31 Μαΐ 2012

Η γιορτή του πατέρα!


"Αγάπη μου, μεγέθυνα τα παιδιά.... Ή, για να ακριβολογούμε, το πατρικό μου ένστικτο". Αυτά και άλλα σχετικά δηλώνουν οι περισσότεροι σύγχρονοι μπαμπάδες και για να μας πείσουν βγαίνουν από τα επαγγελματικά τους ρούχα και τα συμβούλια των μετόχων για να μπουν όλο και πιο δυναμικά στη ζωή των παιδιών τους. Μήπως, τελικά, η πατρότητα.... επανακυκλοφορεί σε νέα βελτιωμένη έκδοση;

Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΩΝ ΜΠΑΜΠΑΔΩΝ ΣΧΟΛΗ
Δεν μπορεί, θα έχουν τους λόγους τους. Γιατί πως μπορείς να εξηγήσεις διαφορετικά την επιθυμία ενός πρώην πατέρα-αφέντη να γίνει πιο... δημοκρατικός με τα παιδιά του και να αποποιηθεί εκούσια το αυστηρό προφίλ του, αυτόν τον "θα το πω στον μπαμπά σου" φόβο αλλά και το σεβασμό που δημιουργούσε κάποτε η ίδια η απουσία του από το σπίτι; Η παλαιότερη μαζική αντίληψη "τεκνοποιώ για να διαιωνίσω το είδος μου" έχει εδώ και καιρό παραχωρήσει τη θέση της στη συνειδητοποιημένη απόφαση "θέλω να κάνω ένα παιδί, γιατί έχω να του δώσω πολλά εφόδια, γιατί γνωρίζω ότι το να δώσω ζωή είναι το πιο σημαντικό πράγμα που μπορώ να κάνω". Η συνειδητή, λοιπόν, επιλογή από τη μία, αλλά και το νέο πρότυπο της εργαζόμενης μητέρας από την άλλη επιβάλλουν τη συμμετοχή των σύγχρονων μπαμπάδων στο μεγάλωμα και την ανατροφή των παιδιών αλλά και την απομάκρυνση τους από παλιότερα μοντέλα συμπεριφορών, κατά τις οποίες πολλές φορές ο ρόλος της πατρότητας τελείωνε κιόλας από τη στιγμή της γονιμοποίησης του ωαρίου. Δεν θα πρέπει ασφαλώς να ξεχνάμε ότι στην σύγχρονη εποχή υπάρχει μεγαλύτερος ρεαλισμός. Ο νέος μπαμπάς έχοντας ζήσει πιο απελευθερωμένα από ότι οι δικοί του γονείς, έχοντας περισσότερες εμπειρίες, γνώση και πληροφόρηση γνωρίζει τους πραγματικούς κινδύνους που απειλούν τα παιδιά του, γεγονός που τον κάνει ακόμα πιο υπερπροστατευτικό απέναντι τους.

Πως όμως εξηγείται το φαινόμενο που θέλει τους σύγχρονους άντρες να επιθυμούν την πατρότητα ακόμα και εκτός γάμου ή να διεκδικούν και συχνά να κερδίζουν την κηδεμονία των παιδιών σε περιπτώσεις διαζυγίων; Πράγματι, ένας άντρας πια νιώθει ικανός να συντηρήσει και να μεγαλώσει ένα παιδί μόνος, κάτι που στο παρελθόν ήταν αδιανόητο. Αν θέλουμε όμως να είμαστε ειλικρινείς, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι αυτό είναι και λίγο δικό μας φταίξιμο. Βλέπετε το πλασάρισμα μας ως γυναίκες-ανδρόγυνα που διεκδίκησαν τους αντρικούς ρόλους και κατάφεραν να τους αποσπάσουν τους οδήγησε υποσυνείδητα στην αντιδραστική συμπεριφορά να προσπαθούν να βιώσουν την πατρότητα ως.... μητρότητα-το μοναδικό αποκλειστικά γυναικείο ρόλο-θέλοντας ουσιαστικά να μας αποδείξουν ότι κι αυτοί μπορούν να τα καταφέρουν εξίσου καλά με εμάς.

ΜΠΑΜΠΑ ΜΗΝ ΤΡΕΧΕΙΣ/DADDY BE COOL
Ακυρώνοντας, λοιπόν, επαγγελματικά γεύματα και αναζητώντας απεγνωσμένα στο organizer λίγο περισσότερο ελεύθερο χρόνο για τα παιδιά τους, όλο και περισσότεροι μπαμπάδες βάζουν πέμπτη, πατάνε γκάζι και επιταχύνουν, για να συναντηθούν με τους νέους κανόνες της σύγχρονης πατρότητας. Κι αν οι έρευνες αποδεικνύουν ότι οι υγιείς και στενές σχέσεις πατέρων-παιδιών βοηθούν σημαντικά την κοινωνική και μαθησιακή εξέλιξη των δεύτερων, ωστόσο οι ειδικοί περί παιδοψυχολογίας βάζουν φρένο λίγο πριν από την..... επικίνδυνη στροφή. "Σίγουρα η νέα στάση των ανδρών ως προς την πατρότητα είναι πολύ θετική τόσο για τους ίδιους όσο και για τα παιδιά τους. Ωστόσο σε όλα χρειάζεται η αίσθηση του μέτρου. Βλέπετε συχνά οι γονείς, και κυρίως οι μπαμπάδες, έχουν την τάση να προσεγγίζουν τα παιδιά ως φίλοι. Φίλοι των παιδιών μας δεν γίνεται να είμαστε, διότι πρόκειται για μια στάση που μπερδεύει και αποσυντονίζει τα παιδιά, δημιουργώντας τους ανασφάλειες. Ένα άλλο σημείο που πρέπει να αποφύγουν οι μπαμπάδες είναι να επιτρέψουν στο ρόλο του γονιού να επηρεάσει τους άλλους ρόλους πχ αυτόν του συζύγου και εραστή, γιατί έτσι υπάρχει κίνδυνος να φθαρεί η σχέση του ζευγαριού κι αυτό είναι κάτι που θα έχει άμεσο αντίκτυπο και στο παιδί. Τα μικρά έχουν ανάγκη από το πρότυπο της μαμάς και του μπαμπά, αλλά χρειάζονται εξίσου και την εικόνα των δύο ως ζευγάρι, ώστε να μη μάθουν να συμπεριφέρονται δυσλειτουργικά στις δικές τους αντίστοιχες μελλοντικές σχέσεις. Δυστυχώς, πολύ συχνά οι γονείς τείνουν να μεταβιβάζουν στο παιδί όλους τους ρόλους. Σίγουρα το παιδί είναι σημαντικό στη ζωή μας. Όχι όμως σημαντικότερο από τη γυναίκα μας. Άλλη η αγάπη και η ευθύνη για το παιδί μας κι άλλη προς τη γυναίκα μας." Γιατί, αν μη τι άλλο, είναι αυτή που συνεισέφερε κατά το ήμισυ για να απαντήσετε με βεβαιότητα σε αντίστοιχα με το αγωνιώδη ερώτημα "εγώ, πότε θα γίνω πατέρας;".......


Πηγή: περιοδικό "Το παιδί μου κι εγώ"


25 Μαΐ 2012



Συνδυάζεται η ανατροφή ενός παιδιού με την οικολογία; Μπορείτε μεταξύ όλων αυτών των υποχρεώσεων και ευθυνών που συσσωρεύονται όταν μπαίνει ένα νέο μέλος στην οικογένεια, να έχετε στο μυαλό σας τη… σωτηρία του περιβάλλοντος; 



Ξανασκεφτείτε το. Μια eco-friendly τακτική στις συνήθειές σας ως γονείς δεν ωφελεί μόνο το περιβάλλον. Μπορεί να αποδειχθεί σημαντική για την υγεία του παιδιού σας, ιδιαίτερα σε μια εποχή που τα χημικά και οι επιβαρυντικοί παράγοντες βρίσκονται παντού γύρω του, ενώ βοηθά και την σχέση σας μαζί του, καθώς και την ενστάλαξη περιβαλλοντικής συνείδησης που θα αποδειχθεί σημαντική για το μέλλον του. 

Προς αυτή την χρυσή –ή μάλλον πράσινη- τομή στην οικογενειακή καθημερινότητά σας, παραθέτουμε δέκα τρόπους να προσαρμόσετε την συμπεριφορά σας στα οικολογικά πρότυπα.


*Ξεκινήστε από την εγκυμοσύνη 
Η περίοδος της κύησης είναι ιδανική για να αγκαλιάσετε μια πιο πράσινη καθημερινότητα, κυρίως για την υγεία την δική σας και του εμβρύου. Έρευνες έχουν εντοπίσει πως στον ομφάλιο λώρο μπορούν να συσσωρευτούν μέχρι και 200 χημικά ή μολυντικές ουσίες από αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Για να το αποφύγετε, προτιμήστε βιολογικά φρούτα και λαχανικά, κάτι που μπορεί να μειώσει την έκθεσή σας σε φυτοφάρμακα μέχρι και 90% σύμφωνα με την οργάνωση Healthy Child Healthy World. 

*«Καθαρίστε» με τις επικίνδυνες ουσίες 
Επιλέξτε καθαριστικά, μπογιές, εντομοκτόνα και λοιπά οικιακά σκευάσματα που είναι μη τοξικά – αυτά που αναφέρουν στην συσκευασία τους πως είναι φυτικής παραγωγής ή κατάλληλα για οικιακή χρήση. Το σηματάκι με την νεκροκεφαλή και το “X” βρίσκεται πάνω στις συσκευασίες για κάποιο λόγο – κι αυτός είναι φυσικά να κρατάμε αυτά τα προϊόντα μακριά από τα παιδιά. Μπορείτε να φτιάξετε μόνοι σας ένα καθαριστικό για το μπάνιο επί παραδείγματι, διαλύοντας δύο μέρη ξιδιού σε ένα μέρος νερού, ή να προτιμήσετε eco-friendly μάρκες. 

*Βρεφικό οικολογικό δωμάτιο 
Τα έπιπλα και η μπογιά τους μπορούν να περιέχουν οργανικές ενώσεις που προκαλούν από πονοκεφάλους και ναυτία μέχρι σοβαρότερα προβλήματα, ιδιαίτερα σε κλειστούς χώρους. Προτιμήστε έπιπλα από μασίφ ξύλο για την «βρεφική γωνιά» και αν πρόκειται να περάσετε μπογιά ή βερνίκι, χρησιμοποιήστε προϊόντα που αναγράφουν ότι είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε ουσίες «VOC». Επίσης, αερίστε καλά το δωμάτιο και μην διατηρείτε υπερβολικά υψηλή θερμοκρασία σε αυτό. 

*Κάντε το… καθήκον σας με τις πάνες 
Το να χρησιμοποιείτε πάνες μιας χρήσης προκαλεί συσσώρευση τόνων ολόκληρων από σκουπίδια κάθε χρόνο. Από την άλλη, το να χρησιμοποιείτε υφασμάτινες πάνες απαιτεί συνεχείς πλύσεις κι έτσι καταναλώνετε νερό και ρεύμα. Ποια είναι η ιδανική λύση; Ψάξτε για πάνες μιας χρήσης που αναγράφουν πως δεν περιέχουν χλώριο ή που μπορούν να κομποστοποιηθούν, καθώς είναι λιγότερο επικίνδυνες αφενός για το παιδί σας και αφετέρου για το περιβάλλον. 

*Προσοχή στα παιχνίδια 
Τα πλαστικά παιχνίδια και όσα περιλαμβάνουν μπαταρίες μπορούν να περιέχουν επιβλαβή υλικά για τα παιδιά, γι’ αυτό είναι προτιμότερα τα ξύλινα ή τα υφασμάτινα παιχνίδια αντί για εκείνα που μπορούν να περιέχουν τις ουσίες PVC – μην ξεχνάτε πως τα παιδιά πειραματίζονται συνεχώς βάζοντας στο στόμα τους τα παιχνίδια. Επιπλέον, αντί να τα αφήνετε να παίζουν με παιχνίδια-gadgets, μπορείτε να τους επιτρέπετε να παίξουν με το φυσικό περιβάλλον σε εξωτερικό χώρο. 

*Οικολογία στο μπάνιο 
Μην είστε υπερβολικοί με το μπάνιο του μωρού σας, πλένοντάς το κάθε μέρα ή και πολλές φορές την ημέρα όταν δεν χρειάζεται, καθώς αφενός τα προϊόντα του μπάνιου μπορούν να ξηράνουν το δέρμα του και αφετέρου σπαταλάτε πολύ νερό. Επίσης, οι συνθετικές κουρτίνες μπάνιου μπορούν να περιέχουν βλαπτικές χημικές ουσίες, γι’ αυτό προτιμήστε τις υφασμάτινες. Τέλος, προτιμήστε τα σαμπουάν, τις κρέμες και τις πούδρες που δεν περιέχουν φθαλικές ενώσεις ή προσθήκες αρώματος. 

*Κάντε «πράσινο» το κατοικίδιό σας 
Αν επί παραδείγματι έχετε έναν σκύλο, αφαιρέστε του το κολάρο, στο οποίο συχνά συσσωρεύονται μικρόβια, που μπορούν να μεταφερθούν στο παιδί αν το αγγίξει και μετά βάλει τα χέρια του στο στόμα. Επίσης, φροντίστε να βάζετε συχνά σκούπα, ώστε να διατηρείτε καθαρό το περιβάλλον από τρίχες και μικροοργανισμούς για την υγεία του μωρού σας. 

*Οικολογία στο πιάτο του 
Το φυσικό, υγιεινό φαγητό θέτει τις βάσεις για μια υγιή εξέλιξη του οργανισμού και προλαμβάνει πολλές ασθένειες, αλλεργίες και προβλήματα υγείας. Προτιμήστε όσο μπορείτε, λαμβάνοντας υπόψη την υψηλή τους τιμή, τα βιολογικά προϊόντα και προτιμήστε τα φυσικά από τα επεξεργασμένα τρόφιμα – δεν είναι δύσκολο να αλέσετε μόνοι σας ένα φρούτο ή να δοκιμάσετε παιδικές συνταγές αντί να του προσφέρετε επεξεργασμένες τροφές.  

*Ανακυκλώστε 
Ανταλλάξτε αντικείμενα, παιχνίδια και ρούχα με άλλους γονείς, επισκεφθείτε καταστήματα secondhand για παιδικά βιβλία, παραμύθια ή ρούχα – μην ξεχνάτε ότι πρόκειται για αντικείμενα που θα σας χρειαστούν για λίγο μόνο καιρό. Εξαιρούνται αντικείμενα όπως η κούνια ή το παιδικό κάθισμα του αυτοκινήτου, που πρέπει να τηρούν κάποια standards υγιεινής και ασφάλειας. Φυσικά, δώστε κι εσείς με την σειρά σας αντικείμενα που δεν χρειάζεστε πλέον σε άλλους γονείς. 

*Δώστε το παράδειγμα 
Το μυαλό των παιδιών είναι tabula rasa και γεμίζει με οποιαδήποτε πληροφορία δέχονται σε αυτή την ευαίσθητη ηλικία. Δείξτε τους έμπρακτα ότι σέβεστε το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους, μάθετέ τους να σβήνουν το φως και τις συσκευές όταν η λειτουργία τους δεν είναι απαραίτητη, μην ξοδεύετε άσκοπα φαγητό, δοκιμάστε συχνές βόλτες σε πάρκα ή στην εξοχή και διδάξτε τους την περιβαλλοντική λογική που θα τους συνοδεύει για το υπόλοιπο της ζωής τους.


Πηγή: in2life.gr

24 Μαΐ 2012

Διαταραχές όρασης...


Οι διαταραχές όρασης ενδέχεται να παρουσιαστούν στα παιδιά από μικρή ηλικία. Για το λόγο αυτόν είναι σημαντικό να γνωρίζετε με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθούν, αλλά και πως αντιμετωπίζονται, σε συνεργασία πάντα με τον οφθαλμίατρο!

Τα προβλήματα όρασης είναι σημαντικό να εντοπίζονται από μικρή ηλικία σε ένα παιδί, καθώς θα είναι πιο άμεση αλλά και πιο αποτελεσματική η παρέμβαση πριν κλείσει τα 6 με 7 χρόνια ζωής. Μια αδρή οφθαλμολογική εκτίμηση γίνεται κατά τη γέννηση του παιδιού. Ο επόμενος έλεγχος θα πρέπει να γίνει σε ηλικία 3 ετών, εκτός και αν έχουν παρατηρηθεί σημάδια προβληματικής όρασης, οπότε και χρειάζεται νωρίτερα ιατρική συμβουλή. Πρωιμότερη οφθαλμολογική εξέταση απαιτείται σε περίπτωση που συνυπάρχει στραβισμός, καθώς και σε πρόωρα μωρά που εμφανίζουν συχνότερα διαθλαστικά σφάλματα. Οι πιο συνήθεις διαταραχές όρασης που μπορεί να εμφανιστούν σε ένα παιδί είναι οι παρακάτω:

Μυωπία
Η μυωπία εμφανίζεται όταν οι ακτίνες φωτός, που περνούν στο μάτι, αντί να εστιάζονται στο αμφιβληστροειδή, εστιάζονται μπροστά από αυτόν, με αποτέλεσμα ένα παιδί να μην μπορεί να δει καθαρά ένα αντικείμενο που βρίσκεται σε μακρινή απόσταση. Το μικρό σας, όμως, όπως είναι φυσικό, δεν μπορεί να γνωρίζει πως είναι η φυσιολογική όραση, οπότε μπορεί και να μην παραπονεθεί. Εσείς θα μπορέσετε να αναγνωρίσετε ότι είναι πιθανό να υπάρχει πρόβλημα όρασης, στην περίπτωση που το δείτε να παρακολουθεί τηλεόραση από πολύ κοντά ή ο δάσκαλος στο σχολείο σας ενημερώσει πως με δυσκολία βλέπει αυτά που γράφει στον πίνακα. Ένα χαρακτηριστικό των ανθρώπων που έχουν μυωπία είναι το ότι μισοκλείνουν τα μάτια τους στην προσπάθεια τους να δουν ένα μακρινό αντικείμενο. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνουν το βάθος του πεδίου και βλέπουν πιο καθαρά τα αντικείμενα από απόσταση. Αυτό που είναι καλό να θυμάστε είναι πως η εξέλιξη της μυωπία δεν επηρεάζεται από το πολύ διάβασμα ή την πολύωρη παρακολούθηση της τηλεόρασης.

Πως αντιμετωπίζεται:
Η μυωπία μπορεί να είναι κληρονομική, για αυτό και όσοι γονείς έχουν πρόβλημα με τα μάτια του, καλό είναι να επιδιώξουν να κάνουν μια οφθαλμολογική εξέταση στο παιδί τους. Εάν το παιδί σας αποδειχθεί πως έχει μυωπία, τότε ανάλογα και με τους βαθμούς του, ο γιατρός είναι ο πλέον αρμόδιος για να σας συμβουλέψει για τα γυαλιά που θα χρειαστεί. Οι φακοί επαφής δεν ενδείκνυνται σε μικρές ηλικίες. Εάν το παιδί επιθυμεί την απαλλαγή του από τα γυαλιά, χρειάζεται να κάνει υπομονή μέχρι τα 19 του, οπότε το πιο πιθανό είναι να έχει σταθεροποιηθεί η μυωπία του και να μπορεί να κάνει επέμβαση με λέιζερ. Η μέθοδος αυτή δεν επιτρέπεται στα παιδιά.

Υπερμετρωπία
Η υπερμετρωπία είναι το αντίθετο της μυωπίας, δηλαδή οι ακτίνες του φωτός εστιάζονται πίσω από τον αμφιβληστροειδή. Η πλειοψηφία των παιδιών εμφανίζει κάποιο βαθμό υπερμετρωπίας κατά τη γέννηση του, ενώ συνήθως παρουσιάζεται τάση μείωσης, καθώς το παιδί αναπτύσσεται. Σε περίπτωση υπερμετρωπίας, ένα παιδί κουράζεται πιο γρήγορα όταν διαβάζει, δηλαδή όταν χρησιμοποιεί την κοντινή όραση, εκτός κι αν η υπερμετρωπία είναι πολύ υψηλή, οπότε σε μια τέτοια περίπτωση το παιδί δυσκολεύεται να δει καλά και τα αντικείμενα που βρίσκονται σε μακρινή απόσταση, ενώ ορισμένες, ενώ ορισμένες φορές είναι δυνατό να παρατηρηθεί και στραβισμός. Η υπερμετρωπία μπορεί να αντιρροπείται μέχρι έναν βαθμό από το παιδί με την προσαρμογή, αλλά μέσα από την προσπάθεια αυτή ενδέχεται να δημιουργηθούν και συμπτώματα όπως πονοκέφαλος, πόνος στα μάτια, ζάλη και εύκολη κόπωση στο διάβασμα.

Πως αντιμετωπίζεται:
Η υπερμετρωπία διορθώνεται με γυαλιά, εκτός εάν είναι μικρού βαθμού, οπότε το μάτι έχει τη δυνατότητα να προσαρμοστεί μόνο του, δεν προκαλούνται συμπτώματα κι έτσι δεν χρειάζεται ιατρική παρέμβαση με γυαλιά.

Αστιγματισμός
Ο αστιγματισμός εμφανίζεται όταν η καμπυλότητα του κερατοειδούς δεν είναι ίδια σε όλους του άξονες, με αποτέλεσμα οι ακτίνες του φωτός να μην εστιάζονται σε ένα σημείο, αλλά σε περισσότερα. Σε αυτήν την περίπτωση, ένα παιδί ενδέχεται να βλέπει θαμπά τα αντικείμενα και σε κοντινές αλλά και σε μακρινές αποστάσεις, ανάλογα με τον βαθμό αστιγματισμού που έχει σε κάθε μάτι. Επειδή και πάλι μπορεί το παιδί σας να μη σας παραπονεθεί για τον τρόπο που βλέπε, εσείς παρατηρήστε αν υπάρξουν συμπτώματα, τα οποία είναι ανάλογα της υπερμετρωπίας ή της μυωπίας.

Πως αντιμετωπίζεται:
Εάν το παιδί σας πάσχει από αστιγματισμό, τότε, ανάλογα και με τους βαθμούς, ο οφθαλμίατρος θα σας συμβουλέψει εάν χρειάζεται να βάλει γυαλιά μόνιμα ή να τα χρησιμοποιεί περιστασιακά πχ όταν διαβάζει ή βλέπει τηλεόραση. Εάν ο βαθμός αστιγματισμού είναι χαμηλός και η οπτική οξύτητα φυσιολογική, μπορεί να μην απαιτηθεί η χορήγηση γυαλιών.

Ανισομετρωπία
Η ανισομετρωπία εμφανίζεται όταν υπάρχουν διαφορετικοί βαθμοί υπερμετρωπίας, μυωπίας ή αστιγματισμού μεταξύ των δύο ματιών. Εάν η διαφορά είναι μεγάλη, είναι δυνατόν η οπτική οξύτητα στο μάτι που έχει τον μεγαλύτερο βαθμό να μην ωριμάσει φυσιολογικά και να εμφανίσει αμβλυωπία, δηλαδή να "τεμπελιάσει". Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχει και στραβισμός.

Πως αντιμετωπίζεται:
Η ανισομετρωπία, είναι πολύ σημαντικό να διαγνωσθεί εγκαίρως. Η αντιμετώπιση της γίνεται με τη χορήγηση των κατάλληλων γυαλιών, ακόμη και με κλείσιμο του ενός ματιού για κάποιες ώρες της ημέρας, ώστε να επιτευχθεί η ομαλή ωρίμανση της όρασης και στα δύο μάτια.

Πηγή: περιοδικό "Γονείς εν δράσει!"

18 Μαΐ 2012

Ανασφαλείς από κούνια;



Νέες μητέρες, προσοχή. Ο τρόπος που φέρεστε στο παιδί σας τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής του μπορεί να σημαδέψει αργότερα τις ερωτικές του σχέσεις, να καθορίσει αν θα είναι ικανό να αγαπήσει και να εμπιστευθεί τον σύντροφό του, αν θα μπορεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα και τις τριβές ή αν θα οδηγηθεί σε επώδυνες συγκρούσεις και χωρισμούς.
Δεν χρειάζεται ωστόσο να καταληφθείτε από υπερβολικό άγχος. Αν κάνετε κάποιο λάθος, αυτό δεν ισοδυναμεί με ισόβια καταδίκη. Τα πράγματα μπορούν να διορθωθούν αν μεγαλώνοντας, σε ορισμένα κομβικά στάδια της ζωής του, το παιδί επιλέξει τους σωστούς φίλους και έναν καλό και υποστηρικτικό σύντροφο.
Η ιδέα αυτή δεν είναι απολύτως καινούργια και δεν ακούγεται καθόλου παράλογη. Εμπίπτει στη λεγόμενη «θεωρία της προσκόλλησης», μια βασική αρχή της ψυχολογίας η οποία υποστηρίζει ότι ο πρώτος δεσμός που αναπτύσσει ένα παιδί με τη μητέρα ή το κύριο πρόσωπο που το φροντίζει έχει αντίκτυπο σε όλη τη μετέπειτα ζωή του. Για πρώτη φορά όμως ο αντίκτυπος αυτής της «πρώιμης» εμπειρίας στις μετέπειτα συναισθηματικές σχέσεις μας αποδεικνύεται σε όλο του το εύρος από μια μελέτη, την πληρέστερη που έχει γίνει ως σήμερα. Επιπλέον οι επιστήμονες που τη διεξήγαγαν εντοπίζουν – επίσης για πρώτη φορά – ορισμένα άλλα, μεταγενέστερα χρονικά σημεία-κλειδιά σε αυτή την πορεία τα οποία μπορούν να αλλάξουν την έκβαση των πραγμάτων, προς το καλύτερο ή και προς το χειρότερο.
Ανιχνεύοντας την «προσκόλληση»
Η μελέτη έγινε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, με επικεφαλής τον καθηγητή Ψυχολογίας Τζέφρι Σίμσον, και δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Current Directions in Psychological Science». Οι ερευνητές ανέλυσαν παλαιότερες μελέτες και δεδομένα από τη Minnesota Longitudinal Study of Risk and Adaptation, μια μεγάλη και μοναδική στο είδος της μακροπρόθεσμη μελέτη που έχει ξεκινήσει από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 παρακολουθώντας μητέρες και τα παιδιά τους ήδη από το στάδιο της εγκυμοσύνης της γυναίκας.
Σε όλες αυτές τις δεκαετίες η Minnesota Longitudinal Study έχει χρησιμεύσει ως βάση για διάφορες παρατηρήσεις, κυρίως αναπτυξιακές και ψυχοπαθολογικές, σχετικές με τη θεωρία της προσκόλλησης. Μέχρι πρόσφατα ωστόσο δεν είχε χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι λειτουργούν στις συναισθηματικές τους σχέσεις. «Αλλες έρευνες έχουν εξετάσει ως τώρα πώς οι πρώτες εμπειρίες συνδέονται με άλλα είδη αποτελεσμάτων στην ενήλικη ζωή» εξηγεί ο κ. Σίμσον μιλώντας στο «Βήμα».«Αυτή όμως είναι η πρώτη που δείχνει ότι η ασφάλεια κατά την προσκόλληση στο πρώτο στάδιο της ζωής σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις συγκρούσεις και βιώνουν αρνητικά συναισθήματα στις αισθηματικές σχέσεις τους 20 ή 30 χρόνια αργότερα».
«Μπορώ να εμπιστευθώ τους ανθρώπους;»
Το έτερον ήμισυ των 20 χρόνων σας μπορεί να «χτίσει» - ή και να γκρεμίσει - την ασφάλειά σας για πάντα.

Για να φθάσουν στα συμπεράσματά τους οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από τεστ στα οποία έχουν υποβληθεί τα παιδιά και οι μητέρες τους από τους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής τους, καθώς και από συνεντεύξεις των παιδιών και όλων των σημαντικών προσώπων του περιβάλλοντός τους (γονέων, δασκάλων, στενών φίλων, συντρόφων) που διεξάγονται συνεχώς σε όλη τη διάρκεια αυτών των δεκαετιών. Οπως εξηγεί ο κ. Σίμσον, το όλο σκεπτικό τους βασίστηκε σε μια «οργανωτική θεώρηση» της ζωής. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό; «Οι άνθρωποι καθώς αναπτύσσονται» απαντά «παρατηρούν συνεχώς το περιβάλλον τους και χρησιμοποιούν αυτό το περιβάλλον ως μέσο για να πάρουν πληροφορίες σχετικά με το πώς η ζωή τους θα είναι στο μέλλον. Αυτό οργανώνεται στο μυαλό, δεν είναι τυχαίο. Τα παιδιά όταν είναι ενός, δύο, τριών χρόνων σκέφτονται συνέχεια: “Πρέπει να προσέχω αν θα εμπιστεύομαι τους ανθρώπους ή όχι, αν οι άνθρωποι θα μου φερθούν καλά”».
Οι πληροφορίες που συλλέγονται κατ’ αυτόν τον τρόπο μένουν στο μυαλό μας ακόμη και όταν δεν το συνειδητοποιούμε και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε για τους άλλους αλλά και για τον εαυτό μας. «Οργανώνονται στο μυαλό με τρόπο ώστε τα παιδιά να μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν για να πάρουν αποφάσεις αργότερα, όταν είναι 15, όταν είναι 25 χρόνων» λέει ο καθηγητής. «Μπορώ να εμπιστευθώ τους ανθρώπους, ναι ή όχι; Θα είναι στο πλευρό μου όταν τους χρειάζομαι, ναι ή όχι; Θα σκεφτούν το δικό μου συμφέρον και όχι μόνο το δικό τους, ναι ή όχι;». Χρησιμεύουν, δηλαδή, σε πολύ σημαντικό βαθμό, όπως τονίζει, σαν ένα είδος «πυξίδας» που μας βοηθάει να κατευθυνθούμε στη ζωή μας και να μπορούμε να προσαρμοστούμε σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
Οι τέσσερις μεγάλοι σταθμοί
Τα ευρήματα της ανάλυσης απέδειξαν για πρώτη φορά με τον πιο σαφή τρόπο κάτι που ακούγεται σαν παλιό κλισέ: ότι η σχέση με τη μητέρα μας στα πρώτα βήματά μας και συγκεκριμένα στα πρώτα δύο χρόνια της ζωής μας «σημαδεύει» για πάντα όχι μόνο τον χαρακτήρα αλλά και τις σχέσεις μας (αν και η μελέτη επικεντρώθηκε στις ερωτικές σχέσεις, ο καθηγητής μάς είπε ότι μπορύμε να θεωρήσουμε πως κάτι ανάλογο θα ισχύει και στις στενές φιλικές μας σχέσεις). Η μεγάλη καινοτομία της όμως βρίσκεται στο γεγονός ότι εντόπισε για πρώτη φορά τα «μονοπάτια» που καθοδηγούν τον «συναισθηματικό» τρόπο λειτουργίας μας από τότε που είμαστε ενός έτους μέχρι και αφότου έχουμε περάσει τα είκοσι.
Αυτά τα μονοπάτια «διακλαδίζονται» σε ορισμένα καθοριστικά μεταβατικά σημεία της ζωής μας στα οποία μπορούν είτε να λοξοδρομήσουν παίρνοντας πιο θετική ή αρνητική τροπή είτε να συνεχίσουν σταθερά την ίδια, «ομαλή» ή «ανώμαλη» πορεία τους. «Ενα τέτοιο μεταβατικό στάδιο είναι στα έξι, όταν πηγαίνει κάποιος στο σχολείο για πρώτη φορά, στην Α΄και Β’ Δημοτικού. Και μετά στην εφηβεία, στα δεκαέξι, όταν προσπαθεί να ανακαλύψει ποιος είναι, όπως και στην ηλικία των είκοσι και λίγο αργότερα, όταν συνήθως συνδέεται στενά με έναν ερωτικό σύντροφο» λέει ο κ. Σιμσον.
Η πρώτη μας δασκάλα
Στην Α’ Δημοτικού το παιδί βρίσκεται για πρώτη φορά σε ένα δομημένο, πειθαρχημένο περιβάλλον εκτός του σπιτιού. «Η ιδέα εδώ είναι ότι αρχικά το τεστ ασφαλείας του ήταν η μητέρα του στην ηλικία του ενός έτους» εξηγεί ο καθηγητής. «Και πηγαίνει σε μια τάξη, με μια δασκάλα – παρεμπιπτόντως, είναι σχεδόν πάντα δασκάλα, μια πιο δυνατή, έξυπνη γυναίκα, η οποία γίνεται πλέον για αυτό ένα είδος υποκατάστατου τεστ ασφάλειας». Εδώ, σε αυτή την υποκατάσταση, στην οποία εκτός από τη δασκάλα παίζουν κεντρικό ρόλο και οι συμμαθητές, τα πράγματα δεν είναι απαραίτητο ότι θα συνεχιστούν με τον ίδιο τρόπο. Κάποια παιδιά ξεκινούν από μια σχέση ασφάλειας με τη μητέρα τους και συναντούν την ίδια αίσθηση ασφάλειας με τη δασκάλα και τους συμμαθητές τους, οπότε συνεχίζουν την πορεία τους ομαλά. «Για άλλα παιδιά όμως αυτή η εμπειρία στα πρώτα δύο χρόνια στο σχολείο μπορεί να είναι διαφορετική» λέει ο κ. Σίμσον. «Μπορεί να ήταν ασφαλή με τη μητέρα τους αλλά να βιώσουν την ανασφάλεια ως αρνητική μετάβαση στο σχολείο. Με αυτά τα παιδιά η έκβαση θα είναι διαφορετική» λέει ο κ. Σίμσον.
Σε αυτές τις περιπτώσεις – οι οποίες, όπως επισημαίνει ο ειδικός, δεν αποτελούν τον μέσο όρο αλλά παρατηρούνται αρκετά συχνά – η αίσθηση της ασφάλειας που υπήρχε στην ηλικία του ενός έτους μπορεί να αποδυναμωθεί στη μετέπειτα ζωή. Από την άλλη πλευρά, όμως, η «μετάβαση» της Α’ Δημοτικού μπορεί να έχει και πολύ θετικά αποτελέσματα προσφέροντας ασφάλεια σε ένα παιδί με αρνητικές πρώτες εμπειρίες. «Μπορεί κάποιος να είναι ανασφαλής στην ηλικία του ενός έτους, αλλά μπορεί να έχει μια σπουδαία δασκάλα στην Α΄ή στη Β’  Δημοτικού που θα τον κάνει να σκεφθεί “τελικά ίσως μπορώ να εμπιστευθώ τους ανθρώπους”» λέει. «Και έτσι γίνεται λίγο πιο ασφαλής και τα πρότυπά του αρχίζουν να αλλάζουν, η οργάνωση του μυαλού του αρχίζει να αλλάζει λίγο, γιατί τώρα συνειδητοποιεί ότι ίσως θα πρέπει να αναθεωρήσει το πώς σκέφτεται για τον κόσμο».
Οι καλύτεροί μας φίλοι
Στα δεκαέξι τα μεταβατικά πρόσωπα της προσκόλλησης, αυτά δηλαδή που παίζουν τον ρόλο του «υποκατάστατου τεστ ασφάλειας», είναι οι στενοί μας φίλοι ο «κολλητός» ή η «κολλητή» μας. «Σε αυτή την ηλικία γίνεται ο σχηματισμός της ταυτότητας, το παιδί γίνεται έφηβος, προσπαθεί να καταλάβει ποιος είναι, προσπαθεί να ανεξαρτητοποιηθεί από τους γονείς, αλλά πρέπει παράλληλα να βρει κάποιον με τον οποίο θα έχει μια ασφαλή σχέση. Και συνήθως αυτός είναι ο καλύτερος φίλος ή η καλύτερη φίλη του» εξηγεί ο κ. Σίμσον.  Στο επόμενο «μονοπάτι», τέλος, στην ηλικία των 20 ως 22 ετών, το πρόσωπο-κλειδί που μπορεί να μας κάνει να αλλάξουμε πορεία είναι ο ερωτικός μας σύντροφος. Και στα δύο σημαντικά «σταυροδρόμια» οι αρνητικές ή θετικές εμπειρίες μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε στις συναισθηματικές και ερωτικές μας σχέσεις.
Πώς μεταφράζονται όλα αυτά στην πράξη; «Θεωρητικά, αν κάποιος είναι ασφαλής ως παιδί, έχει μια πολύ καλή εμπειρία στο δημοτικό, ο καλύτερός του φίλος στα 16 είναι σταθερός βράχος στο πλάι του και ο ερωτικός του σύντροφος στα 21 είναι καλός, θα πρέπει να είναι ασφαλής σε όλη του τη ζωή» απαντά ο ψυχολόγος. Συνήθως, όμως, όπως σπεύδει να προσθέσει, σε κάποιο από αυτά τα σημεία υπάρχει κάποιο πρόβλημα: κάποιος δεν θα μας φερθεί τόσο καλά, κάποιος δεν θα μας στηρίξει όσο πρέπει, με αποτέλεσμα η επιρροή της ασφάλειας των πρώτων παιδικών μας χρόνων να αποδυναμωθεί. «Πολύ λίγοι άνθρωποι έχουν συνεχώς θετικές, ασφαλείς εμπειρίες στα πρώτα 20 χρόνια της ζωής τους. Κάποιοι έχουν, αλλά μάλλον είναι μια μικρή μειονότητα» επισημαίνει ο καθηγητής.«Επίσης όμως το θετικό στα αποτελέσματά μας είναι ότι δείχνουν πως κάποιος δεν θα είναι απαραίτητα ανασφαλής σε όλη την πορεία του. Μπορεί να συναντήσει έναν καλό δάσκαλο, έναν καλό φίλο ή έναν καλό ερωτικό σύντροφο που θα αλλάξει τα πράγματα προς το καλύτερο».
ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ
Ασφαλή μωρά, υγιείς ενήλικοι
Τα παιδιά της Minnesota Longitudinal Study of Risk and Adaptation δεν είναι πλέον παιδιά – είναι άνδρες και γυναίκες που σε λίγο θα κλείσουν τα 35. Αν και αρχικά ξεκίνησε μόνο για δύο με τρία χρόνια η μελέτη, λόγω των σημαντικών αποτελεσμάτων που ανέδειξε συνεχίζεται ακόμα. Πρόσφατα μάλιστα, όπως μας εξηγεί ο καθηγητής Τζέφρι Σίμσον, δέχθηκε μια σημαντική επιχορήγηση για να διευρύνει τις έρευνές της. Το επόμενο πεδίο που εξετάζεται είναι αυτό των επιπτώσεων της σχέσης της προσκόλλησης του παιδιού με τη μητέρα στην υγεία του στην ενήλικη ζωή.
Η πρώτη μελέτη, όπως μας αναφέρει ο ψυχολόγος, θα δημοσιευθεί αυτόν ή τον ερχόμενο μήνα στην επιθεώρηση «Health Psychology». Τα αποτελέσματά της είναι μάλλον εκπληκτικά. «Βρίσκουμε ότι αν κάποιος έχει πιο ασφαλή σχέση με τη μητέρα του έχει περισσότερες πιθανότητες να είναι υγιής 30 χρόνια αργότερα» λέει. Αυτό μάλιστα ισχύει ακόμη και όταν οι ειδικοί λαμβάνουν υπόψη διάφορες παραμέτρους που σχετίζονται με την υγεία. «Ακόμη και όταν εισάγουμε παράγοντες όπως το βάρος ή το σύστημα κοινωνικής υποστήριξης και πάλι βρίσκουμε ότι ένα άτομο που είχε ανασφαλή προσκόλληση στα πρώτα χρόνια της ζωής του έχει περισσότερες πιθανότητες να έχει προβλήματα υγείας από τα 30 και ύστερα από ό,τι ένα παιδί που είχε ασφαλή προσκόλληση» επισημαίνει ο κ. Σίμσον.«Δεν καταλαβαίνουμε γιατί συμβαίνει αυτό, πρέπει να το εξετάσουμε και να βρούμε την αιτία».
Πηγή: tovima.gr

17 Μαΐ 2012


Όταν οι περισσότεροι από εμάς μιλάμε για παιδικά βιβλία, συνήθως αναφερόμαστε στα βιβλία με εικόνες ή πιο σωστά στα εικονοβιβλία.  Τα βιβλία αυτά είναι μικρές ιστορίες με ελάχιστο κείμενο αλλά με μεγάλες, συνήθως πολύχρωμες εικόνες σε κάθε σελίδα. Πρόκειται για ένα λογοτεχνικό είδος, το οποίο όχι μόνο είναι το πιο κοινό για παιδιά αλλά απευθύνεται αποκλειστικά σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας.
Ενώ υπάρχουν ποιήματα για παιδιά και ποιήματα για μεγάλους δεν υπάρχουν αρκετά κείμενα για ενήλικες με λίγες λέξεις και πολλές εικόνες. Ο λόγος της ύπαρξης τόσων πολλών εικονογραφημένων βιβλίων οφείλεται στην πεποίθηση των ενηλίκων συν-αναγνωστών ότι τα παιδιά θέλουν ή έχουν ανάγκη τις εικόνες διότι είναι πιο κατανοητές από τις λέξεις και τα παιδιά μπορούν εύκολα να τις αποκρυπτογραφήσουν και να κατανοήσουν έτσι και τις λεκτικές πληροφορίες της ιστορίας. Στην πραγματικότητα η κατανόηση της εικόνας απαιτεί τη γνώση συγκεκριμένων στρατηγικών ανάγνωσής της, καθώς σχετίζεται με την ιδιαίτερη κουλτούρα του κάθε ανθρώπου  και το ρεπερτόριο από εικόνες όλων των ειδών που έχει δει και αποκρυπτογραφήσει στο παρελθόν. 

Έρευνες έχουν δείξει ότι άνθρωποι άλλων πολιτισμών εκτός του δυτικού δεν μπορούν να αναγνωρίσουν εικόνες ακόμα και ρεαλιστικές στις οποίες απεικονίζονται με διαφορετικό τρόπο τα πρόσωπα ή τα αντικείμενα από ότι στο δικό τους πολιτισμό (π.χ. η εικόνα ενός ελέφαντα που στη Δύση απεικονίζεται από μπροστά ή στο πλάι, στην Ανατολή ζωγραφίζεται από ψηλά για να φαίνονται και τα τέσσερα πόδια και έτσι μόνο να μπορεί να γίνει κατανοητός). Το μήνυμα της εικόνας για να μεταδοθεί, πρέπει επομένως να αποκωδικοποιηθεί από έναν επαρκή αναγνώστη που να γνωρίζει τις οπτικές συμβάσεις, τη γλώσσα με την οποία αυτή εκφράζεται και τα "σήματα" που χρησιμοποιούν οι εικονογράφοι για να εγκλωβίσουν μέσα σε αυτές τις ιδέες τους. 

Οι εικόνες είναι διαφορετικές από τις λέξεις και δίνουν διαφορετικές πληροφορίες με πολλούς και ποικίλους τρόπους. Η εικόνα αναφέρεται κυρίως στο χώρο εκεί που η γραμματική αναφέρεται στο χρόνο. Οι εικόνες δεν μπορούν να μιλήσουν για το όνειρο ή τις ελπίδες κάποιου ή να αποδώσουν εύκολα το χρόνο ή το άχρονο που συναντάμε στα παραμύθια. Οι λέξεις από την άλλη δεν μπορούν εύκολα να μεταδώσουν πληροφορίες για τη φυσική εμφάνιση των ηρώων ή των αντικειμένων που οι εικόνες τόσο απλά απεικονίζουν. Ακόμα και μια πλήρη γραπτή περιγραφή ενός προσώπου ή ενός σκηνικού εστιάζεται περισσότερο σε λεπτομέρειες χωρίς να δίνει την αίσθηση της ολότητας που δίνει η εικόνα ακόμα και μιας απλή καρικατούρας. Η απόλαυση των εικόνων προέρχεται από τον τρόπο που ο εικονογράφος εκμεταλλεύεται αυτές τις διαφορές ανάμεσα στις λέξεις και τις εικόνες. 

Όταν κοιτάμε τις εικόνες σε ένα βιβλίο πρέπει να σκεφτόμαστε πως αυτές σχετίζονται με τις λέξεις που συνοδεύουν,  καθώς και με τις εικόνες που προηγούνται ή ακολουθούν και πως συνεισφέρουν στη συνολική γνώση που έχουμε της ιστορίας. Παρ' όλο που τα εικονοβιβλία χρειάζονται έναν έμπειρο αναγνώστη για να τα διαβάσει, είναι καταπληκτικό πώς τα παιδιά, με την περιορισμένη εμπειρία τους, πιθανόν λόγω της επαφής τους με την τηλεόραση και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, καταφέρνουν σε ελάχιστο χρόνο να μάθουν να ερμηνεύουν τη γλώσσα της εικόνας με τον ίδιο τρόπο που μαθαίνουν να μιλούν μόνα τους.

Οι ενήλικοι, για να βοηθήσουν τα παιδιά στην απόκτηση της συγκεκριμένης δεξιότητας, θα πρέπει να έχουν συγκεκριμένα κριτήρια στην επιλογή των βιβλίων,  όχι μόνο λογοτεχνικά αλλά και αισθητικά, αφού εκτός από το κείμενο, το βιβλίο είναι παράλληλα και "αντικείμενο" με συγκεκριμένο όγκο, σχήμα, χρωματισμό και υφή. Όπψς ανέφερε η κ. Γιαννικοπούλου, κάποιες από τις αρχές που διέπουν τη σωστή εικονογράφηση των παιδικών βιβλίων, είναι:

α) Η αισθητική ποιότητα των εικόνων. Η αντίληψη ότι κάθε εικόνα με φωτεινά και έντονα χρώματα είναι κατάλληλη για παιδιά και ότι ερασιτέχνες ή άπειροι ζωγράφοι μπορούν να ασχολούνται με την εικονογράφηση παιδικών βιβλίων είναι τελείως εσφαλμένη, μια που η αισθητική καλλιέργεια των παιδιών αποκτάται μέσα από τα εικονογραφημένα βιβλία.  Το ύφος της εικονογράφησης πρέπει να συνάδει με το πνεύμα του κειμένου. Επιδίωξη του εικονογράφου δεν είναι να αποδώσει καθετί που λέει το κείμενο, αλλά να συλλάβει το ιδιαίτερο άρωμα, την ατμόσφαιρα της ιστορίας. 

β) Ισορροπία κειμένου-εικόνας. Κείμενο και εικόνες συνεργάζονται στη διήγηση της ιστορίας καταθέτοντας και οι δύο τη δική τους εκδοχή για το θέμα. Ειδικά στα εικονογραφημένα βιβλία για μικρά παιδιά που το λεξιλόγιο είναι περιορισμένο και το κείμενο σύντομο και ανεπαρκές, τα κενά που δημιουργούνται καλύπτονται κυρίως από την εικόνα. Η προσωπικότητα των ηρώων, σκηνικές πληροφορίες, η ατμόσφαιρα της ιστορίας μην έχοντας το περιθώριο να αναπτυχθούν στο κείμενο, υπαγορεύονται μέσω των εικόνων.

γ) Οι χαρακτήρες της ιστορίας πρέπει να είναι χαρακτηριστικοί και αναγνωρίσιμοι. Ο εικονογράφος προσέχει να μη συγχέονται οι ήρωες με πρόσωπα άλλων ιστοριών. Η παρουσία ορισμένων χαρακτηριστικών προδίδουν την ταυτότητα του ήρωα. 

δ) Να λαμβάνεται υπόψη η ηλικία των παιδιών και οι γνωστικές τους ικανότητες. Γνωρίζουμε ότι τα μωρά προτιμούν απλοποιημένες εικόνες που στερούνται τις λεπτομέρειες του πρωτοτύπου αλλά περιλαμβάνουν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που κάνουν το απεικονιζόμενο αντικείμενο αναγνωρίσιμο. Είναι ακόμα γνωστό ότι το παιδί πριν από τα 6 ή 7 του χρόνια βλέπει τον κόσμο ως ολότητες παραγνωρίζοντας πολλές λεπτομέρειες, προτιμά τις ευκρινείς φόρμες και τα σαφή, έντονα περιγράμματα.

ε) Η θέση της εικόνας στη σελίδα. Η εικόνα οφείλει να είναι κοντά στο τμήμα του κειμένου που αναφέρεται και όπου είναι δυνατόν καλό είναι να συνυπάρχει με το αντίστοιχο κείμενο στο ίδιο άνοιγμα της σελίδας.

στ) Οι αισθητικές προτιμήσεις των ίδιων των παιδιών. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά σαφώς προτιμούν τη ρεαλιστική εικονογράφηση και τα έντονα χρώματα, τα οποία όμως θυσιάζουν όταν χρειαστεί για χάρη της πιστότητας.

ζ) Η αποφυγή στερεοτύπων και ζωγραφικών κλισέ. Εκτός από την εκδοχή του συγγραφέα για τα διάφορα στερεότυπα και ο εικονογράφος κοινοποιεί τις δικές του απόψεις μέσα από τις εικόνες. Ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία βασιλεύουν οι εικόνες. Το ζητούμενο σήμερα είναι να δώσουμε στα παιδιά μας τις κατάλληλες εμπειρίες και γνώσεις ώστε να διαμορφώσουν σωστά κριτήρια για να προσεγγίζουν τα ίδια το πολύπλοκο και πολυδιάστατο φαινόμενο της λογοτεχνίας και της Τέχνης γενικότερα.


Ελένη Πασχαλίδου, Νηπιαγωγός 

Πηγή: psgg.gr

15 Μαΐ 2012

Αλλεργίες, οι ενοχλητικές!

Σκόνη, γύρη, ακόμη και τέφρα προκαλούν σε πολλά παιδιά δυσάρεστα συμπτώματα, όπως καταρροή και φτέρνισμα. Καλωσήρθατε στον κόσμο των αλλεργιών! Πως μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας;

Συνήθως οι αλλεργίες ταλαιπωρούν τα παιδιά την άνοιξη και το καλοκαίρι και αυτό γιατί τα περισσότερα φυτά ανθίζουν την άνοιξη. Λόγω της έντονης ανθοφορίας, η γύρη εκτινάσσεται σε υψηλά επίπεδα στην ατμόσφαιρα, μεταφέρεται από τον άνεμο και τα έντομα πολύ μακριά και δημιουργεί τα αλλεργικά συμπτώματα. Τι πρέπει, λοιπόν, να γνωρίζετε για τις αλλεργίες;

Το γνωρίζατε;
Περίπου 1,5 εκατομμύριο Έλληνες πάσχουν από κάποια μορφή αλλεργικής πάθησης. Οι αλλεργικές παθήσεις μπορεί να παρουσιαστούν σε κάθε ηλικία και η κληρονομικότητα παίζει βασικό ρόλο στο ποιος θα τις αναπτύξει. Αν ο ένας γονέας πάσχει από αλλεργική πάθηση, ο κίνδυνος να παρουσιαστεί στο παιδί υπολογίζεται σε 48%, ένα ποσοστό που εκτοξεύεται στο 70% όταν και οι δύο γονείς είναι αλλεργικοί.

Τι είναι η αλλεργία;
Αλλεργία είναι η υπερβολική αντίδραση του αναπνευστικού/ανοσοποιητικού συστήματος σε ουσίες όπως η γύρη, σκόνη ή τροφές, οι οποίες είναι αβλαβείς για τους περισσότερους ανθρώπους. Οι αλλεργικές αντιδράσεις πιο συχνά εκδηλώνονται στους πνεύμονες, τη μύτη, τα μάτια, το δέρμα και το γαστρεντερικό σωλήνα. Οι πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν απειλητική για τη ζωή αναφυλακτική αντίδραση. Οι αλλεργίες μπορεί να είναι εποχικές, εάν πχ σχετίζονται με την ανθοφορία των φυτών, ή χρόνιες, όπως αυτή που οφείλεται στη σκόνη του δωματίου.
Οι πιο συνηθισμένες αλλεργικές παθήσεις είναι η αλλεργική ρινίτιδα (φλεγμονή των παραρρίνιων κόλπων, των κούφιων κοιλοτήτων, οι οποίες βρίσκονται μέσα στα ζυγωματικά, γύρω από τα μάτια) και η μέση ωτίτιδα (που συχνά οφείλεται στην αλλεργική ρινίτιδα και το μπούκωμα της μύτης που φέρνει), ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα και η κνίδωση (εξάνθημα στο δέρμα που χαρακτηρίζεται από κοκκινίλες).

Πως μπορώ να την καταλάβω;
Μύτη που τρέχει, μάτια που τσούζουν, βήχας που δεν σταματά, δυσκολία στην αναπνοή που εκδηλώνεται με ένα "γουργούρισμα" στο στήθος και ενίοτε εξάνθημα. Αυτά είναι τα τυπικά συμπτώματα αλλεργίας που μπορεί να μοιάζει και με άλλες ασθένειες όπως το κρυολόγημα. Πως, λοιπόν, ξεχωρίζουμε την αλλεργία;
Οι ειδικοί έχουν παρατηρήσει ότι τα παιδιά που πάσχουν από αλλεργίες είναι πολύ χλωμά ή είναι πιο αδύναμα σε σχέση με τα συνομήλικα τους. Αυτό βέβαια δεν είναι ασφαλής ένδειξη ότι το παιδί είναι αλλεργικό. Βήχας και συνάχι που επιμένει, ειδικά όταν δεν κυκλοφορούν ιώσεις, συνήθως είναι μια ένδειξη ώστε οι γονείς να διερευνήσουν το ενδεχόμενο κάποιας αλλεργίας. Επίσης, υπάρχει μια σειρά ακόμη συμπτωμάτων που θα πρέπει να σας υποψιάσουν:

  • Κουρασμένα μάτια: Μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια του παιδιού, όταν δεν υπάρχει προφανής λόγος κούρασης, είναι μια ένδειξη αλλεργίας, κι αυτό γιατί δυσχεραίνεται η κυκλοφορία του αίματος στην περιοχή κάτω από τα μάτια εξαιτίας του μπουκώματος της μύτης  στην αλλεργική ρινίτιδα.
  • Τρίψιμο της μύτης: Συχνά τα παιδιά που πάσχουν από αλλεργία τρίβουν με την παλάμη τους τη μύτη τους χωρίς προφανή λόγο.
  • Ρυτίδες: Αν παρατηρήσετε γραμμές γύρω από τα μάτια του παιδιού σας ρυτίδες ή έξτρα στρώματα δέρματος στα βλέφαρα, αυτές συνήθως σχετίζονται με αλλεργίες του αναπνευστικού.
  • Ξηρότητα: Εάν το παιδί έχει κάποια αλλεργία ή τάση για έκζεμα ψάξτε για ξηρό και τραχύ δέρμα στα μάγουλα, τα χέρια και το στήθος.
  • Τικ στο πρόσωπο: Πολλά παιδιά με αλλεργίες του ανώτερου αναπνευστικού, αναπτύσσουν τικ στο πρόσωπο, καθώς συχνά προσπαθούν να καταπολεμήσουν την αίσθηση να ξύσουν τη μύτη τους. Όλα αυτά τα συμπτώματα, βέβαια, μπορεί να συνυπάρχουν ή να μην υπάρχουν καθόλου. Για αυτό η παρατηρητικότητα των γονιών παίζει μεγάλο ρόλο. Σε κάθε περίπτωση οποιοδήποτε σύμπτωμα σας φαίνεται ύποπτο, και κυρίως συνάχι και βήχας, που επιμένουν, πρέπει να αναφέρονται στον παιδίατρο.
Το γνωρίζατε;
Η εποχή της ανθοφορίας διαρκεί συνήθως από Φεβρουάριο έως Οκτώβριο και προκαλεί τριών ειδών αλλεργικό συνάχι:
1. Αλλεργικό συνάχι άνοιξης (Φεβρουάριος-Απρίλιος): Την περίοδο αυτή τα δέντρα έχουν ανθίσει. Η γύρη της σημύδας, της φουντουκιάς, της βελανιδιάς, της φτελιάς και του σφενδάμου θεωρούνται τα κυριότερα αλλεργιογόνα του αλλεργικού συναχιού.
2. Καλοκαιρινό αλλεργικό συνάχι (Μάιος-Ιούλιος): είναι η εποχή που ανθοφορούν το γρασίδι, οι καλλιέργειες και τα σιτηρά. Η γύρη της σίκαλης είναι εξαιρετικά ενοχλητική.
3. Φθινοπωρινό αλλεργικό συνάχι (Αύγουστος-Οκτώβριος): Τα αλλεργιογόνα του φθινοπώρου περιλαμβάνουν τη γύρη από τσουκνίδα, πεντάνευρο, λεβιθόχορτο και αμβροσία.

Αντιμετώπιση
Εφόσον ο παιδίατρος υποψιάζεται αλλεργία, καταρχάς θα χορηγήσει αγωγή για να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα του παιδιού. Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να γίνει και ειδικός αλλεργιολογικός έλεγχος με δερματικά τεστ, ώστε να μάθετε τι είναι αυτό που προκαλεί αλλεργία στο παιδί. Σε γενικές γραμμές οι αλλεργίες αντιμετωπίζονται ως εξής:
  • Αποφυγή του αλλεργιογόνου: Από τη στιγμή που βρεθεί το αίτιο της αλλεργίας του παιδιού θα πρέπει να αποφεύγεται να έρχεται σε επαφή με αυτό. Έτσι, ένα παιδί που είναι αλλεργικό στη γύρη πρέπει να την αποφεύγει την εποχή της ανθοφορίας, αν είναι αλλεργικό στις γάτες αντίστοιχα κ.ο.κ. Επίσης, πρέπει να πλένει καλά τα χέρια του για να απομακρύνει τυχόν αλλεργιογόνα. Ο αλλεργιολόγος θα εξηγήσει σε εσάς και την οικογένεια σας τι είναι αυτό που πρέπει να αποφεύγει το παιδί αλλά και τι πρέπει να προσέχετε μέσα στο σπίτι για να το προστατέψετε ανάλογα με το είδος της αλλεργίας. 
  • Ανοσοθεραπεία: Η διαδικασία της ανοσοθεραπείας χρειάζεται να γίνεται κάτω από ιατρική παρακολούθηση, δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες τις περιπτώσεις και ενδέχεται να χρειαστεί να περάσουν μήνες για να φανούν τα αποτελέσματα. Λειτουργεί περίπου όπως τα εμβόλια, δηλαδή σταδιακά αυξανόμενη χορήγηση του υπεύθυνου αλλεργιογόνου, με σκοπό την τελική απόκτηση ανοχής σε αυτό και με επιπλέον πλεονέκτημα ότι υπάρχει και η δυνατότητα αναχαίτισης της εξέλιξης της αλλεργίας. Η διαδικασία αυτή γίνεται με χορήγηση υποδόριων ενέσεων στο ιατρείο ή με σταγόνες υπογλώσσια από τον ίδιο τον ασθενή στο σπίτι του.
Πρόληψη
Από τη στιγμή που θα μάθετε ότι το παιδί σας είναι αλλεργικό σε κάτι υπάρχουν κάποια μέτρα που μπορείτε να λάβετε, ανάλογα πάντα με το είδος της αλλεργίας από την οποία πάσχει:
  • Εάν το παιδί έχει αλλεργία στη γύρη των φυτών, τις ώρες που η ατμόσφαιρα είναι γεμάτη αλλεργιογόνα καλό είναι να κλείνετε τα παράθυρα του σπιτιού. Αυτή η ώρα εντοπίζεται κυρίως μεταξύ 8-10 το πρωί και 7-9 το βράδυ.
  • Εάν το παιδί είναι αλλεργικό στη σκόνη θα πρέπει να διατηρείτε το σπίτι σας πολύ καθαρό, σκουπίζοντας και ξεσκονίζοντας μόνο με ηλεκτρική σκούπα. Καλό θα είναι όλα τα υφάσματα του σπιτιού να είναι υποαλλεργικά και ειδικά το στρώμα του παιδιού. Επίσης, θα πρέπει να αερίζετε καθημερινά παπλώματα, μαξιλάρια, ρούχα αλλά και τα δωμάτια.
  • Η χρήση κλιματιστικού μηχανήματος ή ιονιστή μπορεί να βοηθήσει στο να διατηρείται η ατμόσφαιρα καθαρότερη, χωρίς σκόνη.
  • Το νέφος των μεγαλουπόλεων κάνει τα παιδιά πιο ευάλωτα στα αναπνευστικά προβλήματα. Καλό είναι να τα προστατεύετε από αυτό.
Κάντε κλικ!
Μάθετε τα πάντα για τις αλλεργίες στο site της "Άνοιξης", μιας αστικής εταιρείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που στόχο έχει να συμβάλει στην καταπολέμηση των αλλεργιών και του άσθματος μέσω της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης, της κοινωνικής παρουσίας και της έρευνας.

Πηγή: περιοδικό "Γονείς εν δράση!"