Διάβασμα: Οργανωθείτε!

Το πρώτο πράγμα που μπορούμε να σας πούμε: Αν το μικρό σας αντιμετωπίζει προβλήματα με το σχολείο, μη βιάζεστε να αναζητήσετε  έξτρα υποστήριξη, προσλαμβάνοντας εκπαιδευτικό στο σπίτι. Η βοήθεια αυτού του είδους από τόσο μικρή ηλικία υπονομεύει την αυτοπεποίθηση του παιδιού, το οποίο πιστεύει ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνο του. Δεν βοηθάει, όμως, ούτε να είστε συνεχώς δίπλα ή πάνω από το παιδί. Το διάβασμα είναι μια υπόθεση που αφορά το παιδί και όχι εσάς. Αυτό σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να διαβάζει κι όχι να το διαβάζετε. Δεν πρέπει να ευνοείτε την παθητικότητα. Το σημαντικό είναι να εκπαιδεύσετε το παιδί από νωρίς ώστε να μάθει να μελετά μόνο του.

Όσο το παιδί εξοικειώνεται με τη διαδικασία και τις μεθόδους μελέτης, μαθαίνει να αναπτύσσει τις δικές του τεχνικές. Η σωστή καθοδήγηση, ωστόσο, μπορεί να είναι εξαιρετικά σημαντική, γιατί βοηθάει το παιδί να αισθανθεί πιο σίγουρο για τον εαυτό του, πράγμα που μπορεί να έχει ευεργετικές συνέπειες στις επιδόσεις του.

Καθώς "η αρχή είναι το ήμισυ του παντός", δώστε έμφαση στο να βρει εγκαίρως τρόπους για ένα αποτελεσματικό διάβασμα. Ας πάρουμε, λοιπόν, τα πράγματα με τη σειρά:

• Αποκτήστε ρεαλιστικές προσδοκίες

Πολλά προβλήματα προέρχονται από το γεγονός ότι έχουμε υπερβολικές προσδοκίες από τα παιδιά μας. Μη θέτετε υψηλούς στόχους, αν δεν θέλετε να απογοητευθείτε. Και αντίστροφα: Τα παιδιά αποθαρρύνονται, όταν προσδοκάτε από αυτά να καταφέρουν κάτι πολύ δύσκολο.

• Αποφύγετε την υπερφόρτωση

Μην ξεκινάτε όλες τις νέες δραστηριότητες μαζί φορτώνοντας ασφυκτικά το πρόγραμμα. Όσο πιο κουρασμένο νιώθει το παιδί τόσο μειώνονται οι επιδόσεις του. Δώστε του χρόνο και μην το πιέζετε.

• Κάνετε συχνά διαλείμματα

Τα συχνά διαλείμματα χαλάρωσης βοηθούν το παιδί να αποβάλει το στρες και να φορτώσει τις μπαταρίες του για να συνεχίσει. Να θυμάστε ότι το παιχνίδι πρέπει να εμπεριέχεται στο πρόγραμμα του παιδιού σε καθημερινή βάση.

• Επιβραβεύστε άμεσα

Μη μένετε μόνο στα λόγια. Επιβραβεύστε και με πράξεις κάθε φορά που το παιδί ολοκληρώνει τη μελέτη του με επιτυχία ή σημειώνει καλές επιδόσεις στο σχολείο. Με ένα φιλί ή μια αγκαλιά, μία έξοδο για φαγητό ή μία επίσκεψη στον παιδότοπο.

• Συχνή ενημέρωση από το δάσκαλο

Επιδιώξτε να έρχεστε σε συχνή επαφή με το δάσκαλο ή τη δασκάλα του παιδιού, όχι μόνο για να ενημερώνεστε για τις επιδόσεις του αλλά και για συμβουλές, όπως πόση ώρα πρέπει να αφιερώνει στη μελέτη ή πως να το βοηθήσετε να αντιμετωπίσει συγκεκριμένες αδυναμίες.

• Αποκλείστε παθολογικά προβλήματα

Ελλειμματική προσοχή, υπερκινητικότητα, προβλήματα ακοής ή ομιλίας, μαθησιακές δυσκολίες, ακόμα και φαρμακευτικές αγωγές, πολλές φορές πλήττουν τις επιδόσεις. Σε αυτή την περίπτωση απευθυνθείτε στον ειδικό, ο οποίος θα σας δώσει τη σωστή καθοδήγηση και οπωσδήποτε ενημερώστε το δάσκαλο με τον οποίο θα πρέπει να υπάρχει η ανάλογη συνεργασία.

Οργανώστε το χώρο μελέτης
Το περιβάλλον που μελετά το παιδί είναι πολύ σημαντικό. Ο χώρος πρέπει να είναι καλά οργανωμένος και οι συνθήκες κατάλληλες για να ενισχύσουν την αυτοσυγκέντρωση. Για αυτό:

• Επιλέξτε ένα σταθερό μέρος για να διαβάζει το παιδί, αποφεύγοντας να αλλάζετε κάθε φορά σημείο. Ένα γραφείο ή ένα τραπέζι σε ήσυχο δωμάτιο είναι αυτό που χρειάζεται.
• Έχετε όλα τα απαραίτητα σε σημείο άμεσης πρόσβασης. Το παιδί δεν πρέπει να σηκώνεται συνέχεια για να ψάχνει να βρει γόμες, χάρακες ή μολύβια. Επιλέξτε ένα μεγάλο κουτί, για να βοηθήσετε το παιδί να οργανώσει τα σχολικά είδη. Τοποθετήστε το κουτί στο σημείο που διαβάζει το παιδί. Είναι προτιμότερο να τα έχετε όλα μαζεμένα, ειδικά αν το παιδί είναι μικρό, γιατί, αν τα κατανείμετε σε πολλά και διαφορετικά συρτάρια, θα χάνει κάθε φορά πολύτιμο χρόνο. Μόλις τελειώνει τη μελέτη, συμφωνήστε να μαζεύει μέσα στο κουτί όλα τα σχολικά είδη.
• Δώστε έμφαση στο φωτισμό. Το φως πρέπει να έρχεται από αριστερά για τα δεξιόχειρα παιδάκια και από τα δεξιά για τα αριστερόχειρα.
• Η θερμοκρασία του δωματίου, στο οποίο διαβάζει το παιδί, πρέπει να είναι ιδανική-δηλαδή ούτε πολλή ζέστη ούτε πολύ κρύο.
• Ελαχιστοποιήστε οτιδήποτε μπορεί να αποσπά την προσοχή του παιδιού. Μην έχετε ποτέ ανοιχτή τηλεόραση ή ραδιόφωνο στο χώρο που διαβάζει, ακόμα και σε άλλο δωμάτιο, εφόσον ακούγεται.

Βεβαιωθείτε ότι το παιδί.....

.... δεν είναι κουρασμένο και ότι έχει κοιμηθεί αρκετά, για αυτό αποφύγετε να παρατείνετε το διάβασμα μέχρι αργά.

....δεν θα μείνει πολύ ώρα νηστικό. Φροντίστε να κολατσίζει επιλέγοντας ενισχυτικά σνακ. Τα φρούτα εξασφαλίζουν πολλές βιταμίνες. Τα δημητριακά με γάλα ενισχύουν την πνευματική αντοχή, γιατί κρατούν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σταθερά. Μια ακόμα καλή επιλογή είναι και το αυγό, γιατί εμπεριέχει λιπαρά που βοηθούν τον εγκέφαλο να μεταβιβάζει γρήγορα τα μηνύματα.

....είναι ντυμένο άνετα. Δηλαδή έτσι ώστε ούτε να ζεσταίνεται αλλά ούτε και να κρυώνει, πράγμα που μπορεί να δυσκολέψει την ικανότητα συγκέντρωσης.

Οργανώστε και το χρόνο του

Οι ώρες μελέτης δεν πρέπει να είναι τυχαίες. Ένα βασικό μυστικό για αποδοτική μελέτη είναι το παιδί να μελετά καθημερινά τις ίδιες ώρες. Για αυτό είναι σημαντικό κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς να ακολουθεί καθημερινά ένα καθορισμένο πρόγραμμα με συγκεκριμένη ρουτίνα σε συγκεκριμένες ώρες. Ο χρόνος μελέτης πρέπει να είναι προσδιορισμένος ανάμεσα στις υπόλοιπες δραστηριότητες του παιδιού. Κάποια παιδιά μπορεί να χρειάζονται ξεκούραση ή ακόμα και να κοιμηθούν μόλις επιστρέψουν στο σπίτι και φάνε. Άλλα, αφού φάνε και ξεκουραστούν λίγο, θέλουν να ξεκινήσουν το διάβασμα αμέσως. Άλλα πάλι μπορεί να ξεκινήσουν με την ύλη που περιλαμβάνει γραφή και ασκήσεις, να κάνουν ένα μεγάλο διάλειμμα και να συνεχίσουν αργότερα με τα υπόλοιπα. Δώστε σημασία στις ανάγκες του παιδιού και δείτε πως αποδίδει καλύτερα.

• Καθορίστε συγκεκριμένο χρόνο για μελέτη αποφασίζοντας ποιες ώρες (οι οποίες καλό είναι να είναι κάθε μέρα οι ίδιες) θα μελετά το παιδί.
• Ρυθμίστε ένα χρονοδιάγραμμα και για τις υπόλοιπες δραστηριότητες. Ποιες ώρες θα παίζει, ποιες θα βλέπει τηλεόραση, τι ώρα θα τρώει, τι ώρα θα πηγαίνει για ύπνο κλπ.
• Θεσπίστε συγκεκριμένους κανόνες που αφορούν στη μελέτη. Πχ δεν βλέπουμε τηλεόραση ή δεν πηγαίνουμε βόλτα, αν δεν τελειώσει πρώτα η μελέτη. Ή δεν βγάζει κανείς έξω παιχνίδια, αν δεν τελειώσουν πρώτα τα μαθήματα.
• Μην υπερβάλλετε στη διάρκεια της μελέτης. Συνήθως μία ώρα έως τρεις (για τις μεγαλύτερες τάξεις) την ημέρα αρκούν.
• Μην αφήνετε το παιδί να διαβάζει αργά το βράδυ, καθώς είναι κουρασμένο και η απόδοση του πέφτει. Η μελέτη είναι καλό να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το απόγευμα.

Αυξήστε την αυτοπεποίθηση του, μειώστε το σχολικό στρες

1. Ξεκινήστε από τις δικές σας προσδοκίες. Παιδιά που ανησυχούν πολύ για την απόδοση τους καθρεφτίζουν την ανησυχία των γονιών τους.

2. Μην προσθέτετε περιττό στρες στη μελέτη, φοβίζοντας το παιδί. Η στάση σας για το σχολείο ή για συγκεκριμένα μαθήματα επηρεάζει το παιδί και μπορεί να δημιουργήσει προκαταλήψεις.

3. Μην ξεχνάτε να εκφράζετε το θαυμασμό σας για αυτά που ξέρει το παιδί αντί την αποδοκιμασία για όσα δεν ξέρει.

4. Μην αφήνετε το παιδί να το βάζει εύκολα κάτω. Αν δείτε ότι ζορίζεται, κάντε ένα διάλειμμα και καταπιαστείτε με τις ασκήσεις αργότερα.

5. Φροντίστε να το επιβραβεύετε κάθε φορά που τα καταφέρνει, δίνοντας έμφαση στην προσπάθεια και όχι στο αποτέλεσμα.

6. Κάντε μαζί πολλές επαναληπτικές ασκήσεις, αφού η εξάσκηση είναι ο σίγουρος δρόμος για να βελτιώσει τις επιδόσεις του.

7. Κάντε τη μικρή επιτυχία να μοιάζει με σπουδαία υπόθεση. Αν για παράδειγμα τα πήγε καλά στο διαγώνισμα, γιορτάστε το με μία έξοδο στον παιδότοπο ή με ένα αγαπημένο του γεύμα.

8. Αν κάπου δεν τα πήγε καλά, πχ στον έλεγχο ορθογραφίας, εξετάστε μαζί τα λάθη αποφεύγοντας τα σχόλια, τις αρνητικές ταμπέλες ή τη σύγκριση με το αδελφάκι και άλλους συμμαθητές.

9. Αφήστε το να αφιερώσει περισσότερο χρόνο σε κάποιο μάθημα που του αρέσει περισσότερο, αν το απολαμβάνει. Μπορεί αυτό να υποδεικνύει κάποια ιδιαίτερη κλίση.

10. Φροντίστε-όσο διάβασμα κι αν έχει το παιδί-να του μένει λίγος χρόνος για παιχνίδι ή για να ασχοληθεί με δραστηριότητες που το ευχαριστούν.

11. Βγείτε έξω μια βόλτα. Βοηθά να καθαρίσει το μυαλό του παιδιού και να φορτώσει τις μπαταρίες του.

Καλύψτε έξυπνα την ύλη

Εδώ πραγματικά ο ρόλος σας είναι πολύτιμος. Στόχος σας είναι να μάθει το παιδί να οργανώνει τη μελέτη του, αποφασίζοντας δηλαδή τι θα κάνει πρώτα και τι μετά και ποια ακριβώς βήματα θα ακολουθήσει με τη σειρά. Για αυτό:

• Αγοράστε ένα τετράδιο σημειώσεων

Πείτε στο παιδί να σημειώνει κάθε μέρα όσο είναι στο σχολείο όλα όσα τους αναθέτει ο δάσκαλος ή η δασκάλα για την επόμενη μέρα. Έτσι όχι μόνο δεν κινδυνεύει να ξεχάσει τίποτα, αλλά αρχίζει να οργανώνει το πρόγραμμα μελέτης.

• Ξεκινήστε πρώτα από τα γραπτά

Είναι ένας κανόνας που ισχύει από την πρώτη τάξη μέχρι και την έκτη. Σε πρώτη φάση, λοιπόν, το παιδί θα πρέπει να ολοκληρώσει κάθε είδους ασκήσεις και οτιδήποτε περιλαμβάνει γράψιμο.

• Πρώτα τα δύσκολα και μετά τα εύκολα

Προσέξτε γιατί μερικά παιδάκια προτιμούν να αρχίζουν ανάποδα. Είναι λάθος να αφήνετε μαθήματα στα οποία δυσκολεύεται το παιδί-πχ μαθηματικά ή γλώσσα-για το τέλος, γιατί είστε και οι δύο κουρασμένοι.

• Ξεκινήστε από τα πιο σημαντικά

Αν για παράδειγμα το παιδί έχει κάποιο διαγώνισμα ή έλεγχο ορθογραφίας την επόμενη μέρα, ξεκινήστε από αυτό. Ξεμπερδεύοντας με το βαρύ φορτίο, μετά τα υπόλοιπα φαίνονται εύκολα. Αφήνετε πάντα ευχάριστες δραστηριότητες-πχ σχεδιασμό χάρτη ή αναζήτηση πληροφοριών-για το τέλος.

Διάβασμα=Απόλαυση

Τα παιδιά πολύ συχνά συνδέουν το διάβασμα με αγγαρεία. Για αυτό είναι σημαντικό να ενθαρρύνετε το εξωσχολικό διάβασμα ως ευχάριστη απασχόληση. Ορίστε πως:

• Επιτρέψτε το παιδί να κοιμηθεί μισή ώρα αργότερα, με τη συμφωνία ότι θα διαβάσει κάποιο εξωσχολικό βιβλίο που του αρέσει στο κρεβάτι.
• Βοηθήστε το να φτιάξει τη δική του βιβλιοθήκη, ενθαρρύνοντας το να επιλέξει στο βιβλιοπωλείο βιβλία που του αρέσουν.
• Γίνετε μέλη δανειστικής βιβλιοθήκης ή προτείνετε στο παιδί να ανταλλάσσει βιβλία με τους φίλους ή συμμαθητές του.
• Καθιερώστε κάποιες ώρες μέσα στην εβδομάδα, όπου όλα τα μέλη της οικογένειας δεν θα κάνουν τίποτε άλλο παρά μόνο να διαβάζουν. Ο καθένας μπορεί να διαβάζει ότι θέλει, αρκεί να διαβάζει, πχ εφημερίδες, περιοδικά, κόμικς, βιβλία.

Έλεγχος, επανάληψη, διαγώνισμα: Βασικές οδηγίες

Ο τρόπος που "τσεκάρετε" το τι μαθαίνει ή καταλαβαίνει από το διάβασμα, η σωστή επανάληψη και εμπέδωση της ύλης, η προετοιμασία για τα διαγωνίσματα που συνήθως γεμίζει με άγχος τα μικρά μας στηρίζονται σε απλές τεχνικές που δεν είναι δύσκολο να εφαρμόσετε.

1. Ο καθιερωμένος έλεγχος

Όταν φτάσει η ώρα της ημέρας που ελέγχετε τι ακριβώς έμαθε τόση ώρα που καθόταν με το βιβλίο ανοιχτό, να θυμάστε:

• Όταν ακούτε το παιδί, αποφύγετε να κάνετε οτιδήποτε άλλο, φροντίζοντας να το κοιτάζετε στο πρόσωπο, καθώς το ακούτε.
• Αν δεν μιλάει αρκετά δυνατά ή καθαρά, διακόψτε το και πείτε του ότι δεν το ακούτε.
• Αν κάνει λάθη, αποφύγετε να κάνετε αρνητικά σχόλια. Αντίθετα, τονίστε την ανάγκη για επανάληψη.
• Όταν τελειώσει, αφιερώστε χρόνο για να μιλήσετε για το θέμα του μαθήματος. Κάντε σχετικές ερωτήσεις (όχι με ύφος ανακριτικό αλλά με τρόπο που δείχνει ενδιαφέρον) και ενθαρρύνετε το παιδί να σας εξηγήσει αντί να του εξηγείτε. Με αυτόν τον τρόπο ενεργοποιείται η σκέψη του.

2. Επανάληψη

Είναι σημαντική, αρκεί να μην ξεχνάτε ποια είναι η ουσία της επανάληψης. Στόχος σας δεν πρέπει να είναι ο αυστηρός έλεγχος των επιδόσεων του παιδιού. Η επανάληψη είναι μια ευκαιρία να εμπεδώσει και να βελτιώσει τις γνώσεις του και να καλύψει τυχόν κενά.

• Πριν το τέλος της ημέρας: Μην αφήνετε την επανάληψη για αργά το βράδυ, που είστε όλοι κουρασμένοι και η απόδοση είναι μειωμένη. Η επανάληψη μπορεί να γίνει μετά από ένα μεγάλο διάλειμμα, αλλά όχι μετά το βραδινό φαγητό ή λίγο πριν το βραδινό ύπνο.
• Τμηματική επανάληψη δύο με τρεις φορές μέσα στην ημέρα είναι προτιμότερη από μια ολική επανάληψη. Έτσι το παιδί νιώθει ότι θα έχει κι άλλη ευκαιρία να διορθώσει τα λάθη του.
• Επιλεκτική επανάληψη: Είναι προτιμότερη από μια ολική επανάληψη μόνο στα σημεία όπου χρειάζεται περισσότερη ενίσχυση.
• Πρωινή επανάληψη: Μπορεί να αποδειχτεί εξαιρετικά ευεργετική για τις επιδόσεις του παιδιού-πχ μια ματιά στις λέξεις για την ορθογραφία πριν αναχωρήσετε για το σχολείο-, γιατί το μυαλό είναι καθαρό και αποθηκεύει με επάρκεια. Αποφύγετε σε κάθε περίπτωση τον έλεγχο επιδόσεων, γιατί μπορεί το μικρούλι να αγχωθεί. Αφήστε απλώς το παιδί να διαβάσει κάποια σημαντικά σημεία από την ύλη.
• Οπτικές υπενθυμίσεις: Το σπίτι μπορεί να γίνει ένα περιβάλλον που ενισχύει τη γνώση. Μπορείτε να φτιάξετε διάφορα πινακάκια, όπου θα αναγράφονται για παράδειγμα κάποιοι δύσκολοι συνδυασμοί στην προπαίδεια ή γραμματικοί κανόνες ή λέξεις που συνήθως κάνει λάθος το παιδί ή σημαντικές ιστορικές ημερομηνίες (για τις μεγαλύτερες τάξεις) και να τις κολλήσετε σε σημεία όπως στην ντουλάπα του, στο γραφείο του, στο ψυγείο κλπ. Έτσι η επανάληψη επιβάλλεται διακριτικά μέσα από αυτές τις ορατές υπενθυμίσεις.

3. Τα "κόλπα" του διαγωνίσματος

Δεν αρκεί το παιδί να έχει διαβάσει καλά. Το διαγώνισμα είναι μια διαδικασία που απαιτεί κυρίως ψυχραιμία και καλή οργάνωση την επίμαχη στιγμή. Εκπαιδεύστε το σωστά στο μηχανισμό γραπτών εξετάσεων δίνοντας τις εξής συμβουλές:

• Να μην ξεκινά να γράφει, αν δεν διαβάσει πρώτα όλο το διαγώνισμα. Έτσι θα είναι προετοιμασμένο για το τι ακριβώς το περιμένει.
• Να διαβάζει πολύ προσεχτικά τις ερωτήσεις. Ιδιαίτερα στην περίπτωση αντιστοίχησης, πολλαπλής επιλογής ή συνδυασμού να προσέχει λέξεις που μπορεί να αλλάξουν τη σημασία της ερώτησης.
• Να ζητά αμέσως βοήθεια ή διευκρινήσεις. Αν οι οδηγίες δεν είναι ξεκάθαρες ή δεν καταλαβαίνει κάτι, δεν πρέπει να φοβάται να ζητήσει από το δάσκαλο του επεξήγηση.
• Να απαντάει πρώτα στις πιο εύκολες ερωτήσεις. Έτσι θα εξοικονομήσει περισσότερο χρόνο για να αφιερώσει στα πιο δύσκολα ερωτήματα.
• Να βάζει κουκίδες με μολύβι αριστερά από τις ερωτήσεις που χρειάζεται να ξαναδεί. Έτσι, αν του περισσέψει χρόνος στο τέλος, θα μπορεί να επιστρέψει στα σημεία για τα οποία δεν είναι απόλυτα βέβαιο για τις απαντήσεις του και να το ξανασκεφτεί.
• Να μη δίνει την κόλλα του όταν τελειώνει, αν δεν την έχει επανεξετάσει. Όσο σίγουρο κι αν είναι, εφόσον περισσεύει χρόνος, είναι καλό να ελέγχει τις απαντήσεις του για πιθανά λάθη ή παραλήψεις.

Tips για μια αποτελεσματική μελέτη

Μετά τις παραπάνω γενικές οδηγίες, ας δούμε και μερικούς άλλους συγκεκριμένους τρόπους που μπορούν να κάνουν αποδοτικότερο το διάβασμα για το σχολείο. Ιδού, λοιπόν:

• Ορατές επισημάνσεις. Δείξτε στο παιδί πως να τονίζει τα σημαντικά σημεία της ύλης στα βιβλία ή στις σημειώσεις του με χρωματιστούς μαρκαδόρους, είτε με υπογραμμίσεις, είτε με κύκλους και παραλληλόγραμμα ή βάζοντας χρωματιστά χαρτάκια υπενθυμίσεων ή συνδετήρες στις ανάλογες σελίδες.
• Όταν διαβάζει κάτι να αφιερώνει χρόνο για να το σκεφτεί. Ειδικά σε μαθήματα που χρειάζεται να αποστηθίσει, είναι σημαντικό να το προτρέψετε να κατανοεί πρώτα το περιεχόμενο. Αν δυσκολεύεται να καταλάβει κάτι, εξηγήστε του το νόημα και προτρέψτε του μετά να σας πει τι κατάλαβε με δικά του λόγια.
• Τμηματική μελέτη της ύλης. Αν το μάθημα που πρέπει να μάθει είναι μια σελίδα, εξηγήστε του πως να αφομοιώσει την ύλη τμηματικά. Δηλαδή, μαθαίνοντας πρώτα την πρώτη παράγραφο και προχωρώντας μετά στην επόμενη.
• Μη διαβάζετε ποτέ το παρακάτω. Είναι μια παγίδα στην οποία πέφτουν πολλοί γονείς. Αν το παιδί έχει διαβάσει το παρακάτω, είναι πολύ πιθανό να μην προσέχει την ώρα του μαθήματος την επόμενη μέρα, με αποτέλεσμα να μην εμπεδώσει το βασικό νόημα του μαθήματος και να μην προσέξει τα σημεία στα οποία ο δάσκαλος θα δώσει έμφαση.

Το παιχνίδι με τα πέντε δάχτυλα

Για εξάσκηση στην ανάγνωση και το λεξιλόγιο, καθιερώστε το παιχνίδι με τα πέντε δάχτυλα. Βάλτε το παιδάκι να διαβάσει φωναχτά μια σελίδα από ένα παιδικό βιβλίο που του έχετε αγοράσει, το οποίο ενδείκνυται για την ηλικία του. Πείτε του κρατώντας τη γροθιά σφιχτά να σηκώνει ένα δάχτυλο κάθε φορά που συναντά μια άγνωστη λέξη. Αν σηκώσει πέντε δάχτυλα πριν τελειώσει τη σελίδα, τότε το επίπεδο του βιβλίου είναι μάλλον προχωρημένο για την ηλικία του. Ακόμα κι έτσι, όμως, πρόκειται για ένα διασκεδαστικό παιχνίδι που βοηθά το παιδί να εξασκηθεί στις αναγνωστικές του ικανότητες, ενώ παράλληλα μπορείτε να του εξηγήσετε τις άγνωστες λέξεις, πράγμα που θα του δώσει την ευκαιρία να εμπλουτίσει το λεξιλόγιο του.

Γνώσεις... σ' εφαρμογή

Το παιδί αγαπά τη γνώση, όταν βλέπει τον πρακτικό της χαρακτήρα. Ορίστε μερικοί εύκολοι τρόποι για να ενισχύσετε τη διαδικασία μάθησης και να κάνετε μια διακριτική επανάληψη των όσων μαθαίνει το παιδί.

• Αφήστε το παιδί να υπολογίζει τα ρέστα, κάθε φορά που δίνετε χρήματα για να αγοράσετε κάτι. Αν τα υπολογίσει σωστά, συμφωνήστε ότι θα κρατήσει τα ρέστα (ή μέρος από αυτά, αν το ποσό είναι μεγάλο).
• Παροτρύνετε το παιδί να κάνει συλλογές. Δεν έχει σημασία τι συλλέγει-αυτοκόλλητα, φύλλα, νομίσματα, γραμματόσημα-όσο ότι η διαδικασία της συλλογής το ενθαρρύνει να μάθει να οργανώνει και να ταξινομεί δεξιότητες χρήσιμες και στη μελέτη.
• Ενισχύστε τη μαθηματική σκέψη, ενθαρρύνοντας τους υπολογισμούς. Συνηθίστε να του λέτε συχνά μέσα στη μέρα: Πόσο λες ότι θα δώσουμε για αυτή τη σακούλα με τα πορτοκάλια; Πόση ώρα θα κάνουμε να φτάσουμε στο σπίτι της γιαγιάς; Πόσα γραμμάρια ζάχαρη χρειάζεται να βάλουμε στο κέικ; Χρησιμοποιήστε ρολόι, ζυγαριές, μεζούρες, χάρτες.
• Προσεγγίστε τη γεωγραφία μέσα από την αγορά. Μπορείτε για παράδειγμα, να εξετάζετε από που προέρχονται διάφορα πράγματα του σπιτιού ελέγχοντας το καθιερωμένο "made in". Για παράδειγμα: Η αριθμομηχανή είναι από την Κίνα. Αυτές οι κόκκινες πιπεριές είναι από τη Φλώρινα.
• Διεγείρετε την περιέργεια του παιδιού μιλώντας για τις διαδικασίες επεξεργασίας. Μιλήστε για το πως φτιάχνεται το ψωμί, ξεκινώντας από τη σπορά του σιταριού. Εξηγήστε τι σημαίνει όταν η ετικέτα στην μπλούζα αναγράφει ότι είναι βαμβακερό και πως το βαμβάκι γίνεται νήμα και μετά ρούχα.
• Βοηθήστε το να καταλάβει ότι το γράψιμο είναι χρήσιμο. Μπορείτε να βάλετε να γράψει ένα σημείωμα στον μπαμπά, αν πρόκειται να βγείτε έξω. Ή να φτιάξει το ίδιο τη λίστα με τα σχολικά ψώνια που χρειάζεται. Ή να γράψει τα ονόματα των παιδιών που θέλει να προσκαλέσει στο πάρτι του ή ακόμα και τις προσκλήσεις που θα μοιράσει.
• Επιδιώξτε να παρακολουθείτε μαζί τηλεόραση. Κάντε ερωτήσεις στο παιδί για το θέμα και τη δομή του θέματος. Σχολιάστε ή ζητήστε του να κάνει προβλέψεις για το τι θα συμβεί στην ταινία. Αυτό κάνει την τηλεόραση μια δραστήρια μαθησιακή εμπειρία.
• Παροτρύνετε το παιδί να ασχοληθεί με την κηπουρική. Πάρτε μια μακρόστενη γλάστρα και φυτέψτε διαφορετικούς σπόρους (ακόμα και όσπρια). Ποτίζοντας το παιδί τους σπόρους, θα μπορεί παράλληλα να παρατηρεί τον κύκλο των φυτών, αποκτώντας εμπειρική γνώση της φυσικής ιστορίας.

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί μου κι εγώ"

Read More [...]

Posted in γονιός, διάβασμα, διαγώνισμα, διάλειμμα, επανάληψη, επιβράβευση, μαθητής, οργάνωση, συμβουλές

Πώς να το πείσω; | 6 ασκήσεις πειθούς για να μην τρελαίνεστε

Το κυνηγάτε για να πλύνει τα δόντια του, "σκούζει" όταν πάτε να το λούσετε, γίνεται "Ιράκ" στο σπίτι για να κλείσει την τηλεόραση. Είναι δυνατό να γίνονται όλα αυτά πιο απλά, ήρεμα και "αναίμακτα";

Πως θα γίνει να πλένει τα δόντια του καλά;

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ:

• Ζητήστε από το παιδί σας να δείξει στο αγαπημένο του παιχνίδι πως να βουρτσίζει τα δόντια του. Για παράδειγμα, ο κύριος Αρκούδος μπορεί να πει: "Θέλει να πλύνει τα δόντια μου, αλλά όχι ξέρει πως!", βουρτσίστε τα δόντια του παιδιού σας σαν να κάνετε επίδειξη στο παιχνίδι και μετά αφήστε το να πλύνει τα δόντια του κυρίου Αρκούδου.
• Αντί να το λέτε "βούρτσισμα των δοντιών", πείτε το "βάψιμο των δοντιών". Ρωτήστε το μικρό σας τι χρώμα θέλει να είναι τα δόντια του και προσποιηθείτε ότι τα βάφετε καθώς τα πλένετε.
• Μην την ονομάζετε "οδοντόκρεμα", αλλά "μαγική κρέμα ευχών", και πείτε στο παιδί σας ότι μπορεί να κάνει μια ευχή μόνο όταν τελειώσει το βούρτσισμα.

ΤΙ ΝΑ ΠΕΙΤΕ:

• "Θέλεις να βουρτσίσω εγώ τα δόντια σου ή θέλεις να ξεκινήσεις εσύ και να τελειώσω εγώ;"
• "Θέλεις να κάνουμε αγώνες; Νικητής είναι αυτός που θα βουρτσίζει τα δόντια του για περισσότερη ώρα".
• "Θέλεις να ξεκινήσω με τα πάνω ή με τα κάτω δόντια;"

Πως θα μάθει να μοιράζεται πράγματα;

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ:

• Όταν είναι δυνατό, να έχετε πολλά πράγματα (δύο ίδια αυτοκίνητα, δύο στυλό, δύο φύλλα χαρτιού, δύο κούκλες), ώστε να μπορείτε να δώσετε ένα αντικείμενο και σε κάποιο άλλο άτομο.
• Κάθε φορά που το παιδί σας μοιράζεται κάτι, επιβραβεύστε τη συμπεριφορά του λέγοντας του μπράβο, μπράβο και μπράβο. Αν και γνωρίζει ότι αυτή είναι η αναμενόμενη συμπεριφορά, θα πρέπει να αισθάνεται καλά όταν το κάνει.
• Πριν συναντήσει κάποιο φίλο του, ζητήστε του να διαλέξει ένα-δύο παιχνίδια που του είναι δύσκολο να τα μοιραστεί και σεβαστείτε την απόφαση του. Φυλάξτε τα σε μια ντουλάπα και διαβεβαιώστε το ότι δε θα μπορεί να τα φτάσει ο φίλος του. Αυτό όμως σημαίνει ότι πρέπει να μοιραστεί τα υπόλοιπα παιχνίδια.

ΤΙ ΝΑ ΠΕΙΤΕ:

• Τα παιδιά καταλαβαίνουν πολύ εύκολα την έννοια της σειράς. "Πρώτα θα παίξει η Χλόη με την κιθάρα και μετά εσύ". Να θέτετε σε κάθε παιδί χρονικά όρια με το κάθε παιχνίδι.
• "Ώρα να ανταλλάξετε παιχνίδια για λίγο! Μπορείς να παίξεις με το μαγικό ραβδί τώρα και ο Αχιλλέας με το πυροσβεστικό."
• "Να παίξει ο φίλος σου με τα τουβλάκια πρώτα ή με τα αρκουδάκια;"

Πως θα συνηθίσει την μπέιμπι σίτερ;

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ:

• Μεταφέρετε την εμπειρία φίλων του για το πόσο ωραία περνάνε με την κοπέλα που τους προσέχει στο σπίτι.
• Φροντίστε να ξέρει το παιδί σας ποιος πρόκειται να το προσέξει. Το ιδανικό είναι να περάσει το μικρό σας λίγο χρόνο με την μπέιμπι σίτερ πριν ξεκινήσει η "συνεργασία" τους.
• Βάλτε όλα όσα χρειάζεστε (κλειδιά, πορτοφόλι, το σάκο γυμναστικής) κοντά στην πόρτα ή μέσα στο αυτοκίνητο νωρίτερα από την ώρα που πρέπει να φύγετε, για να ξεφύγετε γρήγορα.
• Φιλήστε και αποχαιρετίστε το παιδί σας θερμά, αλλά σύντομα και αποφασιστικά. Υπενθυμίστε του ότι θα επιστρέψετε σύντομα και ευχηθείτε του να περάσει καλά.

ΤΙ ΝΑ ΠΕΙΤΕ:

• Πείτε του ακριβώς τι πρόκειται να κάνει με την μπέιμπι σίτερ.: "Μετά το βραδινό, η Πένυ θα σου διαβάσει ένα παραμύθι, θα σε βοηθήσει να βουρτσίσεις τα δόντια σου, θα σου πει ένα τραγούδι και θα σε βάλει για ύπνο."
• "Θα έρθει απόψε η Πένυ για βραδινό, για αυτό διάλεξε κάτι ωραίο για να φάτε. Τι θέλεις;"
• "Ο μπαμπάς και εγώ θα πάμε να φάμε έξω απόψε, αλλά έχουμε χρόνο να σου διαβάσουμε ένα βιβλίο ή να παίξουμε ένα παιχνίδι πριν φύγουμε. Τι προτιμάς να κάνουμε;"

Πως θα το κάνω να κλείσει επιτέλους την τηλεόραση;

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ:

• Θέστε ένα χρονικό όριο πριν συνεχίσει να βλέπει τηλεόραση. Βάλτε το χρονοδιακόπτη για να είναι τα πράγματα ξεκάθαρα ή πείτε του "Μπορείς να δεις μόνο μία εκπομπή, όχι άλλη".
• Επιτρέψτε του να επιλέξει ένα μόνο DVD ή βίντεο για να δει.
• Μην αφήνετε το μικρός σας να τρώει βλέποντας τηλεόραση. Έτσι, συνδέει το φαγητό με την τηλεόραση και θα είναι πολύ δύσκολο να σταματήσει αυτή τη συνήθεια.
• Όταν είναι δυνατό, πείτε στο παιδί σας ότι του αναθέτετε την ευθύνη για το κλείσιμο της τηλεόρασης. Θεωρήστε το "μεγάλο παιδί". Απλώς μην του δείξετε πως ανοίγει η συσκευή. Ανταμείψτε το αν την κλείσει μόνο του.
• Δώστε οι ίδιοι το καλό παράδειγμα και προσπαθήστε να μην έχετε την τηλεόραση ανοιχτή όλη την ημέρα.

ΤΙ ΝΑ ΠΕΙΤΕ:

• "Θέλεις να κλείσω εγώ την τηλεόραση ή εσύ;"
• "Θέλεις να τσιμπήσεις κάτι ή να παίξεις με τα παιχνίδια σου όταν τελειώσει η εκπομπή;"
• "Πρέπει να κλείσουμε την τηλεόραση μόλις μετρήσουμε μέχρι το δέκα-να μετρήσω εγώ ή εσύ;"

Πως θα με αφήσει να του λούσω τα μαλλιά;

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ:

• Μάθετε στο παιδί σας να κρατάει μια πετσέτα σφιχτά στο πρόσωπο του (με τα χέρια στους κροτάφους) για να μην μπαίνει νερό στα μάτια του όταν ξεπλένετε τα μαλλιά του.
• Παίξτε "αγαλματάκια": κρατήστε έναν καθρέφτη στο χέρι σας, για να δείξετε στο παιδί πως είναι τα μαλλιά του με το σαμπουάν. Κάντε διάφορα σχέδια στα μαλλιά του, όπως κερατάκια, πανκ ή ότι άλλο σας αρέσει και, παράλληλα, κάντε αστείες γκριμάτσες. Μετά, αφήστε το παιδί να δοκιμάσει και το ίδιο.
• Παίξτε το παιχνίδι "Πόσο γρήγορα μπορούμε να λούσουμε τα μαλλιά μας". Ο ανταγωνισμός αποτελεί ένα κίνητρο για τα παιδιά, τα οποία με αυτή τη μέθοδο πείθονται εύκολα να κάνουν πράγματα που προηγουμένως αρνούνταν. Με αυτόν τον τρόπο, πριν το καταλάβετε, τα μαλλιά τους θα είναι καθαρά. Μετρήστε δυνατά και καταγράψτε το χρόνο του, για να προσπαθήσει να "σπάσει το ρεκόρ" του την επόμενη φορά.
• Δώστε επιλογές: Ρωτήστε το παιδί ποιο από τα δύο (που εσείς έχετε προεπιλέξει) σαμπουάν προτιμάει. "Θέλεις να λουστείς μόνη σου ή θέλεις να το κάνω εγώ;", "Θέλεις να βάλεις μια πετσέτα στο πρόσωπο σου ή απλά να κλείσεις τα μάτια σου όταν ξεπλένω τα μαλλιά σου;".
• Δώστε του τον έλεγχο της κατάστασης: επιτρέψτε του να βάλει σαμπουάν στο χέρι του και βοηθήστε το στη συνέχεια να λουστεί.

ΤΙ ΝΑ ΠΕΙΤΕ:

• Να μην πείτε "είναι ώρα να λουστούμε", αλλά "είναι ώρα να κάνουμε spa". Εξηγήστε στο παιδί σας την έννοια του spa, διανθίστε την κατάλληλα-ανάλογα με την ηλικία του-και υποκριθείτε ότι πηγαίνετε στο spa. Να συμπεριφέρεστε στο παιδί σας σαν να είναι πελάτης. Ρωτήστε τι ώρα είναι το ραντεβού του και δείξτε του το δρόμο για τη μπανιέρα. Υιοθετήστε μια αστεία προφορά και κάντε το να γελάσει με αυτή τη διαδικασία.

Πως μπορώ να το βοηθήσω να παίξει μόνο του;

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ:

• Αρχικά, θα πρέπει να αφιερώσετε κάποιο χρόνο (μια σειρά από απογεύματα) για να μάθετε στο παιδί σας πως να στήνει ένα παιχνίδι για να παίζει. Μπορείτε να του δώσετε κάποιες ιδέες όπως πως παίζουμε "σπιτάκια" ή "κουμπάρες", πως παίζουμε τρενάκια και αυτοκινητάκια, ψώνια στο σουπερ μάρκετ κλπ.
• Αγοράστε στο παιδί παιχνίδια σε θεματικές ενότητες: για παράδειγμα, ταμειακή μηχανή, καρότσι για ψώνια και ψεύτικα φρούτα, λαχανικά και φαγώσιμα, και δείξτε του πως να οργανώσει το παιχνίδι του σαν να πηγαίνει για ψώνια.
• Κάθε φορά που το παιδί σας παίζει μόνο του, ακόμα και για λίγα λεπτά, τονίστε το γεγονός ότι κάνει κάτι σημαντικό κι ότι είναι μεγάλο πια.
• Στήστε μια περιοχή για τη δοκιμασία των παιχνιδιών με πέντε δέκα παιχνίδια. Ζητήστε από το παιδί σας να παίξει με όλα τα παιχνίδια και να αποφασίσει ποιο του αρέσει περισσότερο.
• Βάλτε μια σκηνή ή ένα καταφύγιο στο παιδικό δωμάτιο. Στα παιδιά αρέσει να σέρνονται μέσα και έξω από πράγματα και η φύση του καταφυγίου είναι τέτοια που δε θα καταλάβει ότι παίζει χωρίς εσάς. Βάλτε μέσα πολλά παιχνίδια και βιβλία και δώστε του ένα φακό για να κάνει την εξερεύνηση του πιο εύκολα.
• Προσφέρετε του δημιουργικά παιχνίδια: μπογιές διαφόρων ειδών, χαρτιά, ένα καβαλέτο, πλαστελίνη και παρόμοια υλικά ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.

ΤΙ ΝΑ ΠΕΙΤΕ:

• Δώστε στο παιδί σας ένα συγκεκριμένο στόχο για να επιτύχει, κάτι που θα το απασχολήσει για αρκετή ώρα: "Μπορείς να μου φτιάξεις ένα κάστρο; Θέλω να δω πόσο ψηλό θα το κάνεις" ή "Θα ζωγραφίσεις κάτι για τη γιαγιά;"
• "Γιατί δε μαθαίνεις στον αδερφό/στην αδερφή σου (ή στις κούκλες σου/στα στρατιωτάκια σου) πως παίζεται.....;"
• "Πρέπει να παίξεις για λίγο μόνος σου. Θέλεις να σου βάλω τα παιχνίδια σου στο τραπέζι ή στο πάτωμα;"

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί μου κι εγώ"

Read More [...]

Posted in γονείς, δόντια, λούσιμο, μαλλιά, μοίρασμα, μπέιμπι σίτερ, παιδιά, παιχνίδι, πειθώ, τηλεόραση

Δώστε χρόνο στα παιδιά.....

Τι κάνουν τα παιδιά τόσες ώρες στο σπίτι; Γιατί δεν είναι έξω να παίζουν και να γελάνε όπως παλιότερα;

Αν δεν είναι στο σπίτι, θα είναι σε κάποιο φροντιστήριο ξένων γλωσσών.... κι αν δεν είναι εκεί, μπορεί να είναι σε κάποιον αθλητικό σύλλογο και να αθλούνται.... κι αν δεν είναι ούτε εκεί, θα είναι σίγουρα στο σχολείο. Είναι πολύ περίεργο να μη βλέπεις και να μην ακούς παιδιά στις γειτονιές κι αυτό σε κάνει να αναρωτιέσαι: "Τι κάνουν τα παιδιά με τον ελεύθερο χρόνο τους;"





Η έρευνα....
Μία πρόσφατη έρευνα του παιδιατρικού τμήματος του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Νίκαιας με παιδιά από 6 έως 12 ετών μας δίνει μια μικρή γεύση για το τι περίπου συμβαίνει στην Ελλάδα. Μόνο το 9% των παιδιών που κατοικούν στην Αθήνα αθλείται καθημερινά και το μισό από αυτό το ποσοστό σε οργανωμένο σύλλογο. Από την άλλη μεριά, το 74% έχει ήδη ξεκινήσει να μαθαίνει κάποια ξένη γλώσσα (από τα 7 χρόνια) και σχεδόν τα μισά παιδιά έχουν στην κατοχή τους προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή. Στην επαρχία οι αριθμοί διαφέρουν λίγο, αλλά δίνουν μια παρόμοια εικόνα. Περισσότερα παιδιά αθλούνται, ακόμα και εκτός οργανωμένων συλλόγων, αλλά και πάλι πολύ λιγότερα από ότι θα περίμενε κανείς. Λιγότερα επίσης είναι τα παιδιά που ξεκινούν μια τουλάχιστον ξένη γλώσσα από μικρή ηλικία και ακόμη λιγότερα έχουν προσωπικό υπολογιστή.
Φαίνεται, τελικά, ότι τα παιδιά σήμερα έχουν πολύ περισσότερες "δουλειές" από ότι φανταζόμαστε. Έχουν να πάνε στο σχολείο, μετά στο φροντιστήριο είτε για ξένη γλώσσα είτε για τον υπολογιστή και βέβαια να πάνε στο σύλλογο για κάποιο άθλημα. Μάλλον δεν υπάρχει και πολύς χρόνος για παιχνίδι, εκτός αν κάποιος θεωρεί την οργανωμένη άθληση παιχνίδι. Σίγουρα δεν υπάρχει χρόνος για το παιχνίδι με την έννοια που το έχουμε συνηθίσει, το ελεύθερο δηλαδή παιχνίδι που δίνει στο παιδί την ευκαιρία να κάνει φίλους, να τρέξει, να αυτοσχεδιάσει, ακόμα και να.... πέσει, αλλά όλα αυτά να τα κάνει μόνο του, χωρίς επίβλεψη και έξω από τα οργανωμένα γήπεδα και γυμναστήρια.

Ούτε οι γονείς είναι ευχαριστημένοι....
Είναι αλήθεια ότι ακόμα και οι γονείς δεν φαίνεται να είναι τόσο ευχαριστημένοι ούτε με τη συχνότητα άθλησης, ούτε με την ποιότητα. Στην έρευνα που αναφέραμε παραπάνω το 78% των γονιών δεν είναι ικανοποιημένοι με το πόσο συχνά αθλείται το παιδί τους. Ο βασικότερος λόγος είναι βέβαια και πάλι ο χρόνος. Όχι μόνο ο χρόνος που δεν έχουν οι γονείς για να συνοδέψουν τα παιδιά, αλλά ο χρόνος που δεν έχουν τα παιδιά λόγω των πολλών υποχρεώσεων (79%). Το πρόγραμμα των παιδιών είναι τόσο φορτωμένο, που δεν προλαβαίνουν ούτε να αθληθούν όσο θα ήθελαν, πόσο μάλλον να παίξουν.

Είναι θέμα επιλογών και προτεραιοτήτων....
"Όπως φαίνεται, το πρόβλημα δεν είναι ο φόβος των γονιών να αφήσουν τα παιδιά να παίξουν μόνα τους, αλλά οι επιλογές και οι προτεραιότητες που θέτουν για το παιδί τους", μας είπε ο κ. Διονύσης Καρακάιδος, παιδίατρος και επιμελητής της έρευνας. Στην προσπάθεια τους να χτίσουν το μέλλον του παιδιού προσφέροντας του πολλαπλές ευκαιρίες μάθησης, αφήνουν τα απλά-αλλά αναγκαία-πράγματα, όπως το παιχνίδι, στην άκρη. Ξεχνούν τα ευεργετικά αποτελέσματα που έχει το ελεύθερο παιχνίδι στην ψυχολογία και την προσωπικότητα του παιδιού. Βέβαια και οι ίδιοι αισθάνονται συχνά εγκλωβισμένοι από τις απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής κι έτσι προσπαθούν να προετοιμάσουν το παιδί τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Το ελεύθερο παιχνίδι

• Αρχίζει να παίρνει αποφάσεις

Το παιχνίδι όμως είναι ένας από τους βασικότερους παράγοντες στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού. Είναι μια διαδικασία κατά την οποία το παιδί αρχίζει να παίρνει πρωτοβουλίες. Αρχίζει να παίρνει αποφάσεις και, κατά συνέπεια, αρχίζει να αντιμετωπίζει για πρώτη φορά μόνο του τις συνέπειες αυτών των αποφάσεων. Οι συνέπειες μπορεί να είναι τόσο θετικές, όσο και αρνητικές. Μπορεί να δημιουργήσουν ευφορία (ένα ευχάριστο παιχνίδι) αλλά κάποιες φορές και πόνο (να χτυπήσει ή να αποτύχει σε κάτι) αλλά κάποιες φορές σιγά-σιγά μαθαίνει από τα λάθη και τις επιτυχίες του και αποκτά εμπειρίες, αυτονομία και αυτοπεποίθηση. Αντίθετα, το παιχνίδι στους οργανωμένους χώρους άθλησης στερεί από το παιδί την ευθύνη είτε της επιτυχίας, είτε της αποτυχίας. Κάποιος θα το φροντίσει, αν γίνει κάποιο λάθος και σίγουρα κάποιος άλλος θα αναλάβει την ευθύνη για ότι συμβεί.

• Γίνεται πιο δημιουργικό

Στο ελεύθερο παιχνίδι το παιδί μπορεί να κάνει πράξη κάθε του σκέψη. Ψάχνει και βρίσκει τρόπους εξερευνώντας το περιβάλλον και από μόνο του δημιουργεί και αναδημιουργεί το χώρο, ανάλογα με τη θέληση και τη φαντασία του. Έτσι αρχίζει να γίνεται δημιουργικό και μαθαίνει να προσαρμόζεται στο χώρο, χωρίς πολλές και συγκεκριμένες απαιτήσεις. Μαθαίνει από μόνο του ότι είναι στο χέρι του να πλάσει το χώρο γύρω του και να τον προσαρμόσει ανάλογα στις ανάγκες του. Μαθαίνει να χειρίζεται τα πράγματα που έχει στην κατοχή του. Αντίθετα, όταν όλα είναι έτοιμα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες του παιδιού, αυτό δεν έχει λόγο να σκεφτεί, δεν έχει λόγο να είναι δημιουργικό. Όταν υπάρχει πάντα κάποιος να του υποδείξει τους τρόπους με τους οποίους θα κάνει κάτι, δεν νιώθει την ανάγκη να ψάξει αν το βρει μόνο του. Και αυτή η διαδικασία είναι ίσως η πιο όμορφη για το παιδί, ακόμα και για ένα μεγαλύτερο.

• Γνωρίζει καλύτερα τους φίλους και τον εαυτό του

Σε συνθήκες ελευθερίας, το παιδί μπορεί να εξερευνήσει και να γνωρίσει πολύ καλύτερα τόσο τους φίλους του όσο και τον ίδιο του τον εαυτό. Ας μην ξεχνάμε ότι τους παιδικούς μας φίλους τους θυμόμαστε για τις τρέλες που κάναμε κάποτε, για τις δυσκολίες και τις όμορφες στιγμές που περάσαμε μαζί, χωρίς επίβλεψη ή κρυφά από αυτή. Ακόμα και οι τσακωμοί ή οι ζαβολιές έχουν τη θέση τους στην ανάπτυξη της προσωπικότητας. Είναι εμπειρίες που η θύμηση τους και μόνο θα είναι τόσο γλυκιά όσο και χρήσιμη. Στην καθημερινότητα των παιδιών σήμερα όλα αυτά δεν έχουν θέση. Υπάρχει πάντα κάποιος μεγαλύτερος να δίνει τις λύσεις που χρειάζονται-ακόμα κι εκεί που δεν χρειάζονται!-και όπου υπάρχει διαφωνία. Έτσι το παιδί δεν μπορεί να γνωρίσει τον εαυτό του. Δεν μπορεί να δει πως αντιδρά σε διάφορες καταστάσεις και γίνεται εξαρτημένο από ένα τεχνητό περιβάλλον και από τους μεγαλύτερους.

Για τους γονείς.....
Από την άλλη μεριά αυτό που ονομάζουμε ελεύθερο παιχνίδι δεν είναι το ίδιο με την απόλυτη ελευθερία. Κάθε παιδί έχει ανάγκη από επίβλεψη και προσοχή. Σίγουρα δεν έχει την αίσθηση του κινδύνου, όπως την έχουν οι μεγαλύτεροι. Η επίβλεψη από κάποιον μεγαλύτερο είναι και αυτή αναγκαία στο παιχνίδι, αλλά καλό θα ήταν να παραμένει διακριτική. Είναι καλό και για το γονιό να νιώθει ότι το παιδί του δεν κινδυνεύει, αλλά και για το παιδί να ξέρει ότι δεν είναι εντελώς μόνο του. Είναι όμως εξίσου καλό το παιδί να νιώθει αυτόνομο και ο γονιός κάποια σιγουριά και εμπιστοσύνη για το παιδί του. Είναι αλήθεια ότι αυτή η ισορροπία επιτυγχάνεται με πολλή προσπάθεια και κόπο, αλλά είναι ότι καλύτερο για τη φυσιολογική ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού και της σχέσης με το γονιό.
Οι γονείς μπορούν και οι ίδιοι να μπουν σε αυτό που ονομάσαμε ελεύθερο παιχνίδι, μαζί με τα παιδιά τους. Μπορούν μαζί τους να φτιάξουν πράγματα από το τίποτα, να κάνουν "τρέλες" και να φτιάξουν δικά τους παιχνίδια χωρίς προκαθορισμένους κανόνες και περιορισμούς. Να δώσουν την πρωτοβουλία στο παιδί να θέσει αυτό τους όρους για μια φορά και απλά να το ακολουθήσουν.
Δεν είναι, λοιπόν, τόσο ο φόβος ούτε η έλλειψη του χώρου για παιχνίδι ο λόγος που στερούμε από τα παιδιά το ελεύθερο παιχνίδι. Αυτά μπορούμε να τα βρούμε ακόμα και στη μεγαλούπολη ή ακόμα και να τα δημιουργήσουμε (βόλτες στην εξοχή, παιχνίδια στο μπαλκόνι του σπιτιού). Είναι η έλλειψη του χρόνου. Η καλοπροαίρετη αλλά λανθασμένη κατανομή του χρόνου του παιδιού και οι υπερβολικές απαιτήσεις. Ας δώσουμε λίγο χρόνο στο παιδί να παίξει. Είναι εξίσου σημαντικό για το μέλλον του.

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί μου κι εγώ"

Read More [...]

Posted in αθλητισμός, γονείς, δραστηριότητες, ελεύθερο παιχνίδι, παιδιά, παιχνίδι, φροντιστήριο, χρόνος

Όταν μεγαλώσω, θα παντρευτώ τον μπαμπά!

Δεν τον χάνει απ' τα μάτια της, θέλει να κοιμηθεί ανάμεσα σας στο κρεβάτι και σας διαβεβαιώνει ότι όταν μεγαλώσει θα παντρευτεί τον μπαμπά.... ουφ! Είναι μια άκρως φυσιολογική φάση.

Αλλά οφείλετε να προσγειώνετε τη μικρή σας όταν το παρακάνει.....

Επιμένει ότι θα τον παντρευτεί

Η μικρούλα σας τον κοιτάει με μάτια γεμάτα πάθος, σκαρφαλώνει στα γόνατα του μόλις γυρίζει από τη δουλειά, επιχειρεί να μονοπωλεί το ενδιαφέρον του, του επαναλαμβάνει συνεχώς ότι είναι ο πιο όμορφος μπαμπάς του κόσμου και ότι θα τον παντρευτεί όταν μεγαλώσει.

Τι να κάνετε

Ο μπαμπάς πρέπει να δείξει στην κόρη του την ευχαρίστηση του για τη λατρεία που του έχει, αλλά πρέπει επίσης να της δείξει ποια είναι η πραγματική της θέση στην οικογένεια: δεν είναι η μικρή του γυναίκα, αλλά η μικρή του κόρη. Μπορεί να της πει το εξής: "Παντρεύτηκα τη μαμά σου επειδή την αγαπούσα πολύ κι από αυτή την αγάπη έχουμε εσένα, και τώρα σε αγαπάω πάαααρα πολύ! Όμως, πρέπει να ξέρεις ότι θα είμαι πάντα ο μπαμπάς σου κι εσύ θα είσαι πάντα το αγαπημένο μου κοριτσάκι κι ένας μπαμπάς δεν παντρεύεται ποτέ την κόρη του, ακόμα κι αν την αγαπάει πολύ". Είναι πολύ βασικό να γίνει αυτό, γιατί το κοριτσάκι σας αρχίζει να συντονίζεται με την αλήθεια. Στην ηλικία των 3-4 ετών περίπου, τα παιδιά πιστεύουν στον Άγιο Βασίλη και σε ότι λένε οι γονείς τους. Είναι πεπεισμένα ότι εκείνοι έχουν δίκιο. Και αργότερα, η μεγάλη διάψευση! Εξαπατήθηκε από τον πρώτο άντρα της ζωής της! Το παιδί ίσως να ελπίζει ότι κάποια στιγμή οι φαντασιώσεις του θα γίνουν πραγματικότητα. Αυτό όμως μπορεί να έχει αντίκτυπο στην ενήλικη ζωή του όσον αφορά τις ερωτικές αλλά και τις οικογενειακές του σχέσεις.

Τα χάδια της μερικές φορές είναι φορτικά

Μερικές φορές, η πιτσιρίκα σας καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να είναι μαζί με τον μπαμπά της. Ονειρεύεται να κάνει μπάνιο με τον μπαμπά της και να απλώνει τα χεράκια της παντού, και ρωτάει με αθωότητα: "Μπαμπά, μπορώ να κοιμηθώ ανάμεσα σε σένα και τη μαμά;" Οι γονείς οφείλουν να βάζουν όρια, ώστε να βοηθήσουν το παιδί τους να αυτονομηθεί. Το ζήτημα του ύπνου συχνά έχει να κάνει και με πρακτικά ζητήματα, πχ με το φόβο για το σκοτάδι, κι αυτό το φόβο του παιδιού θα πρέπει οι γονείς να καταπραϋνουν.

Τι να κάνετε

Αυτό που θα καθορίσει την αντίδραση του μπαμπά είναι τα δικά του συναισθήματα όσον αφορά την κατάσταση. Αν οι αντιδράσεις του παιδιού απέναντι στον πατέρα του είναι πολύ φορτικές, τότε δε θα πρέπει να διστάσει να του μιλήσει ξεκάθαρα. Η κόρη του έχει το δικαίωμα να θέλει να της πιάσει τα "μεμέ" και να της βάλει κρέμα παντού. Έχει όμως και ο μπαμπάς δικαίωμα να αρνηθεί και να της το πει αμέσως. Δε θέλει, και τελείωσε. Πρέπει όμως να της μιλήσει με θάρρος και ευγενικό και ήρεμο τρόπο. Από την άλλη, θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο στον πατέρα ότι ορισμένες συμπεριφορές δεν είναι ερωτικές, αλλά πρόκειται για επιθυμίες πρακτικού τύπου. Όπως η μαμά κάνει μπάνιο την κόρη, έτσι μπορεί να την κάνει κι ο μπαμπάς. Όταν ο μπαμπάς δεν αφήνει πονηρά υπονοούμενα σχετικά με την ανάπτυξη του μικρού παιδιού και κρατάει την αλληλεπίδραση στο "εδώ και τώρα" της παιδικότητας, δεν υπάρχει ψυχολογικός κίνδυνος παρανόησης από την πλευρά της κόρης του. Αν συμπεριφερθεί έτσι δε θα χαλάσει η σχέση τους και θα υπάρχει η αναγκαία απόσταση μεταξύ τους, όπως λένε οι παιδοψυχολόγοι.

Της αρέσει να παίζει τη μοιραία γυναίκα

Κάποιες φορές, η θέα της αγάπης του συντρόφου σας μπροστά στην κόρη σας μπορεί να της προκαλέσει τσιμπήματα ζήλιας: "Μήπως ο μπαμπάς δεν με αγαπάει αρκετά;" είναι ένας συνηθισμένος φόβος. Για αυτό ακριβώς το λόγο η κορούλα σας τρεκλίζει πάνω στα τακούνια σας (τα οποία βούτηξε κρυφά από την ντουλάπα σας) και πασαλείβεται με το κραγιόν και τις σκιές σας, για να τραβήξει την προσοχή του μπαμπά.....

Τι να κάνετε

Πρώτα από όλα μην την κοροϊδέψετε. Η συμπεριφορά της δεν είναι καθόλου παράξενη ούτε επικίνδυνη. Όλα τα μικρά κορίτσια αυτής της ηλικίας περνάνε από αυτή τη φάση. Το κάνατε κι εσείς αυτό, αλλά δεν το θυμάστε (είναι η σωστή λειτουργία του υποσυνείδητου). Πρόκειται για το διάσημο πλέον οιδιπόδειο σύμπλεγμα. Θυμηθείτε, λοιπόν, ότι κι εσείς η ίδια αγαπούσατε πολύ τον μπαμπά σας (τον παππού της), ώσπου μια ωραία πρωία γνωρίσατε τον μπαμπά της. Αργότερα, θα συμβεί το ίδιο και στη μικρή σας. Επωφεληθείτε του γεγονότος για να της δείξετε το άλμπουμ με τις οικογενειακές φωτογραφίες και πείτε της ποιος παντρεύτηκε με ποιον. Έτσι, θα καταλάβει καλύτερα ότι ο μπαμπάς και η μαμά δεν είναι αδέρφια, αλλά ζευγάρι. Μπορείτε ακόμα να ευαισθητοποιήσετε και τον άντρα σας, ώστε να μην της φερθεί πολύ αυστηρά και να την αφήσετε να μεγαλώσει σιγά σιγά. Αυτός πρέπει να θέσει τα όρια, τα οποία βέβαια πρέπει να γίνουν κατανοητά και να εισακουστούν.

Με τη μαμά βιώνει μία σχέση αγάπης-μίσους

Αυτή την εποχή, η μικρή σας δεν έχει μάτια παρά μόνο για τον μπαμπά, και η ζήλια απέναντι σας είναι ολοφάνερη. Από την άλλη, όμως, πέφτει μέσα στην αγκαλιά σας για να βρει την τρυφερότητα και σας μιμείται σε κάθε τομέα για να σας μοιάσει.

Τι να κάνετε

Προσπαθήστε να μπείτε στη θέση της. Δεν είναι ότι η κορούλα σας λατρεύει τον μπαμπά της και μισεί εσάς ή σας αγαπά λιγότερο. Στην πραγματικότητα, είναι διχασμένη από τα αντιφατικά συναισθήματα της και είναι αληθινά φοβισμένη μήπως χάσει την αγάπη σας. Νιώθει ενοχές απέναντι σας επειδή εσείς τη γεννήσατε. Καθησυχάστε τη, μείνετε τρυφερή και πείτε της ότι την αγαπάτε κι ότι είστε περήφανη για αυτή. Μην ανησυχείτε, το οιδιπόδειο σύμπλεγμα θα την εγκαταλείψει στην ηλικία των 5-6 ετών. Θα το ξεπεράσει πολύ πιο εύκολα και ανώδυνα από εσάς (και τον μπαμπά και τη μαμά). Εσείς πρέπει να παίξετε το ρόλο σας με ειλικρίνεια και στοργικότητα.

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί μου κι εγώ".

Read More [...]

Posted in αγάπη, κόρη, μαμά, μίσος, μπαμπάς, οιδιπόδειο σύμπλεγμα

Εργοθεραπεία: Βελτιώστε τις δεξιότητες του!

Είναι υπερκινητικό; Δεν μπορεί να συγκεντρώσει την προσοχή του; Ο γραφικός του χαρακτήρας... δεν διαβάζεται; Η εργοθεραπεία μπορεί με δημιουργικό και ευχάριστο τρόπο να βοηθήσει το παιδί σας να καλύψει τις αδυναμίες του και να ενισχύσει τις καθημερινές του δεξιότητες.

Συνήθως, νομίζουμε ότι η εργοθεραπεία έχει να κάνει είτε με παιδιά που αντιμετωπίζουν σοβαρή νοητική καθυστέρηση ή αυτισμό, είτε με ενηλίκους που έχουν ψυχιατρικά, ορθοπεδικά ή άλλα προβλήματα. Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική. Η εργοθεραπεία μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα ωφέλιμη για παιδιά που αντιμετωπίζουν πολύ λιγότερο σοβαρά προβλήματα. Ορισμένα παιδιά, που όχι μόνο είναι φυσιολογικά αλλά ενδέχεται να είναι και ιδιαίτερα έξυπνα, τυχαίνει να συναντούν δυσκολίες (πχ στο σχολείο) και χρειάζονται βοήθεια. Η εργοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει αυτά τα παιδιά να ενισχύσουν την ικανότητα τους να οργανώνουν την καθημερινή τους ζωή.

Δύο παραδείγματα
Η εργοθεραπεία δεν είναι και δεν λειτουργεί ως μάθημα, για αυτό άλλωστε και αρέσει πολύ στα παιδιά που έρχονται σε επαφή μαζί της. Με ειδικά επιλεγμένες δραστηριότητες οι εργοθεραπευτές προσπαθούν να βελτιώσουν τις δεξιότητες που δεν έχουν καταφέρει αυτά τα παιδιά να αναπτύξουν: Την ικανότητα για συντονισμένες κινήσεις και για έλεγχο των κινήσεων, τη σωστή αντίληψη του σώματος, τη διευθέτηση του χρόνου, τη συγκέντρωση της προσοχής, τον προσανατολισμό, τη μνήμη κλπ. Ας δούμε όμως μερικά παραδείγματα, για να αποκτήσουμε μια ιδέα για το πως μπορεί να βοηθήσει η εργοθεραπεία τα παιδιά μας:

1. Δεν κάνει "καλά" γράμματα;
Αν, για παράδειγμα, έχουμε ένα παιδί που δεν κάνει "καλά" γράμματα ο εργοθεραπευτής δεν θα προσπαθήσει να του μάθει να κάνει ωραία γράμματα. Αντίθετα, θα ψάξει την αιτία του προβλήματος: Μπορεί να μην έχει καλό προσανατολισμό στο χώρο και στο χρόνο, καλή μνήμη ή αντίληψη της σωστής "κατευθυντικότητας" των γραμμάτων, δηλαδή ένα παιδί μπορεί να μην έχει στο νου του ότι η κατεύθυνση για την ανάγνωση είναι από τα αριστερά προς τα δεξιά και από πάνω προς τα κάτω, και για αυτό μπορεί να μη γράφει καλά. Για να του μάθει ο εργοθεραπευτής την κατεύθυνση της ανάγνωσης και της γραφής θα δουλέψει μέσα από ειδικά παιχνίδια-δραστηριότητες. Από την άλλη πλευρά, ίσως χρειαστεί να δουλέψει μαζί του τη λεπτή κίνηση, που χρειάζεται για να κρατάμε το μολύβι και να γράφουμε, να το βοηθήσει να κατανοήσει ότι χρησιμοποιούμε μόνο το ένα χέρι όταν γράφουμε, να του μάθει τον αμφίπλευρο συντονισμό, που σημαίνει ότι με το ένα χέρι γράφουμε και με το άλλο κρατάμε το χαρτί, κλπ.

2. Είναι υπερκινητικό ή δεν συγκεντρώνεται;
Ο εργοθεραπευτής θα προσπαθήσει να βοηθήσει το παιδί αυτό να ρυθμίσει την υπερκινητικότητα του και να συγκεντρώνεται, να οργανώνει το χρόνο του, να κάνει συχνά διαλείμματα ώστε να μην κουράζεται ή να καλύψει την ανάγκη του για συνεχή κίνηση (πχ βάζοντας το να κάθεται σε μία μπάλα ώστε να κινείται συνεχώς) και έτσι να μπορεί να συγκεντρωθεί ώστε να κάνει κάτι άλλο.
Προσοχή: Όλα αυτά δεν γίνονται μόνο από τον εργοθεραπευτή, χρειάζεται και η συνεργασία των γονιών. Έτσι, μετά τη συνεδρία στο θεραπευτήριο θα πρέπει και οι γονείς, ακολουθώντας τις οδηγίες του εργοθεραπευτή, να συνεχίζουν την πρακτική αυτή εξάσκηση στο σπίτι.

Πού, πώς και πόσο;
Αφού δώσαμε ορισμένα παραδείγματα για το πως η εργοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει, τώρα ας προσπαθήσουμε να "εξοικειωθούμε" με την ίδια τη διαδικασία της εργοθεραπείας και κάποιες λεπτομέρειες της.

• Το θεραπευτήριο.

Το θεραπευτήριο, όπου γίνεται η εργοθεραπεία, είναι ένας χώρος εκμάθησης και βελτίωσης δεξιοτήτων. Στη διαδικασία αυτή χρησιμοποιούνται πολλά παιχνίδια, όπως μπάλες, πλαστελίνη, υλικά για κατασκευές και ζωγραφική, παζλ, κούνιες, σχοινάκια, υπολογιστές κλπ. Το παιδί, λοιπόν, το οποίο θα παρατηρήσει ο δάσκαλος, ο γιατρός του ή οι γονείς του ότι έχει κάποιες δυσκολίες ή προβλήματα, θα συναντήσει τη διεπιστημονική ομάδα του θεραπευτηρίου και, ανάλογα με τις ανάγκες του, ένας εργοθεραπευτής, λογοθεραπευτής, ψυχολόγος, ειδικός παιδαγωγός, ψυχίατρος ή νευρολόγος θα αξιολογήσουν το παιδί, τις ελλείψεις και τις ανάγκες του μέσα από την παρατήρηση και κάποια ειδικά τεστ (που περιλαμβάνουν δραστηριότητες). Ο εργοθεραπευτής θα προσπαθήσει να προσεγγίσει το παιδί, να του προκαλέσει το ενδιαφέρον και, στη συνέχεια, να του δώσει τα κίνητρα που χρειάζεται για να κάνει τις διάφορες δραστηριότητες που θα το βοηθήσουν να συμπληρώσει τις ελλείψεις του και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του.

• Πόσο διαρκεί;

Η κάθε συνεδρία εργοθεραπείας διαρκεί 3/4 της ώρας και τα "μαθήματα" γίνονται μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Το πόσο διάστημα θα χρειαστεί το κάθε παιδί να κάνει εργοθεραπεία είναι κάτι που εξαρτάται από τη δυσκολία που αντιμετωπίζει καθώς και κάτι που εκτιμά ο εργοθεραπευτής.

• Που γίνεται και πόσο κοστίζει;

Τα ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν μέρος από τα έξοδα της εργοθεραπείας και, συνήθως, η κάθε συνεδρία κοστίζει περίπου 25 ευρώ. Εργοθεραπεία μπορεί να κάνει ένα παιδί σε ένα ειδικό τέτοιο κέντρο ή σε ιδιαίτερα μαθήματα με ένα εξειδικευμένο εργοθεραπευτή. Συνήθως, στα κέντρα όπου γίνεται η εργοθεραπεία γίνεται επίσης λογοθεραπεία, ψυχοπαιδαγωγικά μαθήματα ή ειδικά μαθήματα, που στοχεύουν στο να βοηθήσουν παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες.

Πότε πρέπει να πάμε το παιδί σας σε εργοθεραπευτή;
Με βάση τον Αμερικανικό Σύλλογο Εργοθεραπευτών, αν το παιδί μας παρουσιάζει 3 ή περισσότερες από τις παρακάτω δυσκολίες, θα πρέπει να ζητήσουμε μία εργοθεραπευτική αξιολόγηση:

• Δεν παίζει με τα παιχνίδια της ηλικίας του, πράγμα που σημαίνει ότι ένα παιδί μπορεί να μην ενδιαφέρεται για τα εν λόγω παιχνίδια (πχ να αντιμετωπίζει κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα) ή να μην τα καταφέρνει (πχ να είναι λίγο πιο πίσω αναπτυξιακά σε σχέση με την ηλικία του).
• Δυσκολεύεται να αυτοεξυπηρετηθεί. Δεν έχει δηλαδή, ανάλογα με την ηλικία του, τις κατάλληλες δεξιότητες ώστε να φάει μόνο του, να βάλει τα ρούχα ή τα παπούτσια του, να πάει στην τουαλέτα κλπ.
• Έχει ελαττωμένο μυϊκό τόνο (μοιάζει αδύναμο). Πρόκειται για ένα παιδί που φαίνεται να μην έχει αντοχή, να είναι χαλαρό-πλαδαρό.
• Δυσκολεύεται να υπολογίσει τη θέση του σώματος του στο χώρο (χτυπάει εύκολα). Σπάει συχνά τα παιχνίδια του.
• Πέφτει εύκολα κάτω.
• Είναι υπερκινητικό και δεν μπορεί να ησυχάσει.
• Υπάρχει εμφανής καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας τους ή η ομιλία του είναι δυσνόητη και δεν αρθρώνει σωστά.
• Είναι πολύ ευαίσθητο σε οσμές, γεύσεις, θορύβους ή αγγίγματα.
• Αποφεύγει την παιδική χαρά.
• Δυσκολεύεται να ζωγραφίσει μέσα στο πλαίσιο (ένα παιδί πριν γράψει θα πρέπει να μπορεί να συντονίσει την κίνηση του χεριού του, ώστε να ζωγραφίσει μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο), να φτιάξει παζλ (η δυσκολία καθορίζεται ανάλογα με την ηλικία του παιδιού), να κόψει με το ψαλίδι στο νηπιαγωγείο.
• Έχει δυσκολίες στον ύπνο.
• Έχει δυσκολίες στο φαγητό, λερώνεται υπερβολικά ή δεν τρώει κάποιες βασικές τροφές. Μπορεί, για παράδειγμα, το παιδί να μην έχει τις κατάλληλες δεξιότητες ώστε να χρησιμοποιήσει το πιρούνι για να μπορεί να φάει.
• Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί ή συγκεντρώνεται υπερβολικά σε μία δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συνεχίζει σε άλλη. Για παράδειγμα, μπορεί να πρόκειται για ένα παιδί του οποίου διασπάται εύκολα η προσοχή του και έτσι δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί.
• Χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση από άλλα παιδιά για να μάθει καινούργια πράγματα.
• Αντιστρέφει γράμματα και αριθμούς, δεν αφήνει διαστήματα μεταξύ των γραμμάτων και των λέξεων που γράφει. Μπορεί να μην έχει, για παράδειγμα, καλή αντίληψη στο οπτικό του σύστημα. Ο γραφικός του χαρακτήρας είναι πολύ κακός.
• Κουράζεται εύκολα κατά τη σχολική του εργασία. Μπορεί, για παράδειγμα, να πρόκειται για ένα παιδί που είναι υπερκινητικό, έχει διάσπαση προσοχής, είναι υποτονικό κλπ.
• Δυσκολεύεται να ακολουθήσει προφορικές οδηγίες. Μπορεί, για παράδειγμα, να μην έχει καλή ακουστική αντίληψη.
• Δυσκολεύεται να κάνει φίλους της ίδιας ηλικίας και προτιμά να παίζει με μικρότερα ή με μεγαλύτερα παιδιά. Μπορεί να πρόκειται για ένα παιδί που είναι πίσω αναπτυξιακά, είναι πολύ ντροπαλό, έχει κάποια ψυχολογικά προβλήματα κλπ.

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί κι εγώ"

Read More [...]

Posted in γονείς, εργοθεραπεία, εργοθεραπευτής, θεραπευτήριο, λογοθεραπεία, οικογένεια, παιδιά

Που πήγε ο χρόνος μου;

Η έλλειψη ισορροπίας μεταξύ της προσωπικής και της επαγγελματικής ζωής είναι ένα διεθνές φαινόμενο. Όμως, η χώρα μας συγκαταλέγεται ανάμεσα σε εκείνες με το μεγαλύτερο βαθμό προβλήματος. Φαντάζει πια όνειρο θερινής νυχτός η εύρεση ισορροπίας ανάμεσα στην εργασία και την οικογένεια για χιλιάδες εργαζόμενες γυναίκες τόσο στη χώρα μας όσο και στο εξωτερικό. Ειδικά οι μητέρες, βρίσκονται καθημερινά σε αγώνα δρόμου με αντίπαλο το χρόνο, προσπαθώντας να βρουν τη χρυσή τομή μεταξύ εργασίας και οικογένειας. Τα αποτελέσματα της έρευνας με τίτλο "Ισορροπία εργασίας-ζωής" της εταιρείας Focus Bari, που έγινε σε 24 χώρες και δημοσιεύτηκε πρόσφατα, καταγράφουν με τον πιο εύγλωττο τρόπο την απόσταση ανάμεσα στην πραγματικότητα και το "ιδανικό" για τις εργαζόμενες μητέρες. Η έρευνα μας έδειξε ότι μεταξύ της προσωπικής και της επαγγελματικής ζωής η πλάστιγγα γέρνει προς την πλευρά της δεύτερης, αλλά και ότι χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια "για να έρθει στα ίσα της".

Time, time, time.....
Η εργασία απορροφά ένα σημαντικό μέρος από το χρόνο των εργαζομένων. Απορροφά, μάλιστα, αρκετά περισσότερο απ' ότι οι ίδιοι θα επιθυμούσαν. Ενώ οι ίδιοι θα προτιμούσαν να αφιερώνουν στην εργασία το 1/3 περίπου του χρόνου τους, στην οικογένεια σχεδόν άλλο τόσο και τον υπόλοιπο σε διασκέδαση και προσωπικές ασχολίες, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι εργαζόμενοι αφιερώνουν σήμερα σχεδόν το μισό του χρόνου τους στην εργασία. Στην οικογένεια δίνουν μόνο το 1/4, ενώ άλλος τόσος περίπου είναι ο προσωπικός χρόνος σε συνδυασμό με αυτόν που αναλογεί στη διασκέδαση.

Για τις εργαζόμενες μητέρες, μάλιστα, η επίτευξη του "ιδανικού" μοιράσματος είναι δυσκολότερη, καθώς θα επιθυμούσαν να αφιερώνουν ακόμη περισσότερο χρόνο στις οικογένειες τους. Σύμφωνα με την έρευνα, οι εργαζόμενες μητέρες, ανεξάρτητα από την ηλικία των παιδιών τους, θα ήθελαν να αφιερώνουν στην οικογένεια τους γύρω στο 41% του χρόνου τους. Οι εργαζόμενες μητέρες με παιδιά έως 12 ετών αφιερώνουν στους δικούς τους μόνο το 36% του χρόνου τους, ενώ όσες έχουν μεγαλύτερα παιδιά αφιερώνουν ακόμη λιγότερο, το 34%.

Στην πρώτη περίπτωση, η εργασία απορροφά σχεδόν το μισό χρόνο, με τη διασκέδαση και τον προσωπικό χρόνο να ασφυκτιούν, ενώ στη δεύτερη η εργασία παραγκωνίζεται ελαφρά (44%) προς όφελος του προσωπικού χρόνου και της διασκέδασης. Στις δύο αυτές πτυχές της ζωής τους οι εργαζόμενες μητέρες με παιδιά άνω των 12 ετών αφιερώνουν το 22% του χρόνου τους.

Όσο πιο ψηλά στη δουλειά, τόσο πιο αργά στο σπίτι!
Η κατάσταση δυσκολεύει ακόμα περισσότερο για τις γυναίκες, αλλά και γενικότερα για τους εργαζόμενους που κινούνται σε υψηλόβαθμα επαγγελματικά κλιμάκια. Στις ανώτερες βαθμίδες επαγγελμάτων παρατηρείται ότι φτάνει μόνο το 3% των εργαζόμενων γυναικών. Μάλιστα, το ποσοστό αυτό παραμένει στο ίδιο επίπεδο από το 1990. Οι εργαζόμενες γυναίκες την ίδια περίοδο έχουν αυξηθεί σε όλες τις ηλικίες που χαρακτηρίζονται κατάλληλες για εργασία. Οι μεγαλύτερες διαφορές παρουσιάζονται στις ηλικίες μεταξύ 35-44 ετών και 45-54. Στην πρώτη περίπτωση, οι εργαζόμενες το 1990 ήταν μόλις το 40% του συνολικού αριθμού των γυναικών στην ίδια ηλικία, ενώ το 2005 έφτασαν στο 59%. Στη δεύτερη περίπτωση, από 22% το 1990 έφτασαν στο 47% το 2005. Που απορροφήθηκε όλη αυτή η αύξηση; Στις κατώτερες και μεσαίες βαθμίδες επαγγελμάτων. Εκεί φαίνεται ότι συσσωρεύονται οι περισσότερες εργαζόμενες γυναίκες.

Προσπάθειες αλλαγής....
Περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους ανά τον κόσμο δηλώνουν ότι μέσα στα τελευταία δύο χρόνια έχουν κάνει κάποιες ενέργειες για να βελτιώσουν την κατάσταση της ζωής τους. Στην Ελλάδα το ποσοστό είναι ακόμη μεγαλύτερο. Επτά στους δέκα εργαζόμενους πιστεύουν ότι έχουν προσπαθήσει να βελτιώσουν τη σχέση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Τι αλλαγές έχουν κάνει οι εργαζόμενοι για να τονώσουν την ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής; Όσον αφορά τους Έλληνες, πολλοί (28%) διαλέγουν να κάνουν περισσότερες εκδρομές και ταξίδια, ενώ άλλοι (25%) δηλώνουν ότι προσπαθούν να είναι "πιο οργανωμένοι". Άλλοι πάλι (23%) περνούν περισσότερο χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους τους. Κάποιοι (21%) έχουν βρει περισσότερη ισορροπία αλλάζοντας δουλειά και περιβάλλον εργασίας.

Πάντως, 6/10 εργαζόμενους σε όλο τον κόσμο και στην Ελλάδα πιστεύουν ότι η λύση στο πρόβλημα έρχεται από την αναζήτηση πιο ευέλικτου ωραρίου. Πολλοί (4/10) πιστεύουν ακόμη η δυνατότητα εργασίας στο σπίτι βελτιώνει την κατάσταση. Το ίδιο συμβαίνει και με την αυταπασχόληση, σύμφωνα με 3/10 εργαζόμενους διεθνώς. Μάλιστα, η επιλογή αυτή έχει περισσότερους οπαδούς στην Ελλάδα, αφού 4/10 πιστεύουν ότι το να ξεκινήσει κανείς δική του επιχείρηση βοηθά στην εξισορρόπηση εργασίας και προσωπικής ζωής. Όμως, η μερική και εποχιακή απασχόληση χαίρει λιγότερης εκτίμησης ως λύση από τους Έλληνες, ενώ διεθνώς την επιλέγουν 3/10 εργαζόμενους. Αντίθετα, 5/10 Έλληνες υποστηρίζουν ότι η αναζήτηση της λύσης στο πρόβλημα της ισορροπίας μεταξύ επαγγέλματος και προσωπικής ζωής περνά μέσα από τη βοήθεια των θεσμικών και κρατικών φορέων.

Η Ελλάδα, άλλωστε, συγκεντρώνει τα μεγαλύτερα ποσοστά δυσαρέσκειας σε όλους τους λόγους που προκαλούν την έλλειψη ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Βασικότερο αίτιο είναι οι ανεπαρκείς απολαβές. Είναι εντυπωσιακό ότι 9/10 Έλληνες αποδίδουν στο λόγο αυτό την έλλειψη ισορροπίας, ενώ διεθνώς το αντίστοιχο ποσοστό είναι 53%. Υψηλός είναι και ο αριθμός των Ελλήνων (8/10) που θεωρούν ότι το πρόβλημα οφείλεται στις ώρες εργασίας και στο μη ικανοποιητικό αντικείμενο δουλειάς έναντι 62% και 43% διεθνώς. Επτά στους δέκα Έλληνες θεωρούν ότι το μη ευέλικτο ωράριο εργασίας, η φροντίδα των παιδιών και οι λίγες ημέρες κανονικής άδειας είναι λόγοι που διαταράσσουν την ισορροπία μεταξύ επαγγέλματος και προσωπικής ζωής. Διεθνώς τα αντίστοιχα ποσοστά είναι πολύ μικρότερα, 44%, 34% και 39% αντίστοιχα. Ο χρόνος μετακίνησης μεταξύ εργασίας και σπιτιού είναι ένας άλλος λόγος, όπως δηλώνει το 60% των Ελλήνων και το 45% των εργαζομένων διεθνώς. Εξαιρετικά επιβαρημένοι εμφανίζονται οι Έλληνες και όσον αφορά τη φροντίδα άλλων μελών της οικογένειας, αφού σχεδόν 6/10 θεωρούν ότι αυτός είναι ένας λόγος για την έλλειψη ισορροπίας στη ζωή τους, έναντι μόλις 30% διεθνώς. Τέλος, οι λίγες ημέρες άδειας άνευ αποδοχών είναι κατά το 51% των Ελλήνων εργαζομένων ένας λόγος που επιδεινώνει το πρόβλημα, ενώ διεθνώς την ίδια άποψη έχουν μόνο 3/10 εργαζόμενους.

Παρατηρούμε ότι αυξάνονται οι περιπτώσεις όπου οι μητέρες μοιράζονται με τον σύντροφο τους τις οικογενειακές υποχρεώσεις. Σήμερα, σύμφωνα με την έρευνα της Focus Bari, 5/10 εργαζόμενους δηλώνουν ότι αναλαμβάνουν και οι δύο εξίσου ή μαζί την ευθύνη για την ανατροφή των παιδιών. Φυσικά, στις υπόλοιπες περιπτώσεις την ευθύνη έχει η μητέρα, ενώ μόνο 1/100 άντρες έχει αναλάβει εξολοκλήρου την ευθύνη για την ανατροφή των παιδιών.

Ατενίζοντας το μέλλον.
Μήπως οι νόμοι της αγοράς εργασίας γίνονται ολοένα και πιο αμείλικτοι; Μάλιστα, η κατάσταση φαίνεται ότι χειροτερεύει με το πέρασμα του χρόνου, όπως δηλώνουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι. Οκτώ στους δέκα εργαζομένους πιστεύει ότι η κατάσταση χειροτερεύει, ενώ μόνο 1/10 βλέπει κάποια βελτίωση. Ακόμα πιο απαισιόδοξοι εμφανίζονται οι γονείς αλλά και ειδικότερα οι μητέρες με παιδιά έως 5 ετών, αφού 9/10 πιστεύουν ότι συγκρίνοντας τη σημερινή τάση με παλιότερες εποχές η κατάσταση για τους εργαζομένους στη χώρα μας χειροτερεύει. Η εικόνα φαίνεται καλύτερη για τους γονείς και τις μητέρες με παιδιά άνω των 13 ετών, αφού 8/10 πιστεύουν ότι η κατάσταση χειροτερεύει, ενώ 2/10 θεωρούν ότι βελτιώνεται ή παραμένει η ίδια.
Το πρόβλημα εύρεσης ισορροπίας μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής οξύνεται ολοένα και περισσότερο. Τι μπορούμε να κάνουμε για να βρούμε ξανά κάποια σημεία ισορροπίας; Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις, αλλά κάποιες βασικά σωστές κατευθύνσεις....

• Η επιλογή είναι αναγκαία

Δεν μπορείς να είσαι ταυτόχρονα γυναίκα καριέρας και μητέρα καριέρας.
Δεν μπορείς να θέλεις να είσαι στέλεχος σε μια επιχείρηση και ταυτόχρονα να κάνεις τα πάντα-ακόμα και κουλουράκια-με τα παιδιά σου.

• Ποιοτικός χρόνος με την οικογένεια

Όταν μια γυναίκα επιλέγει να είναι στέλεχος στη δουλειά της, δεν σημαίνει ότι δεν είναι καλή μητέρα. Αρκεί οι επιλογές της να είναι συνειδητές και ξεκάθαρες. Αρκεί τις ώρες που βρίσκεται στο σπίτι με τα παιδιά της να είναι εκεί κι ότι κάνει να είναι ποιοτικό.

• Ο προσωπικός χρόνος είναι υποκειμενικός

Έλλειψη προσωπικού χρόνου; Ο προσωπικός χρόνος είναι απαραίτητος για όσους τον είχαν και πριν τη δημιουργία οικογένειας. Όσοι, για παράδειγμα, έκαναν γυμναστική και αισθάνονται ότι τους είναι απαραίτητη είναι καλό να αναζητήσουν τρόπους να συνεχίσουν και μετά τη δημιουργία οικογένειας. Όσοι, όμως, δεν αναζητούσαν να περάσουν χρόνο με τον εαυτό τους δεν τον χρειάζονται ούτε όταν κάνουν οικογένεια.

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί μου κι εγώ"

Read More [...]

Posted in γυναίκα, εργαζόμενη, έρευνα, μητέρα, χρόνος, Focus Bari

Μέτρα εμπιστοσύνης

Σήμερα είμαστε λιγότερο επιφυλακτικοί και διστακτικοί από ότι οι προηγούμενες γενιές. Για αυτό δεν αφήνουμε ποτέ ένα παιδί μόνο στο σπίτι-ούτε καν για λίγο-, αν δεν είμαστε σίγουροι για δύο στοιχεία: την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη.

1. Αξιολογούμε την ωριμότητα του παιδιού.
Παρόλο που από την ηλικία των 10 περίπου χρόνων και μετά θεωρούμε ότι ένα παιδάκι είναι ώριμο για αυτό το βήμα, η ηλικία δεν πρέπει να αποτελεί κριτήριο για τέτοιου είδους αποφάσεις. Μερικά δεκάχρονα μπορούν να τα καταφέρουν πολύ καλά μόνα τους, όμως κάποια άλλα εξακολουθούν να είναι ακόμα παρορμητικά. Κάποια παιδιά πάλι είναι πιο ώριμα, πιο υπεύθυνα, πιο ικανά και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση από ότι άλλα μεγαλύτερα παιδιά. Έτσι μπορεί να είναι σωστό να αφήσετε μόνο για λίγο ένα δεκάχρονο και λάθος να κάνετε το ίδιο με ένα δωδεκάχρονο. Και κυρίως μην πέσετε στην παγίδα να το κάνετε, επειδή το κάνει κάποιος άλλος που έχει παιδάκι της ίδιας ηλικίας με το δικό σας.

2. Λαμβάνουμε υπόψη την άποψη του
Το παιδί μπορεί να είναι ώριμο και υπεύθυνο, όμως είναι πιθανό να μην του αρέσει να μένει μόνο στο σπίτι. Μη συνδέετε το βήμα αυτό με υπερβολικές προσδοκίες. Είναι λάθος να το πιέζουμε να το κάνει αν δεν θέλει, Μπορεί να νιώθει φόβο ή ανασφάλεια. Αν, πάντως, θεωρήσουμε ότι υποβόσκει κάποια φοβία, καλό θα ήταν να το συζητήσουμε μαζί του, ελέγχοντας σε ποιο βαθμό αυτό επηρεάζει τη συμπεριφορά του, πχ δεν θέλει να μείνει μόνο του ούτε και για να πεταχτούμε μέχρι το κοντινό περίπτερο ή για να πληρώσουμε τα κοινόχρηστα; Σε περίπτωση που ισχύει κάτι τέτοιο, ίσως χρειάζεται να ζητήσουμε τη συμβουλή κάποιου ειδικού. Φυσικά μπορεί να ισχύει και το αντίθετο. Δηλαδή, το παιδί να επιμένει να μείνει μόνο του στο σπίτι βρίσκοντας διάφορα προσχήματα, πχ να μη θέλει να έρθει μαζί μας σε κάποια επίσκεψη. Το ζήτημα αυτό συχνά συνδέεται με το αίτημα του παιδιού για περισσότερη ανεξαρτησία και ελευθερία και ο τρόπος που θα το αντιμετωπίσουμε θα επηρεάσει στο μέλλον και θέμα των εξόδων. Η απόφαση για το πότε και τι αν θα μείνει μόνο το παιδί πρέπει να προέρχεται πάντα από τους γονείς και όχι από το παιδί. Δεν πρέπει να είμαστε εκ των προτέρων απόλυτοι και απαγορευτικοί. Συζητάμε μαζί του για το τι είναι κατάλληλο και τι όχι σε σχέση με την προσωπικότητα και την ηλικία του αλλά και τη γραμμή της οικογένειας.

3. Προνοούμε για το ζήτημα της ασφάλειας.
Είτε το αφήνουμε μόνο για λίγα λεπτά είτε για λίγη ώρα είναι σημαντικό να του υποδείξουμε με σαφήνεια το πλαίσιο για την περιφρούρηση της ασφάλειας του. Δηλαδή:

• Πως να είναι προσεχτικό με την πόρτα. Του δείχνουμε πως να κλειδώνει την πόρτα, να έχει τα παράθυρα ασφαλισμένα αν μένουμε σε χαμηλό όροφο, να χρησιμοποιεί τα θυροτηλέφωνα ή τη θυροτηλεόραση όταν χτυπάει το κουδούνι, να μην ανοίγει παρά μόνο σε πρόσωπα που του έχουμε πει εμείς, για παράδειγμα στη γιαγιά του. Κάτι άλλο που χρειάζεται να προσέχουμε στα παιδιά είναι η παρορμητικότητα τους. Μπορούμε να κάνουμε και μερικές πρόβες με συγκεκριμένα παραδείγματα, πχ "Τι θα έκανες αν ένα τσούρμο παιδιά σου χτυπούσε την πόρτα;"
• Πως να απαντά στο τηλέφωνο και παίρνει μηνύματα. Να μη δίνει πληροφορίες (πχ όνομα ή διεύθυνση) σε άτομα που δεν γνωρίζει και, κυρίως, να μην αποκαλύπτει ότι είναι μόνο στο σπίτι.
• Πως να καλέσει άμεση βοήθεια, αν συμβεί κάτι. Πρέπει να θυμόμαστε ότι τα παιδιά, ακόμα κι αν είναι μεγάλα, δεν τα καταφέρνουν καλά με γενικές υποδείξεις, πχ "κάλεσε βοήθεια". Θα πρέπει να του εξηγήσουμε ακριβώς τι πρέπει να κάνει σε περίπτωση κινδύνου. Επομένως, πρέπει να κολλήσουμε σε συγκεκριμένο σημείο του σπιτιού ένα χαρτί με τα κινητά μας τηλέφωνα, αριθμούς ατόμων εμπιστοσύνης και τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης.

4. Καθορίζουμε το πλαίσιο των κανόνων

Μόλις νιώσουμε ότι το παιδί είναι έτοιμο, πρέπει να καθίσουμε και να μιλήσουμε για τους κανόνες του οποίους χρειάζεται να κατανοήσει και να εφαρμόζει κάθε φορά που μένει μόνο στο σπίτι. Είναι σημαντικό να καταλάβει ότι η βασική παράμετρος για το συγκεκριμένο προνόμιο είναι η εμπιστοσύνη. Εξηγούμε με σαφήνεια τους κανόνες, πχ όχι φίλοι στο σπίτι όταν λείπουμε, όχι μαγειρέμετα, όχι τηλεφωνήματα, εκτός κι αν προκύψει έκτακτη ανάγκη.

5. Αποφασίζουμε για τη διάρκεια και τη συχνότητα

Έχει ιδιαίτερη σημασία πόση ώρα θα αφήσουμε μόνο του το παιδί στο σπίτι και πόσο συχνά το κάνουμε αυτό. Καλό είναι να προσεγγίσουμε σταδιακά αυτή τη δοκιμασία, ακόμα κι αν έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στο παιδί. Ξεκινάμε αφήνοντας το για δέκα ή δεκαπέντε λεπτά μόνο για να πάμε στο κοντινό σουπερ μάρκετ για ψώνια. Αν δεν υπάρξει πρόβλημα, μπορούμε να το επαναλάβουμε την επόμενη εβδομάδα. Ωστόσο, πρέπει να αποφεύγουμε να το αφήνουμε μόνο τις ίδιες μέρες και ώρες κάθε φορά. Ακόμα κι όταν το παιδί τα καταφέρνει μια χαρά, δεν πρέπει να μένει μόνο του περισσότερο από μία με μιάμιση ώρα. Ας θυμόμαστε: τα παιδιά βαριούνται γρήγορα και η ανία συνήθως είναι κακός σύμμαχος της ασφάλειας.....

Οι παγίδες της μοναξιάς

Υπάρχουν μερικές πολύ συνηθισμένες πηγές κινδύνου για τα παιδιά που μένουν μόνα στο σπίτι, ανεξάρτητα από το πόσο ώριμα τα θεωρείτε. Για αυτό πάρτε τα μέτρα σας προκαταβολικά!

• Τηλέφωνο, τηλεόραση και ηλεκτρονικός υπολογιστής. Θυμηθείτε ότι το μέτρο και τα όρια μπορούν εύκολα να παραβιαστούν. Είναι αδύνατο να ελέγξετε τι θα δει στην τηλεόραση. Στο τηλέφωνο μπορείτε να βάλετε φραγή αποτρέποντας ή επιτρέποντας συγκεκριμένες κλήσεις ή περιορισμένη διάρκεια σε κάθε τηλεφώνημα, ενώ στον υπολογιστή μπορείτε να περάσετε κωδικό ή πρόγραμμα προφύλαξης που επιτρέπει την πρόσβαση σε ορισμένες μόνο διευθύνσεις στο διαδίκτυο.
• Φίλοι "επισκέπτες". Κάποιοι γονείς δεν επιτρέπουν φίλους στο σπίτι όταν αφήνουν το παιδί μόνο, γιατί η ευθύνη είναι διπλή. Σίγουρα πάντως δεν αφήνουμε το παιδί μόνο του με ένα φίλο που δεν γνωρίζουμε καλά. Δύο η περισσότερα παιδιά-κι αυτό ισχύει και για τα αδερφάκια-αποκτούν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για.... σκανταλιές!
• Το μικρότερο αδερφάκι. Μπορεί να είναι αρκετά μεγάλο για να μείνει μόνο, αλλά όχι τόσο μεγάλο ώστε να προσέχει και το μικρότερο αδερφάκι του. Θυμηθείτε ότι ακόμα και στην εφηβεία ένα παιδί δεν είναι τόσο ώριμο ώστε να είναι υπεύθυνο για baby-sitting.

Πηγή: περιοδικό "Το παιδί μου κι εγώ"

Read More [...]

Posted in άποψη, ασφάλεια, εμπιστοσύνη, κουδούνι, μόνο στο σπίτι, παιδιά, πόρτα, τηλεόραση, τηλέφωνο, υπολογιστής, ωριμότητα

Γιαγιά, νταντά ή παιδικός σταθμός;

Τι είναι καλύτερο για το παιδί: να μεγαλώνει με την γιαγιά που το αγαπάει, με τη νταντά που είναι επαγγελματίας ή στον παιδικό σταθμό συντροφιά με άλλα παιδάκια και έμπειρους παιδαγωγούς; Ας δούμε τους παράγοντες που θα μας βοηθήσουν να πάρουμε την πρώτη σημαντική απόφαση για την ανατροφή του παιδιού μας.

Αν επιλέξουμε τη λύση της έμπειρης νταντάς baby-sitter
Τα υπέρ
-Το παιδί παραμένει στο οικείο και προστατευμένο περιβάλλον του σπιτιού μας.
-Δεν χρειάζεται να ξυπνάμε το παιδί νωρίς το πρωί για να το πάμε στον παιδικό σταθμό. Έτσι και εκείνο κοιμάται όσο επιθυμεί και εμείς γλιτώνουμε το πρωινό άγχος.
-Η νταντά ακολουθεί αυστηρά το πρόγραμμα που θα της υποδείξουμε. Το παιδί βγαίνει βόλτα καθημερινά την ίδια ώρα, τρώει και κοιμάται χωρίς να ταλαιπωρείται. 
-Η νταντά είναι (ή τουλάχιστον πρέπει να είναι) ολοκληρωτικά αφοσιωμένη στη φροντίδα του παιδιού. Μπορεί να του διαβάζει, να του μαθαίνει πράγματα, να κάνει κατασκευές και γενικά να το απασχολεί δημιουργικά.
-Δεν κολλάει τις ιώσεις τη μια μετά την άλλη. Παραμένει προστατευμένο από τις ασθένειες και εμείς δεν χρειάζεται να εξαντλούμε την καλοκαιρινή μας άδεια από το Φθινόπωρο.

Τα κατά
-Η επιλογή της κατάλληλης νταντάς για το παιδί μας είναι δύσκολη και είναι μόνο δική μας. Απαιτεί χρόνο, έρευνα, «ακονισμένο» ένστικτο και είναι μια διαδικασία που μπορεί να μας δημιουργήσει στρες. 
-Όσο καλή και «τσεκαρισμένη» και αν είναι η νταντά, δεν παύει να είναι ένα νέο πρόσωπο στο σπίτι μας, στην οικογένειά μας, που περνάει χρόνο με το παιδί μας, ενώ εμείς είμαστε μακριά. Αυτό μπορεί να μας δημιουργεί άγχος, αμφιβολίες, ζήλεια, ακόμη και ενοχές. 
-Η λύση της νταντάς κοστίζει περισσότερο από τις άλλες δυο λύσεις. 
-Το παιδί περνάει πολλές ώρες με τη νταντά (ειδικά όταν ο καιρός δεν επιτρέπει τις βόλτες) με αποτέλεσμα να μην έχει τα ερεθίσματα που θα το βοηθήσουν στην εξέλιξή του, να βαριέται, να παραπονιέται, να θέλει παιδάκια για παρέα. 
-Σε αντίθεση με το σχολείο, όπου τα απρόοπτα αντιμετωπίζονται από την ομάδα των εκπαιδευτικών, η νταντά είναι μόνο ένας άνθρωπος που σημαίνει πως θα πρέπει να έχουμε έτοιμη μια λύση έκτακτης ανάγκης αν αρρωστήσει, αν καθυστερήσει στην κίνηση το πρωί, αν πρέπει να λείψει για κάποιο λόγο ή απλά αν αποφασίσει να μας αφήσει.

Tips για καλύτερη προσαρμογή με τη νταντά-Το καλύτερο θα ήταν η baby-sitter να έρχεται στο σπίτι, παρά το παιδί να πηγαίνει στο δικό της. Έτσι, η ανατροπή για το παιδί δεν θα είναι πολύ μεγάλη. Θα νιώθει οικεία, εφόσον θα βρίσκεται στην έδρα του, στο δικό του χώρο, κοντά στα αγαπημένα του παιχνίδια, οπότε η προσαρμογή στη νέα κατάσταση χωρίς τους γονείς θα είναι πιο εύκολη.
-Φροντίζουμε η εξοικείωση με το νέο πρόσωπο στη ζωή του παιδιού να γίνει ομαλά. Δεν μπορούμε να φέρουμε τη νταντά ξαφνικά στο σπίτι και να αφήσουμε το παιδί μόνο του μαζί της από την πρώτη μέρα. Το παιδί θέλει χρόνο και εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να του τον εξασφαλίσουμε. Τις πρώτες μέρες καθόμαστε μαζί με τη νταντά και το παιδί, ώστε να νιώσει ασφαλές μαζί της και ταυτόχρονα εξηγούμε στο παιδί (όσο μικρό και να είναι) ότι αυτή η κυρία είναι εδώ για να το φροντίζει και θα μένει μαζί του, όταν η μαμά θα πηγαίνει στη δουλειά. 

Αν η baby-sitter δεν μιλάει ελληνικά
Το να έρθει το παιδί σε επαφή με μια γλώσσα άλλη από τη μητρική του, μόνο καλό μπορεί να του κάνει. Υπάρχουν μόνο δυο περιπτώσεις στις οποίες αυτό μπορεί να αποδειχτεί κακό για το παιδί: 
-Όταν οι δυο γλώσσες ανακατεύονται και εναλλάσσονται σε μεγάλο βαθμό, δηλαδή όταν στην ίδια πρόταση υπάρχουν λέξεις από κάθε γλώσσα.
-Όταν η νταντά που φροντίζει το παιδί μιλάει σε μια γλώσσα που δεν την γνωρίζει η ίδια καλά, γιατί δεν την είχε μάθει από την παιδική της ηλικία. Πχ σπαστά ελληνικά ή αγγλικά

Αν επιλέξουμε τη λύση του παιδικού σταθμού
Τα υπέρ
-Το παιδί μαθαίνει διαρκώς καινούργια πράγματα, περνάει δημιουργικά τον χρόνο του, καλλιεργεί τις δεξιότητές του μέσα από τα παιχνίδια, τα τραγούδια, τις ζωγραφιές, τις κατασκευές κλπ.
-Το παιδί συναναστρέφεται με άλλα παιδιά και αναπτύσσει την κοινωνικότητά του. 
-Η μαμά εμπιστεύεται πιο εύκολα το οργανωμένο περιβάλλον του παιδικού σταθμού, όπου υπάρχουν και άλλα μωρά εκτός από το δικό της, από μια νταντά που δεν τη γνωρίζει καλά ή δυο μεγάλους στην ηλικία ανθρώπους όπως είναι ο παππούς και η γιαγιά.
-Σε αντίθεση με το ευέλικτο συνήθως περιβάλλον του σπιτιού, στο σχολείο υπάρχουν κανόνες στους οποίους το παιδί πρέπει να υπακούει, πρόγραμμα το οποίο πρέπει να τηρεί, κανονισμοί που οφείλει να σέβεται. 
-Η λύση του παιδικού σταθμού είναι πολύ οικονομική. Για έναν δημοτικό παιδικό σταθμό ενδεικτικά το κόστος είναι 60 ευρώ το δίμηνο.

Τα κατά 
-Αν δεν θέλουμε να πληρώσουμε την επιβάρυνση για το σχολικό λεωφορείο ή αν επιλέξουμε να πηγαινοφέρνουμε εμείς το παιδί στο σχολείο, θα πρέπει πρωί και απόγευμα να είμαστε πάντα στην ώρα μας.
-Το παιδί, ειδικά τον πρώτο χρόνο στον παιδικό σταθμό, καθώς έρχεται σε επαφή με τόσα παιδάκια, κολλάει συνεχώς ιώσεις που σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι: το μεγαλύτερο διάστημα θα το περάσει στο σπίτι, οπότε πρέπει να έχουμε εναλλακτική λύση για τις φορές που θα αρρωσταίνει.
-Οι δημοτικοί παιδικοί σταθμοί κλείνουν για μεγάλα διαστήματα στις γιορτές, το καλοκαίρι, στις αργίες και τις...απεργίες. Πρέπει λοιπόν να έχουμε εξασφαλίσει εναλλακτική «φύλαξη» για το παιδί.

Tips 
-Είναι προτιμότερο το παιδί να έχει κατακτήσει την ικανότητα του περπατήματος πριν το πάμε στον παιδικό σταθμό. Η κατάλληλη στιγμή είναι όταν το παιδί γίνει δεκαοχτώ μηνών, όταν δηλαδή έχει κατακτήσει πλήρως την ικανότητα για περπάτημα και...ακροβασίες. 
-Το ιδανικό θα ήταν αρχικά το παιδί να περνάει λίγες ώρες στον σταθμό και σταδιακά να αυξάνουμε την παραμονή του μέχρι το πλήρες ωράριο.
-Ο παιδικός σταθμός, εφόσον ο κανονισμός το επιτρέπει, συνδυάζεται και με τη γιαγιά ή τη νταντά που μπορεί να παίρνει το παιδί στο σπίτι νωρίτερα. 
-Πρέπει πάντα να καθησυχάζουμε το παιδί εξηγώντας του τους λόγους που το στέλνουμε στον παιδικό σταθμό. Για παράδειγμα του λέμε: «Σε πηγαίνω στον παιδικό σταθμό και αργότερα θα έρθω να σε πάρω. Στον παιδικό σταθμό θα συναντήσεις όλους τους φίλους σου και τις δασκάλες». Η επανάληψη χρειάζεται να γίνεται κάθε μέρα, πρέπει να μιλάμε και να προειδοποιούμε το παιδί. 
-Δεν καλοπιάνουμε το παιδί, γιατί έτσι θα φοβηθεί ότι κάτι κακό πρόκειται να συμβεί στο ίδιο ή σε εμάς. 
-Αν το παιδί μας είναι μέχρι 6 μηνών, στην επιστροφή από το σχολείο τού δίνουμε χρόνο να μας αναγνωρίσει ξανά, δηλαδή να θυμηθεί και πάλι το άρωμα μας, τη φωνή μας. Μόνο όταν επιστρέφουμε στο σπίτι, το παιδί αυτής της ηλικίας ξαναβρίσκει πραγματικά την μητέρα του. Αυτό δεν συμβαίνει ούτε στον παιδικό σταθμό, ούτε στο δρόμο. Αυτό μπορεί να μας εκπλήσσει, όμως πρέπει να θυμόμαστε ότι το παιδί χρειάζεται το δικό του χώρο, το περιβάλλον που του είναι οικείο, τις φωνές του μπαμπά και της μαμάς, το κρεβάτι, τα παιχνίδια, το δωμάτιό του.
 
Αν επιλέξουμε τη λύση της γιαγιάς
Τα υπέρ
-Το παιδί μένει με τη γιαγιά του, άρα είμαστε βέβαιοι ότι βρίσκεται με κάποιον που το αγαπά και έχει τη διάθεση να το φροντίσει με τον καλύτερο τρόπο.
-Η λύση αυτή είναι η πιο οικονομική! 
-Μπορούμε να έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο. Η γιαγιά όχι μόνο θα κρατήσει το παιδί μας, αλλά θα του μαγειρέψει και θα κάνει και...υπερωρίες αν εμείς χρειαστεί να καθυστερήσουμε στο γραφείο ή αποφασίσουμε να πιούμε ένα γρήγορο καφέ μετά τη δουλειά!

Τα κατά- Οι γιαγιάδες έχουν την τάση να κακομαθαίνουν τα εγγόνια. Είναι πολύ πιθανό λοιπόν το παιδί που παραλαμβάνουμε με την επιστροφή μας στο σπίτι, να είναι ένα...άλλο παιδί.
-Οι γιαγιάδες –και ο κύκλος τους- δύσκολα λένε όχι σε ένα παιδί που παρακαλάει για σοκολάτες, πατατάκια, τηλεόραση, πατάτες τηγανητές! Αν εμείς δεν συμφωνούμε με όλα αυτά, είναι πολύ πιθανό να τα βρούμε σκούρα στην προσπάθεια να πείσουμε τη γιαγιά να συμμορφωθεί
-Οι γιαγιάδες συνήθως είναι μιας κάποιας ηλικίας που σημαίνει ότι μπορεί να μην είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις (για βόλτες και παιχνίδια) του παιδιού. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στο παιδί που θα είναι αναγκασμένο να περνάει τον χρόνο του μέσα στο σπίτι (πιθανότητα με άλλες γιαγιάδες ή μπροστά στην τηλεόραση) αλλά και στην ίδια τη γιαγιά που μπορεί να το παρακάνει, προσπαθώντας να ικανοποιήσει το εγγονάκι της

Tips 
-Εξηγούμε στην γιαγιά ότι υπάρχουν όρια στα θέλω του παιδιού και πως αυτό είναι καλό για όλους - κυρίως όμως για το ίδιο.
-Δίνουμε στη γιαγιά ένα κινητό τηλέφωνο με το οποίο θα μπορούμε να επικοινωνούμε μαζί της κάθε φορά που χρειάζεται.

Εν κατακλείδι
Όποια από τις τρεις λύσεις και αν επιλέξουμε, είναι σημαντικό το παιδί μας να έχει κατακτήσει τη γνώση ότι πέρα από τη φιγούρα της μητέρας ή του πατέρα, υπάρχουν και άλλα άτομα στο περιβάλλον του, με τα οποία μπορεί να νιώθει ασφαλές. Για την κατάκτηση αυτής της γνώσης, πέρα από την φυσική ωρίμανση που φέρνει το πέρασμα του χρόνου, η δική μας συμβολή είναι σημαντική. Φροντίζουμε λοιπόν το παιδί να έρχεται σε επαφή με άλλα παιδιά στα πάρκα, τις παιδικές χαρές κ.α. Όταν το παιδί από τους πρώτους μήνες της ζωής του συναναστρέφεται με κόσμο, φίλους και συγγενείς, παίζει μαζί τους, το παίρνουν αγκαλιά, του μιλάνε, του λένε τραγούδια κλπ αρχίζει και εξοικειώνεται μαζί τους και καθώς μεγαλώνει μπορεί πιο εύκολα να δεχτεί ότι θα περάσει λίγο χρόνο με άλλους ανθρώπους, εκτός της μητέρας και του πατέρα του. Κάθε φορά που μετακινούμαστε λοιπόν, είναι χρήσιμο να παίρνουμε μαζί και το παιδί για να γνωρίσει όλους τους θείους, τις θείες, τους παππούδες κλπ. Μέσω αυτής της διαδικασίας "συνάντησης" με άλλα αγαπητά πρόσωπα, το παιδί μας αναπτύσσει σιγά-σιγά το αίσθημα της προετοιμασίας, είτε αυτό σημαίνει ότι θα δει νέα πρόσωπα, είτε ότι θα αποχωριστεί το διαρκές βλέμμα της μητέρας και του πατέρα του.

Πηγή: babyspace.gr

Read More [...]

Posted in γιαγιά, γονείς, κατά, νταντά, παιδί, παιδικός σταθμός, υπέρ