού. Από τη στιγμή που το παιδί σας χάσει τη δυνατότητα να αντιλαμβάνεται τα εσωτερικά του αισθήματα γίνεται πιο ευάλωτο σε διατροφικές ανωμαλίες. Αυτό μπορεί να κάνει το παιδί να τρώει όχι επειδή πεινάει αλλά για να νοιώσει άνετα. Δώστε στο παιδί σας ένα μπισκότο όχι επειδή ήταν καλό παιδί αλλά γιατί αυτό είναι το γλυκό της ημέρας. Δεν θα μπορεί να καταναλώσει παγωτό όχι επειδή δεν καθάρισε το δωμάτιό του αλλά επειδή δεν ήταν διαθέσιμο.



8. Προσπαθήστε να εμπλέξετε το παιδί σας στη διαδικασία επιλογής υγιεινών τροφίμων πέρνωντάς το μαζί σας στο super market και δίνοντας του τη δυνατότητα να σας βοηθήσει να διαλέξετε τρόφιμα.



9. Να είστε πρότυπο για το παιδί σας. Τα παιδιά μαθαίνουν βλέποντας τους γονείς τους. Το χρωστάτε στο παιδί σας και στον εαυτό σας να βελτιώσετε τις διατροφικές σας συνήθειες. Οι καλές διατροφικές συνήθειες που μαθαίνουν τα παιδιά από τους γονείς τους διατηρούνται για μια ζωή. Μερικές από τις σημαντικότερες συνήθεις είναι:



. Τρώτε πρωινό - Τα παιδιά που μαθαίνουν να τρώνε πρωινό είναι πιο προσεκτικά και πιο αποδοτικά στο σχολείο.

. Τρώτε φρούτα και λαχανικά - Δείξτε στα παιδιά σας πόσο πολύ απολαμβάνετε τα φρούτα και τα λαχανικά

. Τρώτε υγιεινά σνακ - Τρώτε τα σνακ που θέλετε και τα παιδιά σας να τρώνε



10. Παραμείνετε ψύχραιμοι εάν το παιδί σας αφήσει μια μερίδα ή ένα ολόκληρο γεύμα άθικτο.



11. Να είστε ρεαλιστές. Να γνωρίζετε πότε να τελειώσετε ένα γεύμα ώστε να είστε ήρεμοι και όχι να φωνάζετε.



12. Μην το παρακάνετε. Είναι έως ένα βαθμό σημαντικό να διατηρείτε το, λίπος, το κορεσμένο λίπος και την χοληστερόλη στα συνιστώμενα επίπεδα στη διατροφή του παιδιού σας. Παρόλα αυτά, χωρίς αρκετές θερμίδες και διατροφικά στοιχεία, το παιδί σας δεν θα μπορέσει να μεγαλώσει και να αναπτυχθεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων του.



13. Ενθαρρύνεται και μην πιέζετε το παιδί σας να δοκιμάσει νέα φαγητά. Εάν ένα φαγητό απορριφθεί από το παιδί σας, μην εστιάσετε σε αυτή την περίπτωση. Όσο περισσότερο εστιάσετε, τόσο περισσότερο θα διαρκέσει. Συνεχίστε να φτιάχνετε το συγκεκριμένο φαγητό σε αραιά χρονικά διαστήματα πρωτού το απορρίψετε από το διατροφολόγο του. Τα παιδιά όπως και οι ενήλικες έχουν δικαίωμα να μην τους αρέσουν κάποια φαγητά. Τα παρακάτω είναι κάποιες οδηγίες που θα σας βοηθήσουν να γνωρίσετε στο παιδί σας νέα φαγητά:



. Προσφέρετε τα νέα φαγητά στην αρχή του γεύματος, όταν το παιδί σας πεινάει πραγματικά

. Προσφέρατε τα φαγητά σε μορφή που είναι ελκυστική στα παιδιά όπως finger foods, σε σχήμα ζώου, με χρωματιστά φρούτα και λαχανικά για γαρνιτούρα

. Σερβίρετε μαζί με το νέο φαγητό και κάποιο αγαπημένο του

. Προσφέρετε υγιεινά dipping sauce μαζί με το φαγητό. Τα παιδιά λατρεύουν αν βουτάνε το φαγητό τους σε υγιεινή sauce

. Αφήστε τα ζεστά φαγητά να κρυώσουν και τα κρύα φαγητά να ζεσταθούν. Στα παιδιά συχνά δεν αρέσουν οι ακραίες θερμοκρασίες.

. Προσπαθήστε να σερβίρετε τα φαγητά σκέτα - πολλές φορές η πραγματική γεύση των φαγητών χαλάει με την προσθήκη sauce, βοτάνων, καρυκευμάτων και σάλτσας

. Σερβίρετε το ίδιο φαγητό παρασκευασμένο με διαφορετικούς τρόπους. Για παράδειγμα τη μια μέρα σερβίρετε κολοκύθια σε μορφή stick και την άλλη κολοκύθια σε μορφή κέρματος

. Κάντε συνδυασμούς. Συνδυάστε φρούτα, παγωτό και γάλα ή γιαούρτι στο μπλέντερ για ένα δροσιστικό χυμό που θα απολαύσετε και οι δύο σας.

. Εμπλέξτε το παιδί σας στην παρασκευή του φαγητού. Όσο περισσότερο συμμετέχει το παιδί σας στην παρασκευή του φαγητού, είναι πιθανότερο να το δοκιμάσει

. Σχεδιάστε ένα χαμογελαστό πρόσωπο στην κορυφή του φαγητού χρησιμοποιώντας λωρίδες τυριού ή λωρίδες κάποιου άλλου αγαπημένου φαγητού

. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να δοκιμάσει λίγο από το νέο φαγητό. Μην το πιέσετε.

Θυμηθείτε να κόβετε σε μικρά κομματάκια τα σκληρά φαγητά για τα μικρά παιδιά ώστε να αποφύγετε ατυχήματα κατά την κατάποση.



Πηγή: healthierworld.gr

Read More [...]

Posted in διατροφή, παιδιά

Πόνος γένους θηλυκού….

Mήπως τρέμετε την εμφάνιση της περιόδου σας εξαιτίας του πόνου που ξέρετε ότι θα επιφέρει; Εάν ναι, δεν είστε η μόνη. Οι κράμπες της περιόδου - κράμπες δυσμηνόρροιας όπως είναι η ιατρική ονομασία - είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Περισσότερες από 1 στις 2 γυναίκες υποφέρουν από αυτές κάθε μήνα και σχεδόν μια στις τέσσερις επηρεάζεται σε τέτοιο βαθμό που πρέπει να πάρει άδεια από τη δουλειά ή το σχολείο.



Τι προκαλεί τις κράμπες;



Κάθε μήνα, το τοίχωμα της μήτρας (το ενδομήτριο) προετοιμάζεται για πιθανή εγκυμοσύνη. Εάν πραγματοποιηθεί εγκυμοσύνη, το γονιμοποιημένο ωάριο προσκολλάται στο τοίχωμα, ώστε να μπορέσει να τραφεί κατά την ανάπτυξή του σε βρέφος. Εάν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, το τοίχωμα δεν χρειάζεται, οπότε διασπάται και απελευθερώνονται ορισμένες ουσίες που αποκαλούνται προσταγλανδίνες. Αυτές προκαλούν σύσπαση των μυών της μήτρας και αποβολή του τοιχώματος. Οι μύες είναι οι ίδιοι που σπρώχνουν το μωρό προς τα έξω κατά τη διάρκεια της γέννας, και επομένως είναι ιδιαίτερα δυνατοί. Ορισμένες γυναίκες μπορεί να έχουν υψηλότερα επίπεδα προσταγλανδινών, κάτι που θεωρείται ότι αποτελεί την αιτία των επίπονων μυϊκών σπασμών που ονομάζουμε κράμπες.



Τι είδους πόνος είναι;



Μπορεί να μην αισθανθείτε τίποτε παραπάνω από μια απλή ενόχληση λόγω της περιόδου σας ή μπορεί να διπλωθείτε στα δύο εξαιτίας της. Συνήθως ο πόνος εμφανίζεται με τη μορφή σπασμών όπως οι κράμπες. Μπορεί να εμφανιστεί αρχικά στην κάτω κοιλιακή χώρα και να εξαπλωθεί στη σπονδυλική στήλη και στα πόδια ή στο κέντρο της μέσης. Εάν αισθάνεστε αυτόν τον πόνο μπορεί να αισθάνεστε και ζάλη ή ναυτία και να εμφανίζετε διάρροια ή εμετό. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο θα πρέπει να επισκεφθείτε τον/την γιατρό σας. Οι περισσότερες γυναίκες διαπιστώνουν ότι ο πόνος συνήθως εμφανίζεται μερικές ώρες προτού ξεκινήσει η περίοδός τους και αρχίζει να φθίνει μόλις ξεκινήσει η ροή. Όμως, σε ορισμένες γυναίκες ο πόνος συνεχίζει κατά τη δεύτερη ή ακόμη και την τρίτη ημέρα της περιόδου τους.



Τι μπορείτε να κάνετε για τον εαυτό σας για να καταπραΰνετε τον πόνο;



Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να καταπραΰνετε τις εμμηνορροϊκές κράμπες. Το σημαντικό είναι να βρείτε αυτόν που έχει αποτέλεσμα για εσάς. Ξαπλώστε, εάν είναι δυνατό, μόλις νιώσετε το πρώτο σύμπτωμα πόνου και τοποθετείστε ένα ζεστό μαξιλαράκι στην κοιλιά σας. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε να κάνετε ένα ωραίο, ζεστό μπάνιο ή να τοποθετήσετε ένα ζεστό μπουκάλι νερό στην κοιλιά σας.



Αν πάλι δεν βελτιωθείτε υπάρχουν στην αγορά αρκετά αναλγητικά; φάρμακα που δεν απαιτούν συνταγογράφηση και μπορεί να σας βοηθήσουν. Μερικά από αυτά δρουν αναστέλλοντας. την σύνθεση των προσταγλαδινών και έτσι εξαλείφουν το αίτιο που σας προκαλεί τον πόνο. Ζητήστε συμβουλές από το φαρμακοποιό σας για το πιο είναι το κατάλληλο αναλγητικό για εσάς. Για τη μέγιστη καταπράυνση, πάρτε αναλγητικά προτού επιδεινωθεί ο πόνος.



Ένα από τα σημαντικότερα αναλγητικά που εμποδίζουν την σύνθεση των προσταγλαδινών είναι η ιβουπροφαίνη Η ιβουπροφαίνη απορροφάται αμέσως από το στομάχι προσφέροντας γρήγορη και αποτελεσματική ανακούφιση . Αν μάλιστα πάρετε την Ιβουπροφαίνη στην μορφή της υγρής μαλακής κάψουλας ( Nurofen) τότε χάρις σε αυτή την πρωτοποριακή τεχνολογία έχετε ανακούφιση σε μόλις 15 λεπτά..



Όσον αφορά δε στο μεγάλο θέμα της ασφάλειας, μεγάλης κλίμακας μελέτη που συνέκρινε ευθέως τα τρία πιο συχνά χρησιμοποιούμενα αναλγητικά πρώτης εκλογής (παρακεταμόλη, ασπιρίνη, ιβουπροφαίνη) στις εγκεκριμένες δοσολογίες τους για χορήγηση χωρίς ιατρική συνταγή, κατέδειξε ότι η συνολική ανεκτικότητα της ιβουπροφαίνης ήταν ισοδύναμη της παρακεταμόλης και καλύτερη από εκείνη της ασπιρίνης.



Πηγη: healthierworld.gr

Read More [...]

Posted in γυναικα, περιοδος

Στην τελική ευθεία

Αναγνωρίστε τα σημάδια που θα σας ειδοποιήσουν ότι πλησιάζει η ώρα του τοκετού.







Κάτι που έχει μείνει έντονα στη μνήμη μου από τα μαθήματα προετοιμασίας για τον τοκετό είναι οι ερωτήσεις που έπεφταν βροχή από τις μέλλουσες μαμάδες εάν θα καταλάβουν τα σημάδια που θα προμηνύουν ότι έφτασε η ώρα του τοκετού, αν θα προλάβουν να πάνε έγκαιρα στο μαιευτήριο, αν με την πρώτη σύσπαση πρέπει να σπεύσουν. Απορίες απόλυτα φυσιολογικές, όπως μας καθησύχαζε η μαία-ψυχοπροφυλάκτρια, που απασχολούν όλες τις γυναίκες στην εγκυμοσύνη, ακόμα και πολλές που είναι ήδη μητέρες και κυοφορούν για δεύτερη φορά.Για να είστε λοιπόν προετοιμασμένη για τα σημαντικότερα «μηνύματα» που θα σας στείλει το σώμα σας για να σας ειδοποιήσει ότι η στιγμή που περιμένατε πλησιάζει, για να μην αναρωτιέστε αν τα υγρά στον κόλπο είναι τα νερά που έσπασαν ή απλά μικρή ακράτεια ούρων επειδή το έμβρυο πιέζει την κύστη σας, αν οι συσπάσεις που νιώθετε είναι πραγματικές συστολές ή αποτέλεσμα βαρυστομαχιάς, μερικές χρήσιμες πληροφορίες θα λύσουν τις απορίες σας. &8486;στόσο, να θυμάστε ότι όσο περισσότερο πλησιάζει η ώρα του τοκετού, τόσο περισσότερα σημάδια θα εμφανίζονται και ότι έχετε χρόνο στη διάθεσή σας για να ετοιμαστείτε με ηρεμία, αρκεί να μη χρονοτριβήσετε με περιττές καθυστερήσεις. Γενικά, έχετε υπόψη σας ότι σήμερα θεωρείται προτιμότερο η επίτοκος να προσέρχεται νωρίς στο μαιευτήριο προκειμένου να παρακολουθείται με ασφάλεια η εξέλιξη του τοκετού με «τοκογραφία», δηλαδή με το ειδικό μηχάνημα που καταγράφει τη συχνότητα, τη διάρκεια, την ένταση των συσπάσεων της μήτρας, αλλά και τους καρδιακούς παλμούς του εμβρύου.





Τακτικές και έντονες συστολές



Πολλές γυναίκες τις τελευταίες εβδομάδες της κύησης εξαπατώνται από «ψεύτικους» πόνους, θεωρώντας τους οιωνό των ωδίνων. Τα χαρακτηριστικά αυτών των συσπάσεων είναι ότι συνήθως δεν είναι έντονες, ούτε τακτικές, μπορεί να σταματούν και να ξαναρχίζουν στη διάρκεια της ημέρας, εκλείπουν σύντομα ή γίνονται πιο υποφερτές με την ξεκούραση. &8486;στόσο, καλό είναι να ενημερώσετε γι’ αυτό το γιατρό σας. Αντίθετα, οι πραγματικές ωδίνες δεν μειώνονται ούτε απαλύνονται μέχρι τον τοκετό, αλλά οι συστολές προοδευτικά αυξάνουν σε δύναμη και σε διάρκεια. Τις περισσότερες φορές οι συσπάσεις αρχίζουν από το πάνω μέρος της κοιλιάς, κάτω από το στομάχι, στον πυθμένα της μήτρας και κατεβαίνουν δεξιά-αριστερά προς τα κάτω, με αντανάκλαση του πόνου στη μέση. Ο δεύτερος πόνος έρχεται συνήθως μετά από μία ώρα ή σαράντα λεπτά και σταδιακά οι ωδίνες πυκνώνουν. Με το πέρασμα της ώρας γίνονται πιο έντονες και η συχνότητά τους αυξάνεται, δίνοντας την αίσθηση ενός «ρυθμικού κύματος». Συγκεκριμένα, η αρχική αίσθηση του πόνου στην κοιλιά προοδευτικά μεταβάλλεται σε διακριτές συστολές, με μεταβλητή περιοδικότητα, δηλαδή κάθε τριάντα, είκοσι, δέκα, οκτώ, πέντε και τρία λεπτά με συνεχή αύξηση της διάρκειάς τους. Όταν οι συσπάσεις εμφανίζονται κάθε τριάντα λεπτά, αρχίστε με ηρεμία να ετοιμάζεστε για το μαιευτήριο. Αναπνέετε ρυθμικά, όπως μάθατε στα μαθήματα ανώδυνου τοκετού, καθώς αυτό θα σας ανακουφίσει και θα σας χαλαρώσει, και συγκεντρώστε τις σκέψεις σας στο ότι σε λίγο θα έχετε το μωρό σας στην αγκαλιά σας.





Σπάσιμο νερών



Στατιστικά, σε ποσοστό 80% των εγκύων, όταν ο αμνιακός σάκος διαρραγεί, συνήθως οι συστολές εμφανίζονται μέσα στις επόμενες 12 ώρες από το σπάσιμο των νερών. Όμως, ακόμα κι αν δεν συμβεί αυτό, η επίτοκος εισάγεται στο μαιευτήριο για μεγαλύτερη ασφάλεια, για να αποφύγει τον αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης λόγω διάρρηξης του αμνιακού σάκου. Αν λοιπόν διαπιστώσετε «σπάσιμο νερών», χωρίς να σας πιάσει πανικός ξεκινήστε για το μαιευτήριο. &8486;στόσο, επειδή πιθανά όταν διαπιστώσετε ροή υγρού να έχετε αμφιβολίες αν πράγματι έχουν σπάσει τα νερά, για να σιγουρευτείτε κάντε το εξής: Πηγαίνετε στην τουαλέτα να ουρήσετε για να αδειάσει η ουροδόχος κύστη, σκουπιστείτε καλά και βάλτε μια σερβιέτα στο εσώρουχό σας. Βηματίστε κατόπιν για τρία λεπτά μέσα στο δωμάτιο. Εάν έχει γίνει ρήξη των μεμβρανών του αμνιακού σάκου θα τρέξουν νερά στο πάτωμα, εάν όμως δείτε μόνο μια μικρή υγρασία στη σερβιέτα, τότε πρόκειται για κάτι άλλο. Πάντως είναι δύσκολο να μπερδέψετε τις κολπικές εκκρίσεις με το αμνιακό υγρό, καθώς το δεύτερο είναι σε μεγαλύτερη ποσότητα, ζεστό και με έντονη μυρωδιά.





Κολπικές εκκρίσεις



Για την προστασία του εμβρύου από μολύνσεις στη διάρκεια της εγκυμοσύνης ο τράχηλος της μήτρας κλείνει και καλύπτεται εσωτερικά με βλέννα, κάτι που είναι απολύτως φυσιολογικό. Όμως, λίγο διάστημα πριν ή με την έναρξη των ωδίνων, μπορεί να παρατηρήσετε έκκριση βλεννώδους, κολλώδους (σαν ζελέ) ή υδαρούς μορφής σε μικρή ποσότητα. Αυτό συμβαίνει γιατί ο τράχηλος στη διάρκεια των συστολών αρχίζει να διαστέλλεται, χαλαρώνει και γίνεται πιο ελαστικός, προκειμένου να διευκολυνθεί ο τοκετός. Μερικές φορές η έκκριση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει και σταγόνες αίματος λόγω ρήξης αιμοφόρων αγγείων κατά τη διάρκεια της διαστολής. Αν και συχνά ο τοκετός μετά από αυτό το σύμπτωμα μπορεί να γίνει έπειτα από ώρες ή ημέρες, ωστόσο η παρατήρηση αυτή οριοθετεί τη διάκριση της εγκύου από την επίτοκο, δηλαδή αποτελεί ένα από τα σημάδια του επικείμενου τοκετού. Γι’ αυτό, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με το γυναικολόγο σας για να σας δώσει τις απαραίτητες συμβουλές.





Ενεργοποίηση του εντέρου



Με την κάθοδο του κεφαλιού του εμβρύου πιέζεται το τελευταίο τμήμα του παχέως εντέρου (το «ορθόν») της μητέρας, με αποτέλεσμα να προκαλείται διάρροια. Πρόκειται για σύμπτωμα που μπορεί να προκληθεί επίσης από τις ορμονοειδείς ουσίες που παράγει το σώμα με την έναρξη των συστολών, οι οποίες κάνουν τη μήτρα να συσπάται υποβοηθώντας τη διαστολή του τραχήλου, αλλά πολλές φορές και υπερκινητικότητα του εντέρου. Όταν λοιπόν διαπιστώσετε ότι έχετε συχνές κενώσεις, αυτό σημαίνει ότι η ώρα του τοκετού πλησιάζει και πρέπει να ενημερώσετε το γιατρό σας γι’ αυτό.





Έντονοι πόνοι στη μέση



Στις περισσότερες εγκύους ο πόνος στη μέση αρχίζει από τους πρώτους μήνες της κύησης, κάτι που δεν προκαλεί ανησυχία και πολύ πιθανά ήδη θα το γνωρίζετε και θα το έχετε νιώσει. Εάν όμως τις τελευταίες μέρες της κύησης ο πόνος γίνει αφόρητος, τότε υπάρχει περίπτωση να αντιμετωπίζετε τις «ραχιαίες ωδίνες». Πιο αναλυτικά, συνήθως το έμβρυο κατέρχεται προς τον τοκετό με το πρόσωπο να αντικρίζει τη σπονδυλική στήλη της μητέρας, όμως μερικές φορές κατεβαίνει με το κρανίο να πιέζει τη σπονδυλική στήλη της, οπότε προκαλούνται οι ραχιαίες ωδίνες με ιδιαίτερα έντονους πόνους στη μέση. Εάν έχουν έτσι τα πράγματα, δηλαδή τίποτα δεν ανακουφίζει τον πόνο σας, όπως, π.χ., η αλλαγή θέσης, στάσης ή λίγο μασάζ, ή εμφανίζονται και κάποια από τα άλλα συμπτώματα που αναφέραμε, αυτό είναι σημάδι πως είστε έτοιμη για τον τοκετό και θα πρέπει να επικοινωνήσετε με το γυναικολόγο σας.





Πανέτοιμη!

Με την έναρξη των συσπάσεων σταματά η πέψη, γι’ αυτό αποφύγετε το φαγητό αυτές τις στιγμές, καθώς η τροφή θα παραμείνει στο στομάχι για πολλές ώρες με πιθανότητα να προκαλέσει προβλήματα κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Εάν πρόκειται να γεννήσετε με καισαρική και εμφανιστούν ακανόνιστες συσπάσεις, αυτό είναι μήνυμα ότι πλησιάζει η στιγμή του τοκετού και η επέμβαση πρέπει να γίνει άμεσα.

Η προβλεπόμενη ημερομηνία του τοκετού υπολογίζεται με διάρκεια κύησης 40 εβδομάδων από την πρώτη μέρα της τελευταίας περιόδου. &8486;στόσο, η πιθανή ημερομηνία τοκετού υπολογίζεται με βάση έναν ιδανικό κύκλο 28 ημερών, που σε πολλές γυναίκες δεν ισχύει, ενώ επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τους ειδικούς, μόνο ένα στα τέσσερα μωρά γεννιέται στην ημερομηνία που έχει προσδιορίσει ο γιατρός.

Τις τελευταίες εβδομάδες της εγκυμοσύνης σας κάντε δοκιμαστικά τη διαδρομή από το σπίτι στο μαιευτήριο, κατά προτίμηση σε ώρες αιχμής για να καλύψετε κάθε πιθανότητα, ώστε να γνωρίζετε το χρόνο που χρειάζεστε μέχρι να φτάσετε εκεί και τη μεγάλη στιγμή να ξεκινήσετε την ώρα που πρέπει χωρίς να ταλαιπωρηθείτε.

Φροντίστε σε προηγούμενη επίσκεψή σας στο μαιευτήριο να ζητήσετε από το γιατρό ή τη μαία να σας ξεναγήσει στα τμήματα του μαιευτηρίου όπου θα γίνει ο τοκετός, για να μη νιώθετε την κρίσιμη στιγμή ότι βρίσκεστε σ’ ένα τελείως άγνωστο περιβάλλον.

Πολλές γυναίκες αγχώνονται στην ιδέα ότι τα «νερά σπάνε» ενώ βρίσκονται σε δημόσιο χώρο. &8486;στόσο, αυτό δεν πρέπει να αποτελεί λόγω ανησυχίας, καθώς μόνο στο 8% των εγκύων έχει συμβεί να σπάσει ο αμνιακός σάκος πριν από την έναρξη των συστηματικών συστολών. Το σπάσιμο των νερών στο πρώτο στάδιο του τοκετού συμβαίνει περίπου σε μία στις δέκα γυναίκες.



Πηγή: in.gr

Read More [...]

Posted in γυναίκα, έμβρυο, τοκετός

Ο παιδικός καρκίνος νικιέται. Ας βοηθήσουμε όλοι!

Ένα επιστημονικό φόρουμ που μας αφορά όλους διοργανώνεται το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στο Ξενοδοχείο King George Palace.



«Παιδικός Καρκίνος: Διεκδικώντας τη Ζωή» είναι το θέμα του φόρουμ στο οποίο θα συμμετάσχουν κορυφαίοι καθηγητές και ιατροί πανεπιστημιακών παιδιατρικών κλινικών.



Ο Σύλλογος «Η Πίστη» απαρτίζεται από γονείς παιδιών που πάσχουν από νεοπλασματικές παθήσεις και νοσηλεύονται στις αιματολογικές-ογκολογικές κλινικές και τη Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού των Οστών του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία». Ο σύλλογος αυτός ιδρύθηκε από γονείς που θέλησαν να ενώσουν τις δυνάμεις του και να αντιμετωπίσουν από κοινού τα καθημερινά τους προβλήματα.



Δεδομένου ότι οι θεραπείες για την καταπολέμηση του παιδικού καρκίνου διαρκούν τουλάχιστον 3 χρόνια, οι οικονομικά ασθενέστεροι γονείς οι οποίοι προέρχονται κυρίως από την επαρχία, αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα στέγασης όταν επισκέπτονται την Αθήνα για να δουν το άρρωστο παιδί τους. Αναγκάζονται λοιπόν κοιμούνται στους διαδρόμους του νοσοκομείου, στα παγκάκια, στο αυτοκίνητο τους ή να φιλοξενούνται από τον σύλλογο «Η Πίστη» σε κάποια οικονομικά ξενοδοχεία της Αθήνας.



Η εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων για τη δημιουργία και τη λειτουργία ξενώνα φιλοξενίας των παιδιών αυτών και των οικογενειών τους, αποτελεί προτεραιότητα του συλλόγου «Η Πίστη». Ο δρόμος είναι δύσκολος και μακρύς. Η ελπίδα όμως για ένα καλύτερο αύριο και για συνθήκες περισσότερο ανθρώπινες είναι στο χέρι όλων μας.



Ο παιδικός καρκίνος νικιέται και πρέπει όλοι να βοηθήσουμε για αυτό. Στο επιστημονικό φόρουμ που διοργανώνεται θα γίνουν ομιλίες και θα υπάρξει ενημέρωση μεταξύ άλλων για:



* Την κλιματική αλλαγή και την υγεία του παιδιού

* Την πρόοδο στην παιδιατρική ογκολογία

* Τη συμβολή των νεώτερων διαγνωστικών μεθόδων στην πορεία προς την ίαση

* Τα σύγχρονα θεραπευτικά αποτελέσματα στις αιματολογικές κακοήθεις στα παιδιά

* Τους συμπαγείς κακοήθεις όγκους

* Τις απώτερες επιπλοκές των αιματολογικών κακοηθειών και

* συμπαγών όγκων

* Τη σημασία της εθελοντικής προσφοράς του μυελού των οστών και του ομφάλιου αίματος

* Το δίκτυο των δημόσιων τραπεζών ομφαλοπλακουντιακού αίματος στην Ελλάδα

* Τη δωρεά αιμοποιητικών κυττάρων του μυελού των οστών και του ομφαλοπλακουντιακού αίματος





Στο τέλος των ομιλιών θα προβληθεί το θεατρικό έργο «Τα ζώα αρρώστησαν! Τρέξτε να τα σώσουμε» που αφορά στον παιδικό καρκίνο. Αφηγήτρια θα είναι η ηθοποιός Κάρμεν Ρουγγέρη.



Ας είμαστε όλοι εκεί να βοηθήσουμε όπως μπορούμε στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση του παιδικού καρκίνου. Μια ζωή κερδισμένη είναι πολύτιμη για όλους.



Πηγή: mitrikosthilasmos.blogspot.com

Read More [...]

Posted in βρέφος, θηλασμός, παιδιά

Στρες και μητρότητα. Μπόρα είναι θα περάσει.

Οι αυξημένες υποχρεώσεις της μητρότητας μπορούν να προκαλέσουν απρόβλεπτα συμπτώματα. Η κούραση, το στρες και η αϋπνία συχνά μας φέρνουν σε απόγνωση και μας δημιουργούν άγχος, έντονο θυμό ή και κατάθλιψη. Όμως με τη σωστή διαχείριση των συναισθημάτων μας μπορούμε όλα να τα κοντρολάρουμε.





Άγχος και πέντε τρόποι για να το διαχειριστείτε.

Το μωρό σας χρειάζεται μπάνιο, πεινάει, κλαίει, νυστάζει και παράλληλα χτυπάει το κουδούνι. Νιώθετε να σας λούζει κρύος ιδρώτας και η καρδιά σας να χτυπάει υπερβολικά δυνατά, αλλά δεν μπορείτε να σκεφτείτε τον εαυτό σας, γιατί αυτό το παιδί "σας χρειάζεται". Και μάλιστα άμεσα.



1. Αποδεχτείτε το γεγονός ότι περνάτε στιγμές άγχους. Προσπαθήστε να εστιάσετε στο τι υπάρχει μπροστά σας. Αν το μωρό κλαίει και παράλληλα το τηλέφωνο χτυπάει, μη γίνεστε χίλια κομμάτια. Συγκεντρωθείτε σε ένα στόχο και αφιερώστε του χρόνο. Αν, για παράδειγμα, χρειάζεστε τρία λεπτά για να αλλάξετε το μωρό, διαθέστε πέντε, Αν το τηλέφωνο επιμένει, αγνοήστε το.



2.Πολεμήστε την τελειομανία σας.Μήπως βάζετε στον εαυτό σας πιο ψηλά στάνταρ από αυτά που αντέχετε; Μήπως θεωρείτε αποτυχία οποιαδήποτε παρέκκλιση από τους αρχικούς σας στόχους; Η μητρότητα δεν είναι μόνο μια διαδικασία για την οποία κρίνεστε, είναι κυρίως απόλαυση. Σας καθυστέρησε η διευθύντρια σας και δεν προλαβαίνετε να βοηθήσετε το παιδί στο διάβασμα; Είχατε δουλειά και δεν το πήρατε από το σχολείο όπως του είχατε υποσχεθεί; Ποιος θα σας κρίνει; Γυρίστε σπίτι, βάλτε μια φόρμα και κάντε παρέα μαζί του. Μιλήστε του, ρωτήστε το πως πέρασε και παραγγείλτε μια πίτσα. Η τέλεια μαμά δεν είναι παρά ένας αστικός μύθος. Τα ευτυχισμένα παιδιά δεν έχουν τέλειους γονείς, έχουν ευτυχισμένους γονείς.



3. Σταματήστε να είστε τόσο καλή ή να υποδύεστε την καλή. Νιώθετε έτοιμη να εκραγείτε αλλά κάνετε υπομονή; Τα παιδιά φωνάζουν, ο άντρας σας σας διεκδικεί, η μητέρα σας σας καταπιέζει και το εργασιακό σας πρόγραμμα είναι πιο βαρύ από ποτέ; Μπορείτε αν θέλετε να φωνάξετε, να κλάψετε στον ώμο της κολλητής σας, να σηκώσετε τον τόνο της φωνής στα παιδιά σας, αρκεί βέβαια αυτό να μη γίνει καθεστώς. Οι άνθρωποι που είναι πιο ευάλωτοι στο άγχος είναι εκείνοι που προσπαθούν να είναι αρεστοί και αποδεκτοί απ' όλους. Αν ανήκετε σε αυτούς, τότε θα γίνετε οι μητέρες εκείνες που αφήνουν τα παιδιά τους να καταδυναστεύουν της ζωή τους και που δεν θα μάθουν ποτέ να θέτουν όρια. Αποδεχτείτε τις αδυναμίες σας και θέστε πιο ρεαλιστικούς στόχους.



4.Επενδύστε χρόνο για να κερδίσετε χρόνο. Όσο πιο αφοσιωμένοι είμαστε σε αυτό που κάνουμε, τόσο πιο γρήγορα τελειώνουμε. Με το να εστιάζουμε σε μια δραστηριότητα και να μην κάνουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα εξοικονομούμε χρόνο και είμαστε πιο αποτελεσματικοί.



5.Αντιμετωπίστε το φόβο σας. Φοβάστε όταν μένετε μόνες στο σπίτι με τα παιδιά ή πανικοβάλλεστε με τον παραμικρό τους βήχα; Εννοείται πως οι συγκεκριμένοι φόβοι είναι κοινοί σε όλες τις μητέρες αυτού του πλανήτη και είναι κι αυτοί μέρος του άγχους. Εκλογικεύστε τους. Τι κακό μπορεί να συμβεί; Τι δεν θα μπορέσετε να αντιμετωπίσετε; Ποιες είναι οι πιθανότητες να συμβεί κάτι που δεν θα μπορέσετε να διαχειριστείτε; Απειροελάχιστες.



Θυμός και τρεις τρόποι για να τον "αξιοποιήσετε"

Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό και κάποιες φορές απελευθερωτικό συναίσθημα. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να νευριάσει. Αν προσπαθήσετε να τον θάψετε, θα κάνετε τα πράγματα χειρότερα.



1. Πείτε το. Τι στιγμή που θα νιώσετε ότι χάνετε την ψυχραιμία σας, πείτε στον εαυτό σας: "Είμαι ενοχλημένη και αυτό μπορεί να θολώσει την κρίση μου". Ή πείτε στα παιδιά σας: "Τώρα πραγματικά θύμωσα και θέλω να μείνετε αμίλητα για τρία τουλάχιστον λεπτά".



2. Μην κρατάτε την αναπνοή σας. Όταν θυμώνουμε, εκκρίνουμε μια ουσία, τη σεροτονίνη. Όταν τα επίπεδα αυτής της ουσίας ξεπερνούν τα φυσιολογικά, γίνεται επικίνδυνη για την υγεία. Η τακτική άσκηση και οι πρακτικές χαλάρωσης θα σας βοηθήσουν να μειώσετε τα επίπεδα της και θα εξασφαλίσουν χαλάρωση και ηρεμία. Αν νιώθετε ότι αρχίζετε να "φορτώνετε", απλώς αρχίστε να παίρνετε βαθιές αναπνοές-με την κοιλιά και όχι με το διάφραγμα-και νιώστε την ανάσα να μπαινοβγαίνει στο σώμα σας. Με πέντε επαναλήψεις το σύστημα σας θα επανέλθει στα προηγούμενα επίπεδα.



3. Μην εστιάζετε στο θυμό σας. Αν τα παιδιά σας έσπασαν το βάζο παίζοντας μπάλα, μη βιαστείτε να εκραγείτε. Σκεφτείτε αμέσως κάτι άλλο. Στείλτε τα να κάνουν κάποια δουλειά. Η γρήγορη αλλαγή εστίασης μπορεί να κάνει θαύματα. Επίσης, δώστε χρόνο στον εαυτό σας να αποφασίσει αν είναι σημαντικό να θυμώσετε ή απλώς αντιδράτε από κούραση. Όταν η σκέψη θολώνει, η προσοχή σας είναι ελλιπής και νιώθετε την επιθυμία να χτυπήσετε τα παιδιά ή να εκτοξεύσετε βρισιές, κάτι για το οποίο σίγουρα θα μετανιώσετε αργότερα, κάντε μια γρήγορη σκέψη: "Πως να το χειριστώ;"



Κατάθλιψη και τέσσερις τρόποι για να τη νικήσετε.

Κάποιες φορές που το νευρικό μας σύστημα είναι αποδυναμωμένο κάτι πολύ μικρό μπορεί να δείχνει ασήκωτο. Όμως σπάνια τα γεγονότα είναι πραγματικά τραγικά. Ο τρόπος που αντιδρά το μυαλό μας τα κάνει να φαίνονται έτσι. Σίγουρα δεν μπορείτε να κατηγορήσετε κανέναν για το μποτιλιάρισμα στους δρόμους ή γιατί τέλειωσε το γάλα του παιδιού, μπορείτε όμως να ελέγξετε τον τρόπο με τον οποίο αντιδράτε όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως τα θέλετε. Σκεφτείτε ψύχραιμα τι είναι πραγματικά σημαντικό για εσάς.



1. Τα γεγονότα, παρακαλώ. Οι κρίσεις κατάθλιψης συχνά προκαλούνται από τη συνήθεια που έχουμε να βγάζουμε το χειρότερο συμπέρασμα. Από ένα κριτικό σχόλιο του διευθυντή σας δεν μπορείτε να συμπεράνετε πως θα σας απολύσει. αν η φίλη σας είναι απόμακρη, δεν σημαίνει πως τα έχει μαζί σας. Αν το παιδί δεν έχει όρεξη να μιλήσει, δεν σημαίνει πως είναι δυστυχισμένο. Πριν τα βάψετε μαύρα, σκεφτείτε τα λόγια του διευθυντή σας πιο προσεκτικά και ξαναδείτε όλες τις πιθανές εξηγήσεις για τη φίλη σας. Ποιος ξέρει, μπορεί να πιέζεται κι εκείνην από το διευθυντή της.



2. Αφήστε το. Οι άνθρωποι βρίσκονται στο να προσπαθούν να δώσουν λύση σε όλα. Μόλις βιώνουμε ένα αρνητικό συναίσθημα, νιώθουμε την ανάγκη να το διορθώσουμε. Συνήθως αυτή η ανάγκη πάει παρέα με την υποψία ότι κάτι φταίει με εμάς. Οι αρνητικές ιδέες πολλαπλασιάζονται, το ένα πράγμα γίνεται δύο, τα δύο τέσσερα, τα τέσσερα οχτώ. Αντί να μπείτε σε αυτή την οδυνηρή διαδικασία, αποδεχτείτε και βιώστε τη θλίψη σας κι έπειτα αφήστε τη να περάσει.



3. Προγραμματίστε κάτι ευχάριστο. Οι ψυχολόγοι επιμένουν πως όταν ασχολούμαστε με κάτι διασκεδαστικό ή με μια δραστηριότητα που για εμάς έχει νόημα μπορούμε να αλλάξουμε την αρνητική μας διάθεση. Μόλις καταλάβετε ότι το μυαλό σας βουλιάζει, κλείστε ένα ραντεβού για μασαζ ή κανονίστε να δειπνήσετε με την καλύτερη σας φίλη. Ακόμα κι αν δεν μπορείτε να βγείτε έξω τη συγκεκριμένη στιγμή, ο προγραμματισμός θα αποσπάσει τη σκέψη από τα αρνητικά συναισθήματα.



4. Κινηθείτε. Οι έρευνες αποδεικνύουν ότι ακόμα και δέκα με είκοσι λεπτά ήπιας άσκησης μπορεί να έχουν σωματικά οφέλη και να βελτιώσουν τη διάθεση μας. Μια σύντομη βόλτα ή η επίσκεψη σε μια φίλη μπορούν να αποβούν άκρως ευεργετικά. Τα πρώτα λεπτά της προετοιμασίας είναι τα πιο δύσκολα. Εστιάστε μόνο στα πέντε αυτά λεπτά που χρειάζεστε για να βάλετε τα παπούτσια σας και να φτάσετε στην πόρτα. Μόλις βγείτε έξω, θα γίνουν όλα αυτόματα.



Η καλή μέρα από το ξύπνημα φαίνεται.

Εφτά τρόποι για να ξεκινήσετε σωστά τη μέρα σας:

• Μόλις χτυπήσει το ξυπνητήρι, περάστε τα πρώτα δεκαπέντε δευτερόλεπτα σχεδιάζοντας κάτι ωραίο για εσάς-ακόμα κι αν είναι να πάτε στο μανάβη για να αγοράσετε φράουλες.


• Σηκωθείτε. Όσο περισσότερο μένετε ξαπλωμένη, τόσο περισσότερο τεμπελιάζετε και είναι πολύ πιθανό να ξυπνήσει ο κακός σας εαυτός. Για αυτό, σηκωθείτε, κάντε ένα ντους, ετοιμάστε πρωινό για τα παιδιά.


• Πιείτε δύο ποτήρια νερό. Το σώμα μας αφυδατώνεται και αφυδάτωση σημαίνει κούραση και η κούραση επηρεάζει τη διάθεση μας.


• Κάντε γυμναστική. Ήδη γνωρίζετε τον Νο1 παράγοντα που εκτονώνει την κακή διάθεση: την άσκηση. Μια βόλτα στο γυμναστήριο σίγουρα βοηθά. Όμως ακόμα και μερικά λεπτά κίνησης-πχ ένας γρήγορος περίπατος-αυξάνει την ενέργεια και μειώνει την πίεση.


• Ερευνήστε. Όταν σας πνίξει το άγχος, προσπαθήστε να ανακαλύψετε τι είναι αυτό που το προκαλεί. Μήπως έχετε μια συνάντηση σήμερα που θα θέλατε να την αποφύγετε; Ή μήπως ήταν το όνειρο που είδατε λίγο πριν χτυπήσει το ξυπνητήρι; Αν μπορείτε να καταλάβετε τι είναι αυτό που σας αναστατώνει, τότε είστε στα μισά του δρόμου για να φτάσετε στην καλή διάθεση.


• Νιώστε ευγνωμοσύνη. Η γενναιοδωρία και η ευγνωμοσύνη συμβάλλουν στην ευτυχία. Φιλήστε τα παιδιά σας, το σύντροφο σας. Σκεφτείτε τρία πράγματα που σας προκαλούν ευτυχία. Φαίνεται τόσο απλό, αλλά με το να μετράτε τα καλά πράγματα που σας συμβαίνουν θυμάστε ότι ο ήλιος ανατέλλει κάθε μέρα.


• Γελάστε με τον εαυτό σας. Σκεφτείτε λίγο τη ζωή σας και προσπαθήστε να εκτιμήσετε με έναν αστείο τρόπο τα πράγματα που δεν πάνε σύμφωνα με τα σχέδια σας. Οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι είναι εκείνοι που γνωρίζουν πόσο μικρό έλεγχο έχουν σε κάποια πράγματα και πόσο μεγάλο στον εαυτός τους. Με άλλα λόγια, στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να διαχειριστούν το άγχος και τις δυσκολίες της ζωής.

Η δύναμη της ευέλικτης σκέψης.

Οι άνθρωποι είμαστε πλάσματα της συνήθειας. Αγαπάμε τη ρουτίνα γιατί όταν κάνουμε τα ίδια και τα ίδια δεν χρειάζεται να καταβάλλουμε μεγάλη πνευματική προσπάθεια. Όπως όμως το σώμα, έτσι και το μυαλό χρειάζεται τακτική άσκηση για να παραμείνει ακμαίο. Για να αποκτήσετε ευελιξία στη σκέψη χρειάζεστε:

Διαίσθηση. Όλοι έχουμε κάποιους κανόνες στο μυαλό μας για το πως θα "πρέπει" να συμπεριφερόμαστε: "Πρέπει να είμαι τέλεια μάνα", "η σωστή μαμά δεν ζητάει ποτέ βοήθεια", "πάντα βάζω τους άλλους πάνω από μένα". Ξεκινήστε με το να προσδιορίσετε τους "κανόνες" που σας καθοδηγούν και καταγράψτε τους. Έπειτα, αναρωτηθείτε: "Εμπλουτίζουν τη ζωή μου ή κάνω πράγματα επειδή φοβάμαι να μην το κάνω;" Αν ο κανόνας ανήκει στη δεύτερη κατηγορία αμφισβητήστε τον. Για παράδειγμα, αν δεν ζητάτε ποτέ βοήθεια από τους φίλους σας, γιατί να μην το κάνετε; Φοβάστε μήπως απορρίψουν το αίτημα σας; Ή οτι θα καταλήξετε να νιώθετε υποχρέωση; Τεστάρετε τον κανόνα. Ζητήστε από μια πραγματικά καλή φίλη να σας κάνει μια μικρή χάρη. Μπορεί αυτό που της ζητάτε να της δώσει χαρά.

Αμφισβήτηση. Αν κάτι δεν λειτουργεί, οφείλουμε να το αλλάξουμε. Δεν απορρίπτουμε τον εαυτό μας, αλλά μια μέθοδο αντίληψης-αντίδρασης που δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Συναίσθημα. Την επόμενη φορά που θα έχετε μια άσχημη μέρα, αντισταθείτε στον πειρασμό να δείτε τηλεόραση ή να πιείτε ένα παραπάνω ποτήρι κρασί. Αντί για αυτό, αφήστε τον εαυτό σας να νιώσει το θυμό, την απογοήτευση, τη λύπη. Μιλήστε για τα συναισθήματα σας με μια φίλη ή απλά καθίστε με κλειστά μάτια και αφήστε τα να υπάρχουν. Όπως λένε άλλωστε και οι ψυχολόγοι  το να βιώνεις τα συναισθήματα σου αποτελεί ένα από τα προσόντα των ανοιχτών ανθρώπων. Επίσης, συνδέεται με την αυξημένη διάρκεια ζωής, μια που σύμφωνα με τις μελέτες οι άνθρωποι αυτοί έχουν λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν από καρδιαγγειακά νοσήματα. Από την άλλη πλευρά, η άρνηση των συναισθημάτων, ως γνωστόν, οδηγεί σε εθισμούς και σε κατάθλιψη.

Εστιάστε σωστά.

Η αλήθεια είναι πως ο σύγχρονος τρόπος ζωής μας υποχρεώνει να εστιάζουμε συνεχώς και στα πάντα. Στη δουλειά μας, στο αυτοκίνητο, στους συνεργάτες μας, παντού και συνεχώς έχουμε την προσοχή μας στραμμένη κάπου. Σύμφωνα με έρευνες, αυτό προξενεί έντονες σωματικές αντιδράσεις, όπως πιάσιμο των μυών, έκκριση της ορμόνης του στρες και αυξημένη αρτηριακή πίεση, όλα όσα χρειάζεται για να κλονιστεί η υγεία μας. Αυτού του είδους η προσοχή μπορεί επίσης να προκαλέσει δυσκολία στις σχέσεις μας. Ποιος ρομαντικός σύντροφος θέλει να περνάει από τον ίδιο εξονυχιστικό έλεγχο που περνάτε τους συναδέρφους σας και ποιο παιδί θέλει να υφίσταται την πιο σκληρή κριτική; Η αλήθεια βέβαια είναι πως οι υποχρεώσεις δεν μας αφήνουν να εστιάσουμε μόνο σε ευχάριστα πράγματα. Ωστόσο, μια άσκηση που θα βοηθούσε πολύ είναι να επικεντρώνεστε σε πράγματα καλαίσθητα και ευχάριστα. Αν, για παράδειγμα, βγείτε μια βόλτα στο πάρκο, χαζέψτε τα δέντρα, τα λουλούδια, τα παιδάκια και αποφύγετε να πιάσετε κουβέντα με κάποιον.

Πηγή: Το παιδί μου κι εγώ.

Read More [...]

Posted in γυναίκα, μητρότητα, παιδιά

Οι τιμωρίες δεν διδάσκουν τίποτα στα άτακτα παιδιά

Δεν διαβάζουν, καβγαδίζουν, δεν συνεργάζονται. Ο χειρισμός των «δύσκολων» παιδιών δεν είναι εύκολη υπόθεση, όμως με συγκεκριμένες τακτικές ίσως αλλάξει η συμπεριφορά τους. Η συμπεριφορά ενός παιδιού μπορεί να βελτιωθεί- το έχουν αποδείξει πενήντα χρόνια ερευνών. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι οι γονείς πρέπει να κάνουν έναν καθημερινό αγώνα δρόμου για να αποκτήσουν τα παιδιά καλούς και σωστούς τρόπους.

Με άλλα λόγια, δεν χρειάζεται να σας πιάνει πανικός αν το δωμάτιό του θυμίζει βομβαρδισμένο τοπίο...

Φυσικά εάν οι γονείς δουν το παιδί τους να περνάει ώρες μπροστά στο παράθυρό του με μια στολή παραλλαγής, φορώντας τη μάσκα του θλιμμένου κλόουν και κρατώντας ένα αεροβόλο με το οποίο να σημαδεύει τους γείτονες, είναι απολύτως λογικό να σκεφτούν ότι πρέπει να κάνουν κάτι και γρήγορα. Για πολλές συμπεριφορές ή συνήθειες των παιδιών, όμως, δεν χρειάζεται να σημάνει ο οικογενειακός συναγερμός ακόμη κι αν αυτές είναι ενοχλητικές. Το πιπίλισμα του αντίχειρα, για παράδειγμα, είναι μια συνήθεια που έχουν πάρα πολλά παιδιά έως τα πέντε τους χρόνια. Από εκείνη την ηλικία το φαινόμενο αρχίζει να εξασθενεί. Εάν λοιπόν ο οδοντίατρος δεν σας πει ότι πρέπει να κάνετε κάτι, μπορείτε να αφήσετε το παιδί σας να πιπιλάει το δάχτυλό του. Η ίδια αρχή ισχύει για το τραύλισμα.

Περίπου το 5% των παιδιών τραυλίζουν κάποια περίοδο ανάμεσα στα 2 και τα 5 τους χρόνια. Οι γονείς ανησυχούν όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, αλλά πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι σε ποσοστό μεγαλύτερο του 80% αυτά τα παιδιά σταματούν να τραυλίζουν μετά τα έξι τους χρόνια.

Οι συμπεριφορές. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται πολλές μορφές συμπεριφοράς που από τους γονείς κρίνονται ενοχλητικές ή απαράδεκτες. Περίπου τα μισά παιδιά ηλικίας 4 και 5 ετών δεν μπορούν να καθίσουν ήσυχα όπως θα ήθελαν οι ενήλικοι και άλλα τόσα κλαψουρίζουν τόσο πολύ ώστε οι γονείς τους το θεωρούν πρόβλημα. Και στις δύο περιπτώσεις, αυτές οι ενοχλητικές συμπεριφορές εξασθενούν με την ηλικία. Με την ίδια ανησυχία αντιμετωπίζουν οι γονείς τα ψέματα που λένε τα παιδιά στην ηλικία των 10 και 11 ετών ή όταν στην εφηβεία κλέβουν καμιά σοκολάτα από το περίπτερο ή κάνουν κάποια πράξη βανδαλισμού (τα μισά αγόρια και ένα στα τρία κορίτσια). Για τα περισσότερα παιδιά, όμως, αυτά δεν είναι προβλήματα που συνεχίζονται στο μέλλον.

Η αντίδραση. Πολλοί γονείς αντιδρούν σε αυτές τις περιπτώσεις τιμωρώντας τα παιδιά τους. Και το κάνουν για διάφορους λόγους: για να διδάξουν στα παιδιά το σωστό και το λάθος, για να ικανοποιήσουν το αίσθημα δικαιοσύνης ή για να αποδείξουν την εξουσία τους.

Φυσικά, δεν μπορεί να μην υπάρξουν επιπτώσεις για ένα παιδί που χαρακώνει το αυτοκίνητο του γείτονα. Έχει αποδειχθεί όμως ότι η τιμωρία δεν αλλάζει τη συμπεριφορά των παιδιών. Ειδικά, όσο τα παιδιά μεγαλώνουν και γίνονται πιο ανεξάρτητα και περισσότερο ικανά να διεκδικούν, τόσο οι γονείς πρέπει να προσπαθούν να δώσουν απάντηση σε ένα ερώτημα: υπάρχει λόγος να θέσω όρια εδώ; Ας φανταστούμε για παράδειγμα ένα ακατάστατο δωμάτιο- μια «αιτία πολέμου» ανάμεσα σε γονείς και παιδιά σε πάρα πολλά σπίτια. Αν το ακατάστατο δωμάτιο συνοδεύεται από μιαν ανάλογη συμπεριφορά όσον αφορά τόσο την προσωπική εμφάνιση όσο και τα μαθήματα του σχολείου, τότε η παρέμβαση είναι απαραίτητη. Διαφορετικά, θέστε στον εαυτό σας το εξής ερώτημα: πόσα δωμάτια ενηλίκων θυμίζουν το βομβαρδισμένο τοπίο ενός εφηβικού δωματίου; Είναι βέβαιο ότι θα δυσκολευτείτε να βρείτε έστω και ένα. Ο Άλαν Κάζντιν είναι καθηγητής Ψυχολογίας και Παιδοψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ και διευθυντής του Κέντρου Γονικής και Παιδικής Κλινικής Αγωγής στο ίδιο πανεπιστήμιο.

Πώς αντιμετωπίζεται ένας «μικρός τύραννος;

Η ΤΙΜΩΡΙΑ

● Έρευνες έχουν δείξει ότι με την τιμωρία δεν διορθώνεται η κακή συμπεριφορά του παιδιού

● Με την τιμωρία το παιδί δεν μαθαίνει τι να κάνει και σπανίως μαθαίνει τι να μην κάνει

Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ

● Δεν είναι βέβαιο ότι με τη συζήτηση βελτιώνεται η συμπεριφορά του παιδιού.

Ωστόσο, με τη συζήτηση το παιδί:

α. βελτιώνει τις γλωσσικές δεξιότητές του

β. αναπτύσσει τις ικανότητές του στη λογική σκέψη

γ. αυξάνει τις πιθανότητες να συζητά στην εφηβεία με τους γονείς πράγματα που το απασχολούν

Ο ΕΠΑΙΝΟΣ

● Η έστω και μικρή βελτίωση της συμπεριφοράς πρέπει να αναγνωρίζεται από τον γονέα είτε λεκτικά είτε με ένα μικρό «δώρο» (π.χ. να του χαρίσετε 15 λεπτά πριν πάει για ύπνο)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

● «Θα σου απαγορεύσω να κάνεις κάτι. Για να δούμε; Μπορείς να παραμείνεις ήρεμος;».

● Αλλάξτε ρόλους. Πολλά παιδιά διασκεδάζουν παίζοντας τους γονείς και λέγοντας «όχι» στον γονέα που υποδύεται το παιδί

Χρειάζεται ηρεμία και υπομονή

Γιατί να κινήσετε γη και ουρανό για να αντιμετωπίσετε ένα πρόβλημα που θα διορθωθεί από μόνο του; Αυτή η προσέγγιση, ωστόσο, απαιτεί αρκετή δόση ηρεμίας, πειθαρχίας και υπομονής από τους γονείς. Ακόμη και αυτοί οι γονείς, όμως, που θυμίζουν μοναχούς του Ζεν, πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι μια συνήθεια που εγκαταλείπει ένα παιδί με τον καιρό είναι πιθανό να επιστρέψει και μάλιστα σε χειρότερο βαθμό από ποτέ. Παρ΄ ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η κακή συμπεριφορά δεν ήρθε για να μείνει, δικαίως κάποιοι γονείς μπορεί να ανησυχήσουν. Είναι φυσιολογικό για ένα 4χρονο παιδί να κλέψει ένα γλειφιτζούρι- τι συμβαίνει όμως όταν κλέβει γλειφιτζούρια ένας 12χρονος; Σε αυτήν την περίπτωση, μάλλον πρέπει να ζητήσετε τη βοήθεια κάποιου ειδικού.

Πηγή: dietup.gr

Read More [...]

Posted in γονείς, παιδιά, τιμωρία

Τι είναι στρες και τι προκαλεί στο παιδί;

Ως ενήλικες έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι τα παιδιά ζουν σ’έναν κόσμο ανέμελο, απαλλαγμένο από άγχος και στενοχώριες. Στην πραγματικότητα συμβαίνει συχνά το αντίθετο. Ακόμη και τα πολύ μικρά παιδιά αισθάνονται συχνά άγχος και ανησυχούν για πολλούς λόγους, άλλα σε μικρότερο κι άλλα σε μεγαλύτερο βαθμό κι ένταση...

Το στρες είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα των απαιτήσεων που ασκούνται πάνω στο άτομο και της ικανότητάς του να ανταποκριθεί σ’αυτές ικανοποιητικά. Οι παράγοντες που προκαλούν τέτοιες πιέσεις-απαιτήσεις μπορεί να προέρχονται τόσο από το εξωτερικό περιβάλλον (δηλ. την οικογένεια, τους φίλους, το σχολείο), όσο κι από τον ίδιο του τον εαυτό. Μάλιστα, οι πιέσεις που δέχεται το παιδί από τον εαυτό του μπορεί να είναι και οι πιο σημαντικές.

Ενώ εμείς οι ίδιοι θέτουμε τα στάνταρ και τους κανόνες σύμφωνα με τους οποίους θέλουμε να ζήσουμε, συχνά συμβαίνει εκείνο που νομίζουμε ότι πρέπει να κάνουμε – για να ανταποκριθούμε σ’αυτά τα στάνταρ – να μην συμβαδίζει μ’αυτό που μπορούμε πραγματικά να κάνουμε στην καθημερινή μας ζωή. Έτσι δημιουργείται μέσα μας η εσωτερική σύγκρουση που προκαλεί το στρες.

Το στρες επηρεάζει κάθε άτομο που έχει την αίσθηση ότι το βαραίνουν πολλά πράγματα που δυσκολεύεται να «σηκώσει», ή να αλλάξει. Από αυτό το βίωμα δεν εξαιρούνται τα παιδιά. Για παράδειγμα, ένα δίχρονο παιδί μπορεί να είναι αγχωμένο κι ανήσυχο επειδή ο άνθρωπος που χρειάζεται για να νιώσει ήρεμα κι ευχάριστα – η μητέρα ή ο πατέρας του – δεν βρίσκεται, όσο θα ήθελε, κοντά του. Σε παιδιά προσχολικής ηλικίας η απομάκρυνση από τους γονείς τους είναι η σημαντικότερη πηγή άγχους κι εκνευρισμού. Όσο μικρότερο σε ηλικία είναι το παιδί τόσο ισχυρότερη είναι και η επίδραση του αποχωρισμού από τους γονείς του.

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ακαδημαϊκές απαιτήσεις (από το δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) και οι κοινωνικές πιέσεις – ιδιαίτερα η ανάγκη του παιδιού να ενσωματωθεί με επιτυχία στην ομάδα των συνομηλίκων του – γίνονται πηγές έντονου άγχους. Επιπλέον, πολύ συχνά, ακόμα και οι πιο καλοπροαίρετοι γονείς συμβαίνει να προκαλούν άγχος στα παιδιά τους χωρίς να το καταλαβαίνουν. Για παράδειγμα, γονείς οι οποίοι έχουν πετύχει σε πολλές πλευρές της ζωής τους συχνά έχουν - χωρίς οι ίδιοι να το συνειδητοποιούν – υψηλές προσδοκίες από τα παιδιά τους. Αυτά όμως τα παιδιά που τυχαίνει να μην έχουν ούτε τα κίνητρα, ούτε τις ικανότητες για υψηλά επιτεύγματα κι επιδόσεις που είχαν οι γονείς τους συχνά καταλήγουν να νιώθουν απογοητευμένα από τον εαυτό τους και τη ζωή γενικά. Η ένταση και το είδος του στρες που βιώνει το παιδί σας έχει να κάνει και με άλλους παράγοντες. Σκεφτείτε: σας ακούει συχνά το παιδί σας να συζητάτε για προβλήματα που σας βασανίζουν στο χώρο της δουλειά σας, να ανησυχείτε για την αρρώστια κάποιου συγγενή, ή να μαλώνετε με τον/την σύντροφό σας για οικονομικά θέματα;

Οι γονείς πρέπει να είναι προσεχτικοί στον τρόπο με τον οποίο συζητούν τέτοια θέματα όταν τα παιδιά είναι κοντά, γιατί είναι πιθανό τα παιδιά να υιοθετούν και τελικά να «φορτώνονται» τις ανησυχίες των γονιών τους με αποτέλεσμα να αγχώνονται τα ίδια γι’αυτές.

Επίσης, κάποιοι παράγοντες που μπορεί να περιπλέξουν τα πράγματα είναι μια ασθένεια, ή ένα διαζύγιο. Όταν προστίθενται τέτοιου είδους καταστάσεις στις πιέσεις που το παιδί ήδη αντιμετωπίζει καθημερινά, τότε το στρες γίνεται πιο έντονο κι επώδυνο. Ακόμη και το πιο ανώδυνο και συναινετικό διαζύγιο είναι μια  δύσκολη εμπειρία για τα παιδιά. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος μπορεί τα παιδιά να νιώσουν την ανάγκη να στηρίζονται περισσότερο στον εαυτό τους, αφού το βασικό σύστημα που μέχρι τώρα τους παρείχε ασφάλεια – οι γονείς τους – απειλείται με διάλυση. Οι γονείς που βρίσκονται σε διάσταση, ή έχουν χωρίσει δεν πρέπει ποτέ να ωθούν τα παιδιά τους να διαλέξουν τη μία ή την άλλη πλευρά, ή ακόμη να σχολιάζουν αρνητικά μπροστά στα παιδιά τους τον άλλο γονιό. Αντίθετα, πρέπει πάντα οι ενέργειές τους να έχουν σαν τελικό στόχο αυτό που μακροπρόθεσμα ωφελεί το παιδί τους.

Πώς θα καταλάβετε εάν το παιδί σας είναι αγχωμένο;

Δεν είναι πάντα εύκολο να διακρίνετε πότε το παιδί σας βιώνει έντονο άγχος. Βραχυπρόθεσμες αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού, όπως τα σκαμπανεβάσματα στη διάθεσή του, η ξαφνική κι έντονη κινητικότητα, η επιθετικότητα, οι αλλαγές στον τρόπο και τις ώρες που κοιμάται, το «βρέξιμο» του κρεβατιού του μπορεί να είναι σημάδια έντονου στρες. Κάποια παιδιά όταν διακατέχονται από στρες παρουσιάζουν και σωματικές ενοχλήσεις, όπως είναι οι επίμονοι στομαχόπονοι και οι πονοκέφαλοι. Άλλα έχουν δυσκολία στο να συγκεντρωθούν ή να ολοκληρώσουν τις εργασίες του σχολείου. Άλλα παιδιά κλείνονται στον εαυτό τους και ξοδεύουν τον περισσότερο χρόνο τους μόνα τους παρά με κάποια παρέα.

Τα πιο μικρά παιδάκια αντιδρούν στο στρες ρουφώντας τον αντίχειρά τους, παίζοντας επίμονα με τα μαλλιά τους, ή σκαλίζοντας τη μύτη τους. Κάποια άλλα μπορεί να αρχίσουν να λένε ψέματα, να φέρονται ατίθασα κι εριστικά, ή να εναντιώνονται στην εξουσία.

Πώς θα βοηθήσετε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το στρες;

Ο καλύτερος τρόπος για να βοηθήσετε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το στρες είναι, καταρχάς, να δημιουργήσετε στο παιδί σας τις απαραίτητες προϋποθέσεις για έναν δυνατό και υγιή οργανισμό. Η επαρκής ξεκούραση και η καλή διατροφή θα ενισχύσουν τις φυσικές άμυνες του παιδιού στην αντιμετώπιση του άγχους. Εξίσου, μεγάλης σημασίας είναι η κατάλληλη συμπεριφορά, επικοινωνία και ενασχόληση του γονιού με το παιδί.

Μάθετε να ξοδεύετε χρόνο με το παιδί σας καθημερινά. Όταν καταλάβετε ότι θέλει να σας μιλήσει, ή απλά θέλει να βρίσκεται στον ίδιο χώρο με σας, μη χάνετε ευκαιρία να του δείξετε ότι είστε διαθέσιμοι. Σε οποιαδήποτε ηλικία βρίσκεται το παιδί σας αυτός ο ποιοτικός χρόνος που περνάτε μαζί του είναι πολύ σημαντικός τόσο για το ίδιο όσο και για την σχέση του μαζί σας. Είναι σίγουρα δύσκολο για πολλούς από σας, όταν επιστρέφετε στο σπίτι από τη δουλειά, να καθίσετε στο πάτωμα και να παίξετε με το παιδί σας, ή απλά να μιλήσετε μαζί του. Πρέπει να γνωρίζετε όμως πως είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το παιδί σας να αφιερώνεται έστω και λίγο χρόνο μαζί του καθημερινά, για να του δείχνετε με ό,τι μέσα έχετε στη διάθεσή σας (π.χ. το παιχνίδι, τη ζωγραφική, τη συζήτηση) ότι είναι για σας ένα πολύ σημαντικό άτομο. Βοηθείστε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το άγχος του συζητώντας μαζί του για τους λόγους που μπορεί να το προκαλούν. Από τη μεταξύ σας συζήτηση μπορεί να προκύψουν κάποιες καινούργιες ιδέες και λύσεις. Μπορείτε να δημιουργήσετε αντίστοιχες ευκαιρίες ξοδεύοντας περισσότερο χρόνο για συζήτηση με άλλους γονείς ή εκπαιδευτικούς, αναπτύσσοντας μαζί με το παιδί ένα πλάνο για σωματική άσκηση, ή κρατώντας ημερολόγιο.

Μπορείτε επίσης να βοηθήσετε το παιδί σας ενημερώνοντάς το και προετοιμάζοντας το έδαφος για καταστάσεις που ενδεχομένως του δημιουργούν άγχος. Για παράδειγμα, φροντίστε να γνωρίζει το παιδί σας αρκετό καιρό πριν για το ραντεβού που έχει με τον γιατρό, και συζητείστε μαζί του για το τι πρόκειται να συμβεί εκεί.

Να θυμάστε ότι το να αισθάνεται κανείς άγχος είναι φυσιολογικό. Πέστε στο παιδί σας ότι είναι απολύτως φυσικό να νιώθει κάποιες φορές μοναξιά, φόβο, ή θυμό. Είναι καλό να ακούει από σας ότι και οι άλλοι άνθρωποι θα αισθάνονταν το ίδιο εάν βρίσκονταν στη δικιά του θέση.

Είναι βέβαιο ότι οι περισσότεροι από σας έχετε ως γονείς τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να χειριστείτε το στρες του παιδιού σας με σύνεση κι ενδιαφέρον. Παρόλα αυτά θα χρειαστείτε τη βοήθεια του ειδικού, όταν παρατηρήσετε ότι κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού σας επιμένει για αρκετό χρονικό διάστημα, ή όταν δυσκολεύεστε εσείς οι ίδιοι να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα μολονότι έχετε προσπαθήσει επανειλημμένα. 



Πηγή: kidsguide.gr

Read More [...]

Posted in γονείς, παδιά

Ο Σταυρός στις σχολικές τάξεις

Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ήταν ρηξικέλευθη.

«Η ανάρτηση των σταυρών στις σχολικές αίθουσες αποτελεί παραβίαση της ελευθερίας των γονέων να εκπαιδεύσουν τα παιδιά τους σύμφωνα με τις πεποιθήσεις τους, καθώς και της ελευθερίας της θρησκευτικής επιλογής για τους μαθητές.» 

Και όπως ήταν αναμενόμενο η συγκεκριμένη απόφαση προκάλεσε αναστάτωση  στην Ιταλία αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Το θέμα ξεκίνησε το 2002 όταν η Ιταλίδα Σόιλε Λάουτσι ζήτησε από το σχολείο, όπου φοιτούσαν τα παιδιά της, να αποσυρθεί από την αίθουσα διδασκαλίας ο σταυρός με τον Εσταυρωμένο λέγοντας ότι η παρουσία ενός θρησκευτικού συμβόλου την εμποδίζει να δώσει στα παιδιά της την κοσμική διαπαιδαγώγηση που η ίδια επιθυμεί. Η διεύθυνση του σχολείου αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημά της κι έτσι η Σόιλε Λάουτσι κατέφυγε στην ιταλική Δικαιοσύνη χωρίς να καταφέρει κάτι. Η δικαίωση ήρθε εφτά χρόνια αργότερα από το Δικαστήριο του Στρασβούργου.

Πλέον το ιταλικό κράτος καλείται να αποζημιώσει τη συγκεκριμένη μητέρα με 5000 ευρώ για την ηθική βλάβη που της προκάλεσε. Οι δικαστές του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στήριξαν την απόφασή τους στην πεποίθηση ότι ο σταυρός για τους μαθητές άλλων δογμάτων ή για τους άθεους μπορεί να θεωρηθεί ενόχληση.

Όπως ήταν αναμενόμενο η συγκεκριμένη απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις στους κύκλους της Καθολικής Εκκλησίας και της κεντροδεξιάς. Η Ιταλίδα υπουργός Παιδείας Μαριαστέλα Τζελμίνι ανέφερε ότι ο σταυρός στις σχολικές τάξεις είναι ένα σύμβολο της ιταλικής παράδοσης κι όχι ένα μέσο κατήχησης των παιδιών.

Η ιταλική κυβέρνηση σκοπεύει να ασκήσει έφεση. Αν όμως δεν της αναγνωριστεί το συγκεκριμένο δικαίωμα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο  Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τότε η απόφαση θα είναι οριστικά τελεσίδικη σε τρεις μήνες. Έτσι θα δημιουργηθεί δικαστικό προηγούμενο και θα ανοίξει ο δρόμος σε πολίτες άλλων Ευρωπαϊκών κρατών να ασκήσουν ανάλογες προσφυγές.



Πηγή: paidorama.com

Read More [...]

Posted in παιδιά, σχολείο

Τα "δώρα" της εγκυμοσύνης

Μέχρι τώρα έχετε συνδέσει την εγκυμοσύνη μόνο με εξετάσεις, κούραση, ναυτίες και "μη". Κι όμως. Αν την αντιμετωπίσετε με θετική διάθεση, αυτή η ομολογουμένως ενδιαφέρουσα κατάσταση χαρίζει απλόχερα-μαζί με την προσμονή της υπέρτατης ευτυχίας-και κάποια extra bonus στη μέλλουσα μαμά. Σε ποια άλλη στιγμή της ζωής σας πχ οι μικρές "παρασπονδίες" στη δουλειά θα αντιμετωπίζονταν με τόση κατανόηση απ' όλους, σαν το πιο φυσικό πράγμα στον κόσμο; Σε ποια άλλη χρονική περίοδο μια γυναίκα δέχεται τόσα χαμόγελα, περιποιήσεις, κανακέματα και την αυθόρμητη προθυμία όλων να τη βοηθήσουν όσο μπορούν; Πότε άλλοτε μια άγνωστη κυρία σας χαμογέλασε τόσο ζεστά μέσα στο βαγόνι του μετρό ενώ σας παραχωρούσε τη θέση της; Σαν να μη φτάνουν όλα αυτά, μέσα στο ίδιο σας το σώμα οι ορμόνες κατά τη διάρκεια αυτών των μηνών στήνουν τρελό χορό που δεν φέρνει μόνο αναστάτωση στον οργανισμό, αλλά συμβάλλει και στο να είστε πιο υγιής από ποτέ-ακόμα κι αν δεν νιώθετε πάντα έτσι. Ας δούμε μερικά από τα πιο εντυπωσιακά "δώρα" που σας προσφέρει η εγκυμοσύνη.





Καλύτερο σεξ.

 Πιθανότατα είστε μια από τις πολλές γυναίκες που έχουν περάσει τη μισή σεξουαλική ενεργή ζωή τους με το άγχος μήπως συλλάβουν και την άλλη μισή με το φόβο μήπως δεν συλλάβουν. Τώρα είναι η περίοδος που μπορείτε να χαρείτε τον έρωτα απλά και μόνο για την απόλαυση που προσφέρει, χωρίς ανησυχίες ή αλληλοσυγκρουόμενες σκέψεις στο μυαλό σας. Ωστόσο, αυτό δεν είναι το μόνο καλό. Δεν είναι τυχαίο ότι σε σχετικές έρευνες πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης-και συγκεκριμένα αφού πέρασαν οι πρώτες εβδομάδες και μαζί τους οι ναυτίες και οι άλλες μικροενοχλήσεις-ένιωθαν πιο έντονη ερωτική επιθυμία και έκαναν το καλύτερο σεξ από ποτέ. Ο λόγος είναι ότι στην περίοδο της κύησης το "πάρτι" των ορμονών που συντελείται στον οργανισμό και κυρίως η "εκρηκτική" αύξηση των οιστρογόνων ανεβάζει τη λίμπιντο, ενώ η αυξημένη ροή του αίματος στο στήθος και στην περιοχή του κόλπου, η μεγαλύτερη ευαισθησία στις νευρικές απολήξεις και οι άφθονες κολπικές εκκρίσεις έχουν ως αποτέλεσμα εντονότερους ή περισσότερους οργασμούς. Αν λοιπόν η εγκυμοσύνη σας εξελίσσεται ομαλά και δεν υπάρχει λόγος να αποφεύγετε τη σεξουαλική επαφή, απολαύστε τη.



Η διακοπή του καπνίσματος.

Η περίοδος της εγκυμοσύνης σας δίνει μια χρυσή ευκαιρία να ακολουθήσετε έναν πιο υγιεινό και ποιοτικό τρόπο ζωής, εγκαταλείποντας κακές συνήθειες όπως το κάπνισμα. Μην την αφήσετε ανεκμετάλλευτη, γιατί τα οφέλη θα είναι ανεκτίμητα τόσο για εσάς όσο και για το μωρό σας. Τώρα, η επιθυμία σας να κόψετε επιτέλους το τσιγάρο μπορεί να πραγματοποιηθεί πιο εύκολα και πιο "ανώδυνα" από ποτέ. Η ορμονική αναστάτωση των πρώτων εβδομάδων είναι ένας σημαντικός σύμμαχος στην προσπάθεια σας, καθώς μαζί με τις ναυτίες και τους εμετούς προκαλεί αποστροφή για τη γεύση και τη μυρωδιά του τσιγάρου και παντελή έλλειψη επιθυμίας για κάπνισμα. Από την άλλη, η εγκυμοσύνη οξύνει τις αισθήσεις και κυρίως την όσφρηση, κάνοντας τη μέλλουσα μαμά να μην αντέχει την έντονη και βαριά μυρωδιά του καπνού και να δυσφορεί ακόμα κι όταν κάποιος άλλος που βρίσκεται πολύ κοντά της καπνίζει. Αυτό όμως που κάνει κυρίως τις περισσότερες καπνίστριες να κόψουν "μαχαίρι" το τσιγάρο είναι αυτή η πρωτόγνωρη αίσθηση ευθύνης, η συνειδητοποίηση πως ότι κάνουν δεν αφορά μόνο τις ίδιες, αφού δεν είναι πια μόνες. Θυμηθείτε τη μέρα που ο γυναικολόγος σας σας ενημέρωσε ότι αν συνεχίσετε να καπνίζετε είναι πολύ πιθανό το μωρό σας να γεννηθεί πρόωρα ή με μικρότερο βάρος από το φυσιολογικό ή να παρουσιάσει γενικότερα προβλήματα στην ανάπτυξη του. Δεν είναι σημαντικό να σκέφτεστε ότι με κάθε τσιγάρο που δεν ανάβετε το μωρό σας γίνεται ακόμα πιο υγιές και δυνατό; Δεν είναι αρκετός αυτός ο λόγος για να το κόψετε άμεσα; Τέλος, καθώς αυτή την περίοδο μειώνεται δραστικά και η κατανάλωση ποτών και καφέδων, θα έχετε λιγότερες ευκαιρίες να ανάψετε τσιγάρο.



Υιοθέτηση υγιεινής διατροφής.

Ξεχάστε τις βασανιστικές, στερητικές δίαιτες, το μασούλημα μαρουλόφυλλων αντί για κανονικό γεύμα, το άγχος για να χάσετε και το τελευταίο περιττό κιλό. Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης θα πρέπει να ακολουθείτε κάποιους στοιχειώδεις κανόνες καλής διατροφής, ωστόσο ευεργετικούς για την υγεία, την ομορφιά και την ευεξία. Στην ουσία, δεν χρειάζεται να στερηθείτε τίποτα, ούτε να μετατρέψετε κάθε γεύμα σε περίπλοκη διαδικασία ζυγίζοντας ξανά και ξανά τις ποσότητες. Δώστε έμφαση σε ορισμένες τροφές που είναι προτιμότερες από άλλες. Τώρα σας δίνεται η ευκαιρία να βελτιώσετε τις συνήθειες σας ακολουθώντας ένα πλήρες, ισορροπημένο διαιτολόγιο, που θα διασφαλίζει τόσο τη δική σας καλή υγεία όσο και του εμβρύου, και μάλιστα με μια μικρή αύξηση των θερμίδων που προσλαμβάνετε καθημερινά-άντε και με μερικές "παρεκκλίσεις" που και που για να νιώθετε ευδιάθετη και χαλαρή. Καλό δεν ακούγεται;



Μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση

Έχει διαπιστωθεί ότι οι περισσότερες γυναίκες νιώθουν ότι η αυτοπεποίθηση τους αυξάνεται σημαντικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Οι λόγοι που συμβάλλουν σε αυτό είναι πολλοί: το λαμπερό δέρμα, τα όμορφα μαλλιά, οι καμπύλες που δημιουργούν μια ελκυστική εικόνα, η υποσυνείδητη επιβεβαίωση ότι ολοκλήρωνεται η θηλυκή τους υπόσταση, αλλά και οι ορμόνες της κύησης που τις βοηθούν να ανακαλύψουν μέσα από τη γονιμότητα τους μια άγνωστη αρχέγονη δύναμη που τις κάνει να νιώθουν πιο τολμηρές, άξιες, επαρκείς, ικανές να καταφέρουν τα πάντα. Αν βρίσκεστε ακόμα στο πρωτο τρίμηνο, τότε που κυριαρχεί το αίσθημα της κόπωσης, απλώς κάντε λίγη υπομονή. Σύντομα θα αποκατασταθεί από μια εντυπωσιακή ενέργεια. Από την άλλη, δεν είναι και λίγο να γίνεσαι ξαφνικά το επίκεντρο της προσοχής και του ενδιαφέροντος των άλλων. Από τον ηλικιωμένο κύριο που σας έδωσε τη θέση του στην ουρά του ταμείου στην τράπεζα, μέχρι τον υπάλληλο του σουπερ μαρκετ που έσπευσε να σας κατεβάσει το μαλακτικό από το ψηλό ράφι, όλοι μοιάζουν να σας αντιμετωπίζουν σαν μια σύγχρονη θεά της γονιμότητας. Όσο για τον μέλλοντα πατέρα; Αυτός έχει κι άλλους λόγους να παρέχει τακτικά τονωτικές ενέσεις στην αυτοπεποίθηση σας. Σύμφωνα με έρευνες στις οποίες υποβλήθηκαν σε ανάλυση αίματος μέλλοντες μπαμπάδες, αποκαλύφθηκε ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της συντρόφου τους βιώνουν κι εκείνοι ορμονικές αλλαγές που, μεταξύ άλλων, τους κάνουν να έχουν μια πιο στοργική, ευγενική και προστατευτική συμπεριφορά. Παράλληλα, οι περισσότεροι άντρες αναφέρουν ότι βρίσκουν περισσότερο ή εξίσου γοητευτική με πριν τη σύντροφο τους αυτούς τους μήνες. Απολαύστε λοιπόν αυτό το υπέροχο αίσθημα που σας χαρίζει η εγκυμοσύνη, αλλά να είστε προετοιμασμένη: μόλις γεννηθεί το μωρό το ενδιαφέρον όλων θα μετατοπιστεί σε εκείνο.



Ύπνος χωρίς ενοχές.

Παραδεχτείτε το, έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν, αλλά τότε προτιμήσατε να πείτε μια δικαιολογία, όπως ότι είχε πολλή κίνηση ή ότι σας έπιασε λάστιχο στο δρόμο. Αυτούς τους μήνες, όμως, ακόμα κι όταν αργείτε το πρωί να πάτε στη δουλειά γιατί κοιμηθήκατε λίγο παραπάνω, δεν ντρέπεστε να το ομολογήσετε. Κι όταν ξαφνικά νιώθετε ότι σας παίρνει ο ύπνος πάνω στο γραφείο, αντί να παραγγείλετε άλλον έναν.... τριπλό καφέ, απλώς ρωτάτε αν μπορείτε να φύγετε λίγο νωρίτερα. Και βέβαια μπορείτε. Στην "κατάσταση σας" όλοι λίγο πολύ καταλαβαίνουν τις ανάγκες σας, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι παραμελείτε λίγο τα καθήκοντα σας προκειμένου να "υπερασπιστειτε" την υγεία του μωρού σας. Για αυτό, αν θέλετε να ξαπλώσετε λίγο το μεσημέρι για να πάρετε έναν υπνάκο, όχι μόνο μπορείτε αλλά και πρέπει να το κάνετε. Άλλωστε, σίγουρα σας το είπε και ο γιατρός σας: "Να ξεκουράζεστε στη διάρκεια της ημέρας". Συμπέρασμα: Η εγκυμοσύνη είναι η μόνη περίοδος της ζωής σας όπου έχετε κάθε δικαίωμα να "καλομάθετε" ή να "κακομάθετε" τον εαυτό σας. Απολαύστε όσες επιπλέον ώρες χαλάρωσης, ύπνου ή τεμεπελιάς θέλετε, χωρίς ενοχές, χωρίς κανείς να μπορεί να σας κατηγορήσει ούτε καν να σας λοξοκοιτάξει για αυτό. Ο σκοπός είναι ιερός.



Τέλος στους πόνους περιόδου.

Ένα σημαντικό ποσοστό γυναικών που πριν την εγκυμοσύνη τους υπέφερε από έντονους πόνους κατά την έμμηνο ρήση αναφέρει ότι μετά τον τοκετό οι πόνοι λιγόστεψαν ή εξαλείφθηκαν τελείως. Αυτό είναι γεγονός το οποίο συμβαίνει συχνά για λόγους που δεν έχουν γίνει απόλυτα σαφείς. Πιθανότατα, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι επιστήμονες, γιατί με την εγκυμοσύνη και τον τοκετό εξουδετερώνονται κάποιες ορμόνες που παίζουν σημαντικό ρόλο στους πόνους της περιόδου. Extra bonus: Δεν έχετε καθόλου περίοδο για εννέα μήνες, συν όσους θα θηλάσετε. Καθόλου άσχημα.



Πιο όμορφη από ποτέ.

Ούτε στα πιο τρελά σας όνειρα δεν είχατε σκεφτεί ότι θα ερχόταν μια μέρα όπου όχι μόνο δεν θα ρουφούσατε την κοιλίά σας φορώντας ένα εφαρμοστό φόρεμα, αλλά θα τη χαϊδεύατε κιόλας καθώς περιφέρετε την ολοστρόγγυλη σιλουέτα σας επιδεικνύοντας τις θηλυκές γραμμές σας. Πολλές γυναίκες δηλώνουν ότι στην εγκυμοσύνη νιώθουν καλύτερα από ποτέ σε σχέση με το σώμα τους. Ακόμα και οι (υστερικές με την εικόνα τους) σταρ του Χολιγουντ φωτογραφίζονται με περηφάνια στη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, προβάλλοντας τις πεταχτές κοιλίτσες και το πληθωρικό μπούστο τους. Το όνειρο πολλών για ένα πλούσιο στήθος επιτέλους γίνεται πραγματικότητα, χωρίς προσθήκη σιλικόνης, καθώς στους εννέα αυτούς μήνες το στήθος μεγαλώνει με τον πολλαπλασιασμό των γαλακτοφόρων αδένων και των γαλακτοπαραγωγικών κυττάρων. Ταυτόχρονα, αυτή την περίοδο επωφελείται και η επιδερμίδα, καθώς η κυκλοφορία του αίματος αυξάνεται, με αποτέλεσμα το αίμα να φτάνει ευκολότερα στην επιφάνεια του δέρματος δίνοντας του μια πιο υγιή, ρόδινη όψη. Αυτό μαζί με την καλή ψυχολογία της εγκύου, τις επιπλέον ώρες ύπνου, την καλύτερη διατροφή, την επιβεβλημένη κατανάλωση αρκετού νερού (θυμηθείτε ποια είναι η πρώτη συμβουλή που δίνουν οι αισθητικοί για την ομορφιά: η ενυδάτωση του δέρματος να γίνεται και από μέσα) χαρίζουν μια εντυπωσιακή λάμψη και ανανέωση στην επιδερμίδα. Τέλος, τα μαλλιά, χάρη στις ορμόνες της εγκυμοσύνης, γίνονται πιο υγιή, λαμπερά και πυκνά, καθώς σε αυτή τη φάση αναπτύσσονται συνέχεια χωρίς να πέφτουν. Για αυτό, όταν οι γύρω σας κάνουν κολακευτικά σχόλια για το πόσο έχετε ομορφύνει, πιστέψτε τους, είναι αλήθεια.



Πηγή: Το παιδί μου κι εγώ.

Read More [...]

Posted in γυναίκα, εγκυμοσύνη, μητέρα.

Γίνε ο Ψυχολόγος του Εαυτού σου: Μάθε τι είναι σημαντικό & τι ασήμαντο στη Ζωή σου !

Συχνά οι σύγχρονοι άνθρωποι απομακρυνόμαστε από την αυθεντική μας βούληση, την βούληση της Ψυχής και τις καθοδηγητικές της αρχές. Ζούμε σ’ έναν βιαστικό κόσμο, που χαρακτηρίζεται από την «ανάγκη» για γρήγορη επιτυχία...

Αναπτύσσεται μέσα μας μια αίσθηση βιασύνης, και πολύ συχνά έχουμε την τάση να ζούμε υπο πίεση. Σ’ αυτόν τον κικεώνα του διαρκούς αυτοματισμού πολλά πράγματα στη ζωή μας μοιάζουν επείγοντα, παρόλο που δεν είναι σημαντικά.

Πιστεύω ότι εάν αρχίσετε να εστιάζετε την προσοχή σας στις πιο σημαντικές πλευρές της ζωής σας, αυτή η φαινομενικά ακαταμάχητη αίσθηση του επείγοντος θα μειώνεται όλο και περισσότερο, και θα νιώσετε ότι ξαναέχετε τον έλεγχο της ζωής σας, η οποία θα αρχίσει να αποκτά ξανά νέο νόημα.

Για μένα προσωπικά, τα πράγματα που έχουν αληθινή σημασία στη ζωή είναι η δημιουργία ικανοποιητικών σχέσεων, η ενίσχυση άλλων ανθρώπων, η ανάπτυξη ενός οράματος στη ζωή και η συνεχής τροφοδότησή του, καθώς επίσης και η καταλυτικής σημασίας επαφή με την ψυχή μου.

Οι σημαντικοί τομείς στη ζωή μας είναι τέσσερις: ο σωματικός, ο νοητικός, ο κοινωνικός και ο πνευματικός. Εάν επιλέξετε να εστιάσετε την προσοχή σας σ’αυτούς τους τέσσερις τομείς, θα αναγνωρίσετε σταδιακά πόσα πολλά είναι τα πράγματα στη ζωή σας που δεν έχουν ουσιαστική σημασία, και αντίστοιχα, σε πόσα πολλά μπορείτε να πείτε όχι.

Η αλήθεια είναι ότι η απόφαση να επιμείνετε στο σημαντικό αντί να εμμένετε στα δήθεν «επείγοντα» της καθημερινοτητας είναι μια δύσκολη διαδικασία. Οι άνθρωποι νιώθουν άβολα χωρίς την πίεση της καθημερινότητας στην οποία έχουν εθιστεί, και μάλιστα δείχνουν να έχουν πόνους απεξάρτησης όταν επιλέγουν να απομακρυνθούν από τις συνθήκες πίεσης. Απ’ τη στιγμή όμως που αρχίσετε να επικεντρώνεστε στο σημαντικό, τα οφέλη που θα αποκομίσετε θα είναι πολλά και θα πάρετε μεγάλη ικανοποίηση απ αυτή σας την επιλογή.

Η θεραπευτική λογοτεχνία έχει, κατά τη γνώμη μου, επιμείνει υπερβολικά στην ανάλυση και την κατανόηση των ψυχικών μας τραυμάτων από κακοποιήσεις της παιδικής ηλικίας, ενώ έχει υποτιμήσει την ικανότητα του ανθρώπου να πλουτίζει την ζωή του –θρέφοντας την Ψυχή του- κατασκευάζοντας ένα προσωπικό όραμα για τον εαυτό του.

Είμαι σίγουρος ότι το όραμα είναι απείρως μεγαλύτερο και ισχυρότερο από τα τραύματα που κουβαλάμε. Έχουμε μέσα μας την -εν δυνάμει- ανεξάντλητη ικανότητα να πραγματοποιήσουμε αυτό το όραμα και να εξαλείψουμε ό,τι κουβαλάμε και το έχουμε επιτρέψει να λειτουργήσει μέχρι σήμερα ως τροχοπέδι στην εσωτερική μας δύναμη. Δεν εννοώ ότι είμαι αντίθετος στις βοηθητικές συνέπειες της συνειδητοποίησης που προέρχεται ως αποτέλεσμα της ψυχοθεραπείας. Απλώς δεν νομίζω ότι κανείς πρέπει να επαναπαυτεί σ’ αυτήν την συνειδητοποίηση. Δεν πρέπει ούτε η σκέψη μας, ούτε κατ’ επέκταση η ζωή μας να παραμείνει προσκολλημένη σ’ αυτήν την περιορισμένη εικόνα. Πρέπει να μάθουμε να δίνουμε χώρο στις αυθεντικές ανάγκες της Ψυχής. Αυτό είναι που τελικά αλλάζει και θεραπεύει τους ανθρώπους. 



Πηγή: aftognosia.gr

Read More [...]

Posted in αυτογνωσία, ψυχολογία

Σβήστε τα σημάδια του τοκετού

Η καισαρική τομή μένει ανεξίτηλη στη μνήμη. Μήπως και στο σώμα; Τώρα, οι τεχνικές της πλαστικής χειρουργικής και της δερματολογίας υπόσχονται να τη σβήσουν.

Το μωρό που κυνηγάει την μπάλα στο σαλόνι είναι αρκετό για να θυμάστε με κάθε λεπτομέρεια την εγκυμοσύνη και τον τοκετό. Δεν χρειάζεται μια μεγάλη χρωματιστή ουλή στο σημείο της καισαρικής τομής για να επιστρέφουν στη μνήμη οι στιγμές στο μαιευτήριο. Όμως υπάρχει. Και τη βλέπετε μπροστά σας στις πιο επίμαχες στιγμές. Τα καλά νέα είναι ότι οι πλαστικοί χειρουργοί και οι δερματολόγοι μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της εικόνας της ουλής ή ακόμη και να την εξαφανίσουν.

Ανατομία μιας ουλής

Μετά τη ραφή της καισαρικής τομής, το δέρμα έχει την τάση να παράγει κολλαγόνο για να επουλώσει την πληγή. Αν αυτή η διαδικασία εξελιχθεί φυσιολογικά, τότε η ουλή θα είναι μόνο μια λεπτή γραμμή, η οποία ενδεχομένως να διαγράφεται πιο ανοιχτόχρωμη ή πιο σκούρα από την υπόλοιπη επιδερμίδα. Όταν όμως η επούλωση δεν εξελίσσεται φυσιολογικά, το αποτέλεσμα είναι μια εμφανής ουλή. Οι ειδικοί διακρίνουν τρεις κατηγορίες ουλών: τις ατροφικές, τις υπερτροφικές και τις χηλοειδείς. Καθεμιά έχει διαφορετική εικόνα, αιτιολογία και τρόπο αντιμετώπισης.

Οι ατροφικές

Η ουλή που έχει αποκτήσει μεγαλύτερο εύρος από το αρχικό και καλύπτεται από ιστό ο οποίος δείχνει λεπτός και τεντωμένος ονομάζεται επιστημονικά «ατροφική».

Στον πλαστικό χειρουργό: «Προτού προχωρήσουμε στη θεραπεία μιας τέτοιας ουλής, ζητάμε να μάθουμε το ιστορικό της επούλωσης», μας εξηγεί ο πλαστικός χειρουργός Κωνσταντίνος Φλώρος. «Ενδεχομένως τα ράμματα να αφαιρέθηκαν σε συντομότερο χρονικό διάστημα απ’ όσο χρειάζεται για να γίνει σωστά η συγκόλληση των ιστών. Σε αυτή την περίπτωση, προσπαθούμε να διορθώσουμε το πρόβλημα κάνοντας ξανά την τομή στο δέρμα. Αφαιρούμε τον ουλώδη ιστό και βάζουμε τα ράμματα, ώστε να γίνει σωστά η συρραφή. Στη συνέχεια, υποστηρίζουμε την τομή για δύο ή τρεις μήνες με ειδικές ταινίες. Η επέμβαση γίνεται στο ιατρείο με τοπική αναισθησία». Τιμή: Περίπου 500 ευρώ.

Στο δερματολόγο: Οι μη επεμβατικές θεραπείες που εφαρμόζει ο δερματολόγος στοχεύουν στη διέγερση των ινοβλαστών του ουλώδους ιστού ώστε να παράγουν επαρκείς ποσότητες κολλαγόνου. «Σκοπός μας είναι να βοηθήσουμε το δέρμα να γίνει πιο παχύ», μας λέει η δερματολόγος Κατερίνα Λαμπρινοπούλου. «Για να το πετύχουμε, εφαρμόζουμε θεραπείες ανάπλασης».

«Μεσοθεραπεία (τοπικές ενέσεις) με διαλύματα που περιέχουν αναπλαστικούς παράγοντες, όπως το υαλουρονικό οξύ. Συνήθως γίνονται τέσσερις έως οκτώ επισκέψεις, σε απόσταση μιας εβδομάδας μεταξύ τους». Τιμή: Από 150 ευρώ η συνεδρία.

«Λέιζερ κλασματικής τεχνολογίας (fraxel): Προκαλεί επιλεκτικά εξάχνωση στα κύτταρα και ενεργοποιεί τους ινοβλάστες. Η θεραπεία ολοκληρώνεται σε τέσσερις επαναλήψεις, σε απόσταση ενός μήνα». Τιμή: Από 200 ευρώ.

«Μικροδερμοαπόξεση: Το ειδικό μηχάνημα εκτοξεύει μικροκρυστάλλους, οι οποίοι τραυματίζουν ελαφρά την επιφάνεια του δέρματος, έτσι ώστε να διεγείρουν τις φυσιολογικές διαδικασίες της ανάπλασης. Συνήθως γίνονται μία έως τέσσερις επαναλήψεις, μία φορά το μήνα». Τιμή: Από 80 ευρώ.

«Τοπική θεραπεία με σκευάσματα που περιέχουν αναπλαστικούς παράγοντες. Συστήνουμε στις ασθενείς αλοιφές με μαντεκασοζίδη, όπως η Cicaplast της La Roche Posay και η Cicatrice της Uriage Biorga».

Οι υπερτροφικές

Όταν ο οργανισμός παράγει περισσότερο κολλαγόνο απ’ όσο χρειάζεται για να επουλώσει την τομή, τότε η ουλή γίνεται υπερτροφική. Είναι κόκκινη και ανάγλυφη και συχνά συνοδεύεται από φαγούρα.

Στον πλαστικό χειρουργό: Για να την αντιμετωπίσει σωστά, ο πλαστικός χειρουργός λαμβάνει και πάλι υπόψη του το ιστορικό της επούλωσης. «Αν έχει προηγηθεί φλεγμονή ή κάποια άλλη επιπλοκή σε ό,τι αφορά την τομή, τότε η θεραπευτική αντιμετώπιση κατευθύνεται προς αυτή», εξηγεί ο πλαστικός χειρουργός Κωνσταντίνος Φλώρος. «Στην περίπτωση που οι υπερτροφικές ουλές είναι αποτέλεσμα της φυσικής διαδικασίας επούλωσης, ακολουθούμε τις ενδεδειγμένες μεθόδους αντιμετώπισης».

• 
  
  
  
  
  «Συνήθως κάνουμε τοπικές ενέσεις με κορτικοστεροειδή (φάρμακα που περιέχουν κορτιζόνη), τα οποία βοηθούν στην αντιμετώπιση της φλεγμονής. Η θεραπεία ολοκληρώνεται σε τρεις έως τέσσερις επαναλήψεις, σε απόσταση ενός με ενάμιση μήνα. Όσο πιο νωρίς ξεκινήσουμε, τόσο καλύτερα αποτελέσματα θα πετύχουμε». Τιμή: Από 100 ευρώ η συνεδρία.
  
  
  
  
  
  
  


• 
  
  
  
  
  «Με το λέιζερ χρωστικής μπορούμε να μειώσουμε τον όγκο και να διορθώσουμε το χρώμα της ουλής. Το φως του λέιζερ στοχεύει επιλεκτικά στα αγγεία και τα καταστρέφει. Έτσι, περιορίζεται η αγγείωση της υπερτροφικής περιοχής και μειώνεται το μέγεθός της. Η θεραπεία ολοκληρώνεται σε δύο έως τρεις επαναλήψεις». Τιμή: Από 500 ευρώ η επανάληψη.
  
  
  
  
  
  
  

Στο δερματολόγο: Οι μέθοδοι αντιμετώπισης στοχεύουν αφενός στην αιτία του προβλήματος (την υπερβολική συσσώρευση του κολλαγόνου) και αφετέρου στο σύμπτωμα (τον όγκο της υπερτροφικής ουλής). Ας τις δούμε αναλυτικά:

• 
  
  
  
  
  Μέσα στην υπερτροφική ουλή κρύβονται μεγάλες ποσότητες κολλαγόνου. Οι ινοβλάστες, τα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή του, δείχνουν «υπερβάλλοντα» ζήλο, με αποτέλεσμα να παράγουν περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται. «Για να διορθώσουμε το πρόβλημα, πρέπει να ρυθμίσουμε τη λειτουργία των ινοβλαστών», μας λέει η δερματολόγος Κατερίνα Λαμπρινοπούλου. «Κάτι τέτοιο μπορούμε να το πετύχουμε με την τοπική χρήση ρετινοειδών. Τα οξέα της βιταμίνης Α έχουν την ιδιότητα να επιδρούν στα κύτταρα του δέρματος και να επαναπρογραμματίζουν τις λειτουργίες τους. Έτσι, οι ινοβλάστες, που έχουν την τάση να υπερδιεγείρονται, επιστρέφουν και πάλι στα φυσιολογικά επίπεδα. Η θεραπεία γίνεται με σκευάσματα τα οποία φτιάχνονται με τη συνταγή του γιατρού στο φαρμακείο. Διαρκεί τρεις περίπου μήνες. Τιμή: 300 ευρώ συνολικά.
  
  
  
  
  
  
  


• 
  
  
  
  
  Για να μειώσει τον όγκο της υπερτροφικής ουλής, η δερματολόγος Κατερίνα Λαμπρινοπούλου συστήνει κρυοθεραπεία. «Η εφαρμογή του υγρού αζώτου, όπως κάνουμε και στις μυρμηγκιές, έχει την ιδιότητα να νεκρώνει τα αγγεία της περιοχής. Χωρίς αιμάτωση, η υπερτροφική ουλή απομονώνεται. Με τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις, προσδοκούμε να ισοπεδωθεί. Υπάρχει, ωστόσο, η πιθανότητα να μην έχουμε καμιά βελτίωση. Για να αυξήσουμε τη δράση της, εφαρμόζουμε τη θεραπεία σε συνδυασμό με συνεδρίες τοπικών εγχύσεων με κορτικοστεροειδή. Οι συνεδρίες γίνονται εναλλάξ κάθε είκοσι μέρες, μέχρι να συμπληρωθούν έξι επισκέψεις στο σύνολό τους». Τιμή: Από 150 ευρώ για κάθε συνεδρία.
  
  
  
  
  
  
  


• 
  
  
  
  
  Οι ταινίες σιλικόνης βοηθούν στη φυσιολογική διαδικασία της επούλωσης. Εφαρμόζονται μία φορά τη μέρα και μένουν στη θέση τους για ένα 24ωρο. Εναλλακτικά, κάνουμε πιεστικό μασάζ με τζελ σιλικόνης δύο έως τέσσερις φορές τη μέρα.
  
  
  
  
  
  
  

Οι χηλοειδείς

Όταν οι ουλές είναι ογκώδεις, κόκκινες και μεγαλώνουν έξω από τα όρια της αρχικής τομής, τότε πρόκειται για χηλοειδείς. Στην ουσία, μιλάμε για καλοήθεις όγκους που αποτελούνται από άφθονες ίνες κολλαγόνου. Η αντιμετώπισή τους είναι παρόμοια με αυτή των υπερτροφικών ουλών, έχει όμως χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τη χειρουργική απομάκρυνση, οι πιθανότητες να ξανασχηματιστούν μετά την αφαίρεσή τους είναι μεγάλες. «Συνήθως αποφεύγουμε να κάνουμε επεμβάσεις στα χηλοειδή σημεία», μας λέει ο πλαστικός χειρουργός Κωνσταντίνος Φλώρος. «Αντί γι’ αυτές, μπορούμε να εφαρμόσουμε μια επιθετική θεραπεία με ενέσιμα στεροειδή. Ένα τέτοιο πρόγραμμα απαιτεί αρκετές συνεδρίες με εγχύσεις σε απόσταση ενός περίπου μήνα μεταξύ τους». Για ακόμη καλύτερα αποτελέσματα, συνδυάζουμε θεραπευτικές τεχνικές, όπως η κάλυψη της ουλής με ταινίες σιλικόνης.

Πηγή: in.gr

Read More [...]

Posted in εγκυμοσύνη, τοκετός